Đó là lời hiệu triệu cả hệ thống chính trị tiếp tục vững bước trong cuộc cách mạng “sắp xếp lại giang sơn”, chuyển mạnh từ hành chính quản lý sang nâng tầm quản trị và kiến tạo phát triển, lấy hiệu quả phục vụ Nhân dân làm thước đo cao nhất.
Từ sắp xếp tổ chức đến cải cách về quản trị
Hơn 80 năm Nhà nước ta ra đời, việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy chưa bao giờ được tiến hành với quy mô lớn, đồng bộ và quyết liệt như hiện nay. Giảm 46% đơn vị hành chính cấp tỉnh, 66,9% số lượng cấp xã; bỏ cấp huyện, thực hiện chính quyền địa phương hai cấp - đó là cuộc cách mạng mà người đứng đầu Đảng ta tâm huyết, trăn trở, chỉ đạo ráo riết từ trước Đại hội XIV và gần đây đã dành một buổi làm việc với Ban Tổ chức Trung ương bàn giải pháp nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở. Phát biểu của Tổng Bí thư tại hội nghị vừa qua một lần nữa làm rõ thêm nhiều nội dung mang tinh thần mới, có tính định hướng cả về nhận thức, tư tưởng và hành động cho toàn hệ thống chính trị, không riêng gì các cấp địa phương.
Một điểm nổi bật trong phát biểu của Tổng Bí thư là, muốn cuộc cách mạng “sắp xếp lại giang sơn” thành công, phải cải cách về quản trị, chuyển mạnh từ hành chính quản lý sang hành chính phục vụ, kiến tạo phát triển, phục vụ Nhân dân tốt hơn để người dân thật sự là chủ, làm chủ trong xây dựng quê hương, đất nước. Đây là bước phát triển mới về tư duy trên cơ sở thực hiện Nghị quyết 18 Ban Chấp hành Trung ương khóa XII và Kết luận số 210 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị. Không dừng lại ở giảm tầng nấc trung gian, sáp nhập đầu mối như đã làm, mà đi liền với đó là có cơ chế phân quyền, phân cấp, ủy quyền, thiết kế lại quy trình xử lý công việc, chuẩn hóa hệ thống dữ liệu, làm rõ trách nhiệm người đứng đầu.
Nội dung Nghị quyết số 18 là những vấn đề hệ trọng, khó, nhạy cảm và phức tạp, vì liên quan trực tiếp đến các tổ chức, cán bộ, công chức, viên chức trong cả nước. Nhưng với quyết tâm chính trị cao của Ban Chấp hành Trung ương, mà đứng đầu là Tổng Bí thư Tô Lâm, kết quả thực hiện cao hơn cả mong đợi, nhiều công việc hoàn thành trước tiến độ, góp phần cho đại hội đảng bộ các cấp và Đại hội XIV thành công rất tốt đẹp. Tuy nhiên, để bộ máy mới vận hành tốt, hiệu quả, còn nhiều việc phải làm, nhất là ở cơ sở, cán bộ còn lúng túng, chưa quen việc, chưa quen mô hình tổ chức mới.
Để bộ máy vận hành hiệu quả hơn
Với mô hình tổ chức mới, việc vận hành cũng phải theo cách mới. Vì thế, Tổng Bí thư cho rằng: Trước hết cần định vị rõ nguyên tắc, cấp tỉnh mạnh về chiến lược, cấp xã mạnh về thực thi. Trong khi cấp tỉnh lo quy hoạch, đầu tư lớn, điều phối nguồn lực…, thì cấp xã tập trung tổ chức thực hiện. Phương châm là, giao thêm nhiệm vụ phải đi liền với các cơ chế tương xứng, giao quyền đến đâu bảo đảm nguồn lực đến đó; phân cấp đến đâu, kiểm soát chặt chẽ đến đó; trao nhiệm vụ đến đâu, nâng cao năng lực tương ứng đến đó,... Nếu không giải quyết đồng bộ, cấp cơ sở sẽ trở thành “nút thắt mới” thay vì là “điểm đột phá”. Đây chính là điều kiện để chính quyền hai cấp vận hành thông suốt trong bối cảnh mới.
Để đánh giá hiệu quả vận hành bộ máy mới, theo Tổng Bí thư, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo cao nhất. Đó không chỉ là tiêu chí đánh giá, mà còn là “la bàn” định hướng toàn bộ hoạt động của bộ máy. Hiệu quả cải cách phải kiểm nghiệm bằng việc người dân có được phục vụ tốt hơn không, thủ tục có nhanh hơn không, và cấp cơ sở có giải quyết được công việc ngay tại chỗ không?
Câu hỏi nêu trên chỉ được trả lời là “có” khi đội ngũ cán bộ, nhất là ở xã, phường vững về chuyên môn, có tư duy quản trị hiện đại, năng lực số và tinh thần phục vụ cao. Trong bài phát biểu ý kiến tại hội nghị toàn quốc, triển khai công tác năm 2026 của Chính phủ với các địa phương, Tổng Bí thư đề nghị lấy năm 2026 là Năm nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở. Làm việc với Ban Tổ chức Trung ương, đồng chí nêu rõ: Nếu không đổi mới đồng bộ công tác cán bộ, cấp cơ sở dễ trở thành “nút thắt” trong triển khai các quyết sách lớn. Cần chuẩn hóa lại “chân dung” cán bộ cơ sở theo chức năng mới của chính quyền địa phương hai cấp. Giải pháp nền tảng là xác định lại chuẩn cán bộ cơ sở theo yêu cầu nhiệm vụ mới, xây dựng khung năng lực theo vị trí việc làm, thay vì duy trì một bộ tiêu chí chung,...
Cuộc “sắp xếp lại giang sơn” đã đi được chặng đường quan trọng, song phía trước còn nhiều thách thức. Điều cấp thiết lúc này là các cấp ủy đảng, cán bộ, đảng viên hãy thấm nhuần thật sâu sắc nội dung phát biểu của Tổng Bí thư tại hội nghị Trung ương vừa qua và các sự kiện khác, để vào cuộc đồng bộ với tinh thần dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm, vì lợi ích chung. Khi các cấp chính quyền vận hành thông suốt, khi mỗi cán bộ đều là “công bộc” của dân, thì mô hình chính quyền địa phương hai cấp sẽ không chỉ là cuộc cải cách hành chính, mà trở thành động lực mới cho phát triển đất nước trong kỷ nguyên vươn mình ■
Phát biểu của Tổng Bí thư tại Hội nghị Trung ương lần thứ 2 lần này cùng Kết luận 210 và nội dung buổi làm việc của đồng chí với Ban Tổ chức Trung ương không chỉ thể hiện đầy đủ tư tưởng định hướng mà còn là “bản thiết kế hành động”, gồm những nhóm giải pháp cụ thể, đồng bộ và có tính khả thi cao. Vấn đề còn lại là khâu tổ chức thực hiện.
