Theo Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư thành phố Cần Thơ, đến nay, toàn thành phố có hơn 1.600 tấn lươn của 372 hộ đã đến kỳ thu hoạch nhưng chưa tiêu thụ được; ngoài ra còn 44 hộ đang nuôi chưa đến tuổi thu hoạch. Trong khi đó, Hội Nông dân thành phố trước đó ước tính lượng lươn tồn đọng trong dân có thể lên đến khoảng 4.000 tấn. Sự chênh lệch số liệu giữa các đơn vị đặt ra yêu cầu cấp thiết phải rà soát lại một cách chính xác, đồng bộ nhằm phục vụ công tác điều hành và hỗ trợ tiêu thụ hiệu quả hơn.
Ông Nguyễn Văn Sử, Chủ tịch Hội Nông dân thành phố Cần Thơ cho biết: “Qua thực trạng thu thập số liệu từ những người nông dân nuôi lươn được Hội Nông dân các xã, phường báo cáo thì sản lượng trong dân hiện vào khoảng 4.000 tấn. Tuy nhiên, Hội Nông dân thành phố đang chỉ đạo Hội Nông dân các xã, phường rà soát cụ thể, chính xác lại sản lượng thực tế của người nuôi trên địa bàn. Trên cơ sở đó, Hội sẽ phối hợp các sở, ngành tìm kiếm đơn vị tiêu thụ để kết nối với lãnh đạo địa phương, với nông dân, từ đó giúp nông dân tiêu thụ lươn còn tồn hiện nay”.
Thực tế tại nhiều địa phương như các xã Vị Thủy, Lương Tâm, Vĩnh Lợi, Long Phú 1, Long Bình, Tân Thạnh, Tân Long,... cho thấy lượng lươn tồn đọng tập trung khá lớn. Nguyên nhân chủ yếu do giá lươn thương phẩm giảm sâu, thấp hơn giá thành sản xuất khiến người nuôi không muốn xuất bán, kéo dài thời gian nuôi và dẫn đến lươn quá lứa.
Ông Trần Văn Huynh, Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Hai Huynh, xã Vị Thủy chia sẻ: Giá lươn đã giảm rất sâu, tụt từ 200.000 đồng/kg xuống còn 100.000 đồng/kg và hiện nay còn khoảng 43.000 đồng/kg. Nếu người nuôi bán với giá này sẽ lỗ nặng. Nếu giá lươn duy trì ở mức 80.000-100.000 đồng/kg thì người nuôi vẫn có thể có lãi. Tuy nhiên, với mức giá hiện tại, nhiều hộ buộc phải giảm lượng thức ăn, nuôi cầm chừng và chờ thị trường phục hồi.
Là một trong những hộ nuôi đang gặp khó khăn, ông Lê Văn Mẫn ở Ấp 6, xã Vị Thủy nói: “Tổng chi phí đầu tư cho một ký lươn là khoảng 45.000-50.000 đồng. Nhưng hiện nay với giá lươn khoảng 43.000 đồng/kg thì phải bù lỗ từ 5.000 đến 7.000 đồng mỗi ký. Với hàng chục nghìn con lươn đang nuôi, nếu tiếp tục duy trì mức giá thấp như hiện nay thì việc thua lỗ là khó tránh khỏi. Đợt này chắc phải ngưng lại bởi vì lỗ quá trời rồi”.
Theo ngành chức năng, nghề nuôi lươn tại thành phố Cần Thơ thời gian qua phát triển nhanh nhưng chủ yếu mang tính tự phát, quy mô nhỏ lẻ, chưa có quy hoạch vùng nuôi tập trung. Từ đầu năm 2026 đến nay, diện tích nuôi đạt khoảng 50.270 m², mật độ 120-250 con/m², năng suất có thể đạt 28-60 kg/m²/vụ nếu quản lý tốt. Tuy nhiên, sự phát triển thiếu kiểm soát khiến công tác dự báo cung cầu và kết nối thị trường gặp nhiều khó khăn.
