Đây là năm đánh dấu mốc kỷ niệm 50 năm Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC), đồng thời là năm đầu tiên triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Đây cũng là sự kiện đối ngoại đa phương cấp cao đầu tiên do Việt Nam chủ trì tổ chức sau thành công của Đại hội Đảng lần thứ XIV, bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, cũng như kiện toàn các chức danh lãnh đạo Đảng, Nhà nước.
Được tổ chức trong bối cảnh ý nghĩa đó, AFF năm 2026 gửi đi thông điệp về quyết tâm mạnh mẽ của Việt Nam tiếp tục tham gia chủ động, tích cực, cùng các nước thành viên ASEAN chung tay hiện thực hóa khát vọng phát triển thịnh vượng, đoàn kết, tự cường, vươn lên tầm cao mới của Cộng đồng ASEAN.
Được tổ chức lần đầu vào năm 2024, AFF là sáng kiến do Việt Nam khởi xướng nhằm xây dựng một nền tảng đối thoại mở, bao trùm về những vấn đề chiến lược của ASEAN và khu vực, hướng tới tương lai phát triển của ASEAN. Tiếp nối những thành công rực rỡ sau hai lần AFF được tổ chức, Diễn đàn năm nay được kỳ vọng tiếp tục đóng góp vào việc củng cố vai trò trung tâm của ASEAN, khẳng định ASEAN là không gian của đối thoại, hợp tác và phát triển vì hòa bình, ổn định và thịnh vượng chung. Thông qua các phiên thảo luận chuyên sâu, Diễn đàn sẽ đóng góp thêm các ý tưởng, sáng kiến và khuyến nghị chính sách có giá trị tham khảo cho tiến trình hợp tác và xây dựng Cộng đồng ASEAN trong giai đoạn tới.
Chủ đề “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, Thịnh vượng, Lấy người dân làm trung tâm” của AFF 2026 phản ánh đúng những yêu cầu cấp thiết nhất đối với ASEAN trong giai đoạn hiện nay.
“Hòa bình” được đặt lên hàng đầu, bởi trước môi trường chiến lược ngày càng phức tạp; hòa bình và ổn định là điều kiện tiên quyết để ASEAN duy trì vai trò trung tâm, bảo đảm không gian phát triển cho các nước thành viên.
“Thịnh vượng” phản ánh yêu cầu của ASEAN trong tìm kiếm động lực mới, tăng cường kết nối, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số… để tiếp tục là một trung tâm tăng trưởng năng động trên thế giới.
Trong khi đó, “Lấy người dân làm trung tâm” thể hiện tinh thần xuyên suốt của tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN. Đó là, mọi hợp tác khu vực cuối cùng phải phục vụ người dân, hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân và tăng cường khả năng chống chịu của xã hội.
Tầm vóc cùng sức lan tỏa của AFF 2026 được khẳng định mạnh mẽ nhờ sự hiện diện của Thủ tướng Chính phủ các nước ASEAN gồm Lào, Campuchia, Thái Lan và Timor Leste. Đông đảo chuyên gia, học giả và đại diện giới doanh nghiệp, thanh niên… cũng tham gia sự kiện này, hứa hẹn đóng góp những ý kiến phong phú và có giá trị, mang đến góc nhìn mới mẻ về tương lai phát triển của ASEAN nhờ kiến thức chuyên môn sâu rộng cùng kinh nghiệm thực tiễn phong phú.
Sự tham gia của đông đảo và đa dạng thành phần đại biểu cho thấy sự coi trọng đặc biệt đối với vai trò chủ động dẫn dắt các đối thoại quan trọng trong khu vực của Việt Nam, cũng như phản ánh mong muốn chung của các nước ASEAN về nâng cao đoàn kết, tăng cường hợp tác nội khối.
Một hoạt động nhận được sự chú ý đặc biệt trong khuôn khổ AFF 2026 là Tọa đàm giữa các chính đảng Đông Nam Á. Tọa đàm tạo thêm một kênh trao đổi, tăng cường hiểu biết và chia sẻ kinh nghiệm giữa các chính đảng trong khu vực về những vấn đề đang đặt ra đối với tương lai ASEAN.
Trong bối cảnh ASEAN đang triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN năm 2045, các cuộc trao đổi giữa các chính đảng - những lực lượng đóng vai trò quan trọng trong đời sống chính trị và hoạch định chính sách của mỗi nước - có ý nghĩa thiết thực đối với việc tăng cường đồng thuận chiến lược, củng cố nền tảng chính trị-xã hội cho tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.
Hơn ba mươi năm tham gia “mái nhà chung ASEAN”, các quốc gia đã chứng kiến sự trưởng thành mạnh mẽ và uy tín ngày càng cao của Việt Nam trong khu vực và trên trường quốc tế.
Chặng đường dài này ghi dấu những bước chân đầu tiên từ quá trình làm quen, học hỏi, cho đến chủ động, tích cực tham gia các sáng kiến, và đến nay là sẵn sàng đảm nhiệm trọng trách, phát huy vai trò dẫn dắt, cùng các nước thành viên xây dựng Cộng đồng ASEAN đoàn kết, vững mạnh và hợp tác hiệu quả.
Thành công của Diễn đàn Tương lai ASEAN năm 2024 và năm 2025 tại Hà Nội là minh chứng sống động cho uy tín ngày càng cao và khả năng dẫn dắt hiệu quả các cuộc đối thoại quan trọng của Việt Nam.
Diễn đàn Tương lai ASEAN năm 2026 một lần nữa khẳng định tinh thần chủ động, tích cực đóng góp và vị thế ngày càng cao của Việt Nam trong ASEAN, đồng thời đặt những viên gạch vững chắc đầu tiên trên hành trình dài triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN năm 2045, vì một ASEAN tự cường, năng động, sáng tạo và đặt người dân vào vị trí trung tâm.
