"Thủ phủ" cà-phê của Việt Nam
Trong khuôn khổ Lễ hội Cà-phê Buôn Ma Thuột lần thứ 9 năm 2025, Ban Tổ chức dành nhiều hoạt động để giới thiệu, quảng bá, nâng tầm cà-phê cũng như khẳng định Đắk Lắk là "thủ phủ" cà-phê của Việt Nam. Nổi bật, Hội chợ triển lãm chuyên ngành cà-phê và sản phẩm OCOP thu hút sự tham gia của 180 đơn vị, với 435 gian hàng, trong đó có 12 gian hàng của sáu doanh nghiệp nước ngoài.
Hội nghị giao thương quốc tế - Kết nối, nâng tầm cà-phê Việt thu hút 730 đại biểu tham dự cùng thảo luận, tìm cơ hội và giải pháp để phát triển cà-phê bền vững, gia tăng giá trị cà-phê Việt; hay cuộc thi rang cà-phê đặc sản và các hoạt động trải nghiệm cà-phê…
Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Tuấn Hà cho biết, Đắk Lắk nói chung và Buôn Ma Thuột nói riêng từ lâu đã nổi danh với những vùng cà-phê bạt ngàn và được mệnh danh là "thủ phủ" cà-phê của Việt Nam. Với vị trí trung tâm của vùng Tây Nguyên, Buôn Ma Thuột có nhiều tiềm năng, lợi thế từ điều kiện tự nhiên đến truyền thống lịch sử, văn hóa hào hùng để phát triển kinh tế-xã hội, trong đó có nhiều đặc sản, nhất là sản phẩm cà-phê đã trở thành một trong những thương hiệu nổi tiếng trong khu vực và trên thế giới.
Đến nay, trên địa bàn tỉnh có khoảng 213.000 ha cà-phê, với sản lượng hằng năm hơn 520.000 tấn cà-phê nhân, chiếm hơn 30% sản lượng cà-phê toàn quốc. Để nâng cao năng suất, chất lượng cà-phê phục vụ xuất khẩu và nâng cao đời sống của người dân, trong những năm qua, ngành nông nghiệp tỉnh Đắk Lắk đẩy mạnh việc tổ chức sản xuất cà-phê bền vững có chứng nhận 4C, UTZ Certifed, RFA, FLO; sản xuất cà-phê có chỉ dẫn địa lý và tiếp tục chương trình tái canh cà-phê giai đoạn 2021-2025, với tổng diện tích hơn 24.400 ha…
Đồng thời, tỉnh đẩy mạnh thu hút các doanh nghiệp đầu tư xây dựng nhà máy chế biến để nâng cao giá trị sản phẩm cà-phê. Đến nay, trên địa bàn tỉnh có 255 cơ sở chế biến cà-phê, tổng sản lượng chế biến hằng năm khoảng 469.000 tấn, gồm cà-phê nhân 430.000 tấn, cà-phê bột 30.000 tấn và cà-phê hòa tan.
Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan Việt Nam, niên vụ 2023-2024 cả nước xuất khẩu cà-phê đạt 1.476.842 tấn, kim ngạch xuất khẩu đạt 5,425 tỷ USD, giảm 11,3% về lượng nhưng tăng gần 33% về giá trị so với niên vụ trước. Riêng tỉnh Đắk Lắk xuất khẩu được 264.404 tấn cà-phê, chiếm tỷ trọng 17,9% so với cả nước; kim ngạch xuất khẩu đạt 915,795 triệu USD, tăng 168,238 triệu USD so với niên vụ trước và chiếm tỷ trọng 16,9% so với cả nước.
So với niên vụ 2022-2023, cà-phê xuất khẩu của tỉnh giảm về lượng nhưng tăng về kim ngạch do giá cà-phê liên tục tăng nóng trong niên vụ vừa qua. Đáng chú ý, thương hiệu và chỉ dẫn địa lý "Cà-phê Buôn Ma Thuột" nổi tiếng đã có mặt ở hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đây là những nền tảng để hương vị cà-phê Việt Nam và cà-phê Buôn Ma Thuột nói riêng tiếp tục lan tỏa đến những thị trường tiềm năng mới.