Giá lươn hiện dao động mạnh theo kích cỡ: Loại 300-500g/con chỉ còn 32.000-40.000 đồng/kg; loại 100-200g/con khoảng 45.000-48.000 đồng/kg; loại nhỏ hơn 20-100g/con từ 80.000-100.000 đồng/kg. Trong khi đó, giá thành sản xuất bình quân khoảng 58.000-60.000 đồng/kg, khiến phần lớn hộ nuôi rơi vào tình trạng thua lỗ.
Bà Nguyễn Thị Thùy Lam, Phó Chi cục trưởng Thủy sản và Kiểm ngư thành phố Cần Thơ nhận định, đây là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến lượng lươn tồn đọng lớn, kéo theo chi phí phát sinh về thức ăn, điện, nước và rủi ro hao hụt trong quá trình nuôi kéo dài.
Trước mắt, ngành chức năng đang tập trung kết nối với các hệ thống phân phối, chợ đầu mối, bếp ăn tập thể và các cơ sở chế biến nhằm tiêu thụ lượng lươn đã đến kỳ thu hoạch. Đồng thời, người nuôi được hướng dẫn phân loại sản phẩm, thu hoạch theo từng đợt để tránh tình trạng dồn hàng ra thị trường cùng lúc, gây áp lực giảm giá. Đối với số lươn chưa thể tiêu thụ ngay, cơ quan chuyên môn khuyến cáo người dân áp dụng kỹ thuật nuôi cầm chừng, giảm chi phí đầu vào và hạn chế hao hụt nhằm kéo dài thời gian chờ thị trường phục hồi.
Ở góc độ địa phương, ông Phạm Văn Út Chót, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Vị Thủy cho biết: “Hiện nay đầu ra con lươn rất khó khăn, giá thị trường rất thấp so với chi phí người dân đã bỏ ra. Địa phương sẵn sàng làm đầu mối kết nối, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận người nuôi, đồng thời phối hợp thống kê cụ thể sản lượng, kích cỡ và nhu cầu tiêu thụ nhằm tìm giải pháp phù hợp”.
Về lâu dài, ngành chức năng thành phố Cần Thơ xác định cần tổ chức lại sản xuất theo hướng bài bản, có kiểm soát. Ông Nguyễn Văn Sử, Chủ tịch Hội Nông dân thành phố Cần Thơ nhấn mạnh: “Cái chính là phải tổ chức lại lĩnh vực sản xuất này, trong đó cần chú ý việc sản xuất theo đơn đặt hàng để tránh lặp lại điệp khúc “được mùa mất giá” trong các vụ tới”.
Cùng với đó, thành phố Cần Thơ sẽ xây dựng cơ chế đăng ký, kê khai hộ nuôi; tiến tới cấp mã số vùng nuôi; khuyến khích phát triển các hình thức liên kết hợp tác xã nhằm nâng cao năng lực tổ chức sản xuất và tiêu thụ. Việc đẩy mạnh chế biến sâu như lươn làm sạch, cấp đông, lươn tẩm gia vị cũng được xem là hướng đi cần thiết nhằm đa dạng hóa thị trường, giảm phụ thuộc vào tiêu thụ tươi sống.
Ngoài ra, công tác dự báo thị trường, cung cầu và thông tin giá cả cần được tăng cường để người nuôi có cơ sở điều chỉnh quy mô sản xuất phù hợp. Bài học từ thực tế cho thấy việc phát triển nóng, thiếu liên kết và không bám sát nhu cầu thị trường đã dẫn đến tình trạng cung vượt cầu, gây thiệt hại cho nông dân.
Việc rà soát chính xác số liệu, triển khai các giải pháp kết nối tiêu thụ trước mắt và tái tổ chức sản xuất về lâu dài được kỳ vọng sẽ giúp nghề nuôi lươn tại Cần Thơ dần ổn định, hướng tới phát triển bền vững.