Từ định hướng đó, những năm gần đây, tỉnh đẩy mạnh ứng dụng khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên nhiều lĩnh vực kinh tế-xã hội và đời sống dân sinh.
Chuyển đổi số phục vụ nhân dân
Sau khi chính quyền địa phương hai cấp hoạt động, phường Kon Tum quyết liệt triển khai số hóa công tác hành chính. Cán bộ, công chức sử dụng dịch vụ công trực tuyến trong xử lý hồ sơ đất đai, cấp phép xây dựng, thẩm định dự án đầu tư, trợ cấp xã hội cho người dân, doanh nghiệp.
Hơn ba tháng qua, phường Kon Tum đã tiếp nhận 3.800 hồ sơ, trong đó có 68% là hồ sơ trực tuyến, gần 99% số hồ sơ giải quyết đúng hạn và rút ngắn đáng kể thời gian cho người dân. Cùng với đó, phường Kon Tum vận động các hợp tác xã, doanh nghiệp ứng dụng công nghệ thông tin trong sản xuất và thương mại điện tử, góp phần nâng cao năng suất lao động; đồng thời, đẩy mạnh chuyển đổi số qua phong trào “Bình dân học vụ số” ở 48 thôn, tổ dân phố. Cán bộ cơ sở hỗ trợ người dân kỹ năng tra cứu thông tin, sử dụng dịch vụ công trực tuyến khám chữa bệnh, thanh toán điện tử… Bà Bùi Thanh Quý, phường Kon Tum cho biết: “Cán bộ phường đến tận nơi hướng dẫn tôi cài đặt ứng dụng và sử dụng. Giờ tôi nhận lương hưu, đăng ký khám bệnh trực tuyến, nhanh và tiện lợi hơn rất nhiều”.
Những năm gần đây, Trung tâm Ứng dụng khoa học-công nghệ tỉnh Quảng Ngãi đã đẩy mạnh chuyển đổi số trong
nghiên cứu và chuyển giao công nghệ. Đáng chú ý, trong lĩnh vực công nghệ sinh học, trung tâm triển khai nhiều đề tài tuyển chọn, nhân giống cây dược liệu, cây ăn quả và xử lý môi trường nông nghiệp tại các xã miền núi. Kết quả bước đầu đã tạo nền tảng xây dựng chế phẩm vi sinh cải tạo đất, kiểm soát bệnh hại cây trồng, góp phần tăng năng suất, giảm chi phí sản xuất. Đồng thời, trung tâm tích hợp công nghệ số để số hóa dữ liệu giống cây trồng, vật nuôi; ứng dụng trí tuệ nhân tạo và giải pháp IoT trong quản lý nông nghiệp, chăn nuôi và lập bản đồ số hóa vùng sản xuất.
Tham gia khảo sát, nghiên cứu một số đề tài nông nghiệp tại tỉnh Quảng Ngãi, Tiến sĩ Nguyễn Thanh Liêm, Trường đại học Quy Nhơn khẳng định, công nghệ sinh học và chuyển đổi số là hai trụ cột quan trọng thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, hiện đại hóa nông nghiệp và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp địa phương. Việc kết hợp công nghệ sinh học và chuyển đổi số giúp nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc, quản lý chất lượng và phát triển nông nghiệp thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao
Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định ba trụ cột khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực trung tâm tạo đột phá trong phát triển kinh tế-xã hội. Trong đó, khoa học-công nghệ là nền tảng tạo ra tri thức và công cụ mới; đổi mới sáng tạo là động lực chuyển hóa tri thức đó thành giải pháp cho thực tiễn.
Trên cơ sở đó, tỉnh Quảng Ngãi đầu tư hạ tầng khoa học-công nghệ và chuyển đổi số, hình thành nền tảng quản lý và nghiên cứu hiện đại. Trung tâm dữ liệu tỉnh vận hành 60 hệ thống thông tin, trong đó 20 hệ thống kết nối cơ sở dữ liệu quốc gia; gần 100% số thủ tục hành chính cấp tỉnh và 97% số thủ tục cấp xã được cung cấp trực tuyến. Tại 96 xã, phường, đặc khu có 1.720 tổ công nghệ số cộng đồng với hơn 11.000 thành viên hỗ trợ người dân tiếp cận khoa học-công nghệ và chuyển đổi số.
Thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được tỉnh cụ thể hóa về cơ sở qua phong trào “Bình dân học vụ số” và các chương trình tập huấn về trí tuệ nhân tạo ở 50 xã, phường giúp nâng cao kỹ năng số cho cán bộ cơ sở. “Người dân được hướng dẫn trồng và chăm sóc cây cà-phê theo kỹ thuật, phương pháp hiện đại hơn giúp chúng tôi tiết kiệm chi phí và năng suất cũng cao hơn”, anh A Xây ở xã Đăk Pek cho biết.
Hiện nay, tỉnh khuyến khích khởi nghiệp sáng tạo, hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận công nghệ mới; mở rộng mô hình kinh doanh gắn với thế mạnh địa phương như sản phẩm OCOP, du lịch cộng đồng và kinh tế biển. Tỉnh cũng ưu tiên đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số các ngành mũi nhọn như lọc hóa dầu, năng lượng tái tạo, cơ khí, công nghiệp hỗ trợ và chế biến tạo ra giá trị gia tăng cao. Chính quyền cơ sở đẩy mạnh chuyển đổi số trong nông nghiệp, kinh tế biển, du lịch sinh thái, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, nâng cao thu nhập cho người dân.
Tuy nhiên, tỉnh Quảng Ngãi vẫn đối diện nhiều khó khăn, nhất là hạ tầng số, hệ thống cơ sở dữ liệu thiếu tính kết nối; thiếu nhân lực, nhất là đội ngũ chuyên gia về khoa học-công nghệ và chuyển đổi số. Theo Phó Giám đốc Sở Nội vụ Võ Xuân Hòa, địa phương đang chú trọng hình thành và phát triển đội ngũ nhân lực chất lượng cao thông qua chính sách thu hút nhân tài, đào tạo chuyên sâu. Lực lượng này sẽ có khả năng làm chủ công nghệ, nhất là những công nghệ chiến lược, công nghệ mang tính đột phá, góp phần đưa tỉnh Quảng Ngãi trở thành trung tâm phát triển công nghiệp sinh thái và hiện đại, nông nghiệp công nghệ cao của khu vực miền trung-Tây Nguyên.