Tại Lễ khai mạc Lễ hội Cà-phê Buôn Ma Thuột lần thứ 9 năm 2025, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà khẳng định, Lễ hội Cà-phê Buôn Ma Thuột không chỉ tôn vinh cà-phê Việt Nam mà còn là diễn đàn mang tầm vóc toàn cầu, nơi các quốc gia sản xuất và tiêu thụ cà-phê hội tụ, cùng chia sẻ tầm nhìn cho một tương lai bền vững của ngành cà-phê thế giới.
Đến Việt Nam từ năm 1857, cây cà-phê bén rễ với vùng đất đỏ bazan và trở thành nét văn hóa đặc sắc của đất và người Tây Nguyên, biểu tượng của sự giao lưu, kết nối Việt Nam với thế giới. Đắk Lắk từ lâu đã được mệnh danh là "thủ phủ" cà-phê của Việt Nam, hoàn toàn có đủ tiềm năng, lợi thế để trở thành một trong những trung tâm cà-phê lớn trong khu vực và thế giới.
Việc đăng ký chỉ dẫn địa lý Cà-phê Buôn Ma Thuột kết hợp công tác quảng bá thường xuyên, nhất là Lễ hội Cà-phê Buôn Ma Thuột được tổ chức hai năm một lần đã góp phần nâng tầm giá trị thương hiệu của cà-phê Việt Nam nói chung, cà-phê Đắk Lắk nói riêng.
Còn nhiều việc phải làm
Tuy nhiên, theo Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Tuấn Hà, đến nay xuất khẩu cà-phê của tỉnh chủ yếu vẫn là cà-phê nhân; cà-phê hòa tan các niên vụ gần đây tuy có tăng nhưng vẫn chiếm tỷ lệ nhỏ trong kim ngạch xuất khẩu cà-phê của tỉnh. Các sản phẩm cà-phê chế biến khác như cà-phê rang, cà-phê bột... xuất khẩu rất ít.
Bên cạnh đó, giá trị cà-phê của tỉnh chủ yếu vẫn thuộc phân khúc cấp thấp; xuất khẩu chủ yếu vẫn là nguyên liệu thô; tổ chức sản xuất quy mô còn nhỏ lẻ; chất lượng chưa đồng đều; công nghệ chế biến sâu còn hạn chế… Đây là những thách thức khi phải đáp ứng các thị trường lớn, với yêu cầu chất lượng sản phẩm ngày càng cao.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chỉ rõ: Ngành cà-phê Việt Nam vẫn đối mặt với những thách thức lớn cần phải vượt qua như: Một số thị trường nhập khẩu cà-phê đặt ra tiêu chuẩn chất lượng cao, điển hình là quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EU); tỷ lệ khối lượng chế biến sâu cà-phê Việt Nam còn rất thấp, chủ yếu xuất khẩu cà-phê thô; các thương hiệu cà-phê Việt Nam chưa được biết đến rộng rãi trên thị trường quốc tế…
Để nâng tầm giá trị và đặc trưng của cà-phê Việt Nam, trong đó có cà-phê Đắk Lắk, nâng cao đời sống người nông dân, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đề nghị trong thời gian tới, người trồng cà-phê, các doanh nghiệp, các nhà quản lý cần tập trung các giải pháp như: Đầu tư vào công nghệ truy xuất nguồn gốc, sử dụng blockchain và các hệ thống quản lý chuỗi cung ứng thông minh để bảo đảm minh bạch; xây dựng hệ thống quản lý bền vững từ khâu sản xuất đến chế biến và xuất khẩu; tiếp tục nâng cao chất lượng sản phẩm, phát triển cà-phê chất lượng cao, cà-phê đặc sản Việt Nam; chuyển đổi sang mô hình sản xuất nông nghiệp hữu cơ và bền vững, nhất là cần chú trọng đến việc bảo vệ môi trường và giảm việc phá rừng.
Tỉnh cũng cần tăng cường hỗ trợ và đào tạo cho nông dân về các tiêu chuẩn quốc tế, giúp họ hiểu rõ hơn về phương thức sản xuất bền vững và yêu cầu của thị trường các nước; chú trọng và quan tâm hơn nữa công tác xây dựng và quảng bá thương hiệu cà-phê Việt Nam, giúp gia tăng giá trị cũng như nâng cao vị thế sản phẩm cà-phê Việt Nam trên thị trường quốc tế…
Đối với các bộ, ngành, nhất là Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công thương, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Hiệp hội Cà-phê-Ca-cao Việt Nam cần tiếp tục phát huy vai trò đầu mối, sát cánh, đồng hành hỗ trợ, định hướng giúp các địa phương trong phát triển ngành nông nghiệp nói chung và ngành hàng cà-phê nói riêng ngày càng khẳng định được chất lượng, uy tín và thương hiệu, có vị thế vững chắc trên thị trường trong nước và thế giới.
Tại Hội nghị giao thương quốc tế - Kết nối, nâng tầm cà-phê Việt trong khuôn khổ Lễ hội Cà-phê Buôn Ma Thuột lần thứ 9 năm 2025, các nhà quản lý, nhà sản xuất, chế biến, kinh doanh cà-phê đến từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công thương, Hiệp hội Cà-phê-Ca-cao Việt Nam, Tổ chức Cà-phê thế giới, các doanh nghiệp trong và ngoài nước cùng trao đổi, thảo luận, chia sẻ những thuận lợi, khó khăn và thách thức đối với ngành cà-phê hiện nay và trong tương lai.
Trong đó, đáng chú ý là Dự luật ngăn chặn việc nhập khẩu các mặt hàng gây mất rừng và suy thoái rừng của Hội đồng châu Âu (quy định EUDR) bắt đầu có hiệu lực từ tháng 12/2025; xây dựng vùng nguyên liệu quy mô lớn chuỗi ngành hàng cà-phê Việt Nam gắn với tăng trưởng xanh và phát triển bền vững…
Bà Vanusia Nogueira, Tổng Giám đốc Tổ chức Cà-phê thế giới (ICO) cho biết, thời gian gần đây, nhu cầu tiêu thụ cà-phê trên thế giới tăng, giá cà-phê tăng nóng nhưng không có lợi cho người trồng cà-phê vì giá cả các loại vật tư đầu vào đều tăng mạnh.
Do đó, để nâng cao thu nhập cho người trồng cà-phê, trước hết người trồng cà-phê phải chuyển đổi sang sản xuất xanh, sạch, cà-phê hữu cơ, cà-phê có chứng nhận… nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu thụ của thế giới. Đồng thời, các quốc gia cần đẩy mạnh công nghiệp chế biến sâu cà-phê và xây dựng, quảng bá thương hiệu cà-phê cho từng quốc gia, vùng đất, doanh nghiệp… nhằm nâng cao giá trị cà-phê xuất khẩu, từ đó mang lại lợi nhuận cho người trồng cà-phê.
Lễ hội Cà-phê Buôn Ma Thuột lần thứ 9 năm 2025 thành công tốt đẹp, thu hút khoảng 250.000 lượt nhân dân và du khách, trong đó có 1.800 du khách quốc tế đến với lễ hội, khẳng định vị thế của tỉnh Đắk Lắk là "thủ phủ" cà-phê của Việt Nam, đồng thời đưa Buôn Ma Thuột ngày càng tiến gần hơn đến khát vọng, mục tiêu trở thành "Thành phố cà-phê của thế giới".
