Liên kết sản xuất phát triển kinh tế tập thể
Tỉnh Tuyên Quang hiện có 615 hợp tác xã với hơn 13 nghìn thành viên, tổng vốn điều lệ đạt 2.406 tỷ đồng. Doanh thu bình quân mỗi hợp tác xã đạt 1,2 tỷ đồng/năm, thu nhập bình quân của thành viên, lao động thường xuyên đạt 54 triệu đồng/người/ năm. Nhiều hợp tác xã đã và đang hướng đến các mô hình sản xuất theo chuỗi, tăng trưởng xanh với thế mạnh là sản xuất nông nghiệp. Các sản phẩm chất lượng tốt, có giá trị gia tăng cao đã xuất hiện trên thị trường, góp phần nâng cao thu nhập cho thành viên hợp tác xã.
Hợp tác xã nông sản hữu cơ Bình Minh do anh Trần Việt Côi làm Giám đốc đang khai thác hiệu quả lợi thế về cây dược liệu và cây ăn quả. Thành lập năm 2022, đến nay hợp tác xã đã hình thành vùng nguyên liệu rộng 21 ha, trồng các loại cây như đu đủ đực, ba kích, xạ đen, cà gai leo, khôi nhung... Năm 2023, nhờ được hỗ trợ 100 triệu đồng của Trung tâm Khuyến công và tư vấn phát triển công nghiệp Tuyên Quang để phát triển kinh tế tập thể, các thành viên hợp tác xã đã mạnh dạn góp thêm vốn để đầu tư xây dựng nhà xưởng, mua sắm máy móc thiết bị, hoàn thiện dây chuyền sản xuất trà túi lọc từ hạt đậu đen với công suất 15-20 tấn nguyên liệu/năm; tạo việc làm cho 15 lao động với thu nhập trung bình từ 5-7 triệu đồng/ người/tháng… Bên cạnh đó, nhiều hộ gia đình trồng đậu đen xanh lòng, cây dược liệu trên địa bàn xã Tứ Quận và các xã lân cận cho doanh thu khoảng 7 tỷ đồng/năm; lợi nhuận sau thuế đạt hơn 900 triệu đồng/năm.
Một mô hình hoạt động hiệu quả khác là Hợp tác xã chăn nuôi và sản xuất giống gia cầm Minh Tâm, xã Tú Thịnh, huyện Sơn Dương. Thành lập từ năm 2017 với 16 thành viên, đến nay hợp tác xã có gần 40 thành viên và ký hợp đồng liên kết trồng dưa chuột với hơn 1.200 hộ dân. Hợp tác xã cung cấp giống, vật tư, hướng dẫn kỹ thuật và bao tiêu toàn bộ sản phẩm. Doanh thu hằng năm đạt hơn 2,8 tỷ đồng, lợi nhuận sau chi phí khoảng một tỷ đồng. Liên kết sản xuất đã đem lại hiệu quả thiết thực, giúp nâng cao nhận thức của người dân từ sản xuất truyền thống sang sản xuất hàng hóa gắn với thị trường, góp phần nâng cao thu nhập.
Hướng tới sản xuất nông nghiệp xanh
Bên cạnh liên kết sản xuất, nhiều hợp tác xã đang tích cực đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng và hướng tới sản xuất xanh, bền vững. Đơn cử như Hợp tác xã Dịch vụ sản xuất nông nghiệp Sử Anh, xã Mỹ Bằng, huyện Yên Sơn đã đầu tư công nghệ, máy móc để nâng cao chất lượng và đa dạng hóa sản phẩm chè. Thành lập năm 2017, đến nay hợp tác xã có gần 100 ha chè sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, tổng sản lượng chè trung bình đạt 125 tấn nguyên liệu/năm. Hợp tác xã đã liên kết với hơn 100 hộ dân trên địa bàn các huyện Yên Sơn, Sơn Dương, Hàm Yên và thành phố Tuyên Quang. Giám đốc hợp tác xã Nguyễn Công Sử cho biết: Để bảo đảm chất lượng sản phẩm, người dân tham gia mô hình phải tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc “4 đúng”: đúng thuốc, đúng liều lượng, đúng thời điểm, đúng phương pháp. Với sự đồng hành của các cấp chính quyền, hợp tác xã được tiếp cận với các cơ chế, chính sách ưu đãi, kết nối doanh nghiệp, siêu thị để tiêu thụ sản phẩm. Hợp tác xã cũng mạnh dạn chuyển đổi giống chè mới có năng suất, chất lượng cao như chè Ngọc Thúy, chè Bát Tiên…, đồng thời chuyển dần sang áp dụng sản xuất theo hướng hữu cơ, tạo ra sản phẩm bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng tốt hơn.
Mô hình sản xuất tuần hoàn của Hợp tác xã sản xuất thực phẩm an toàn Sáng Nhung, xã Đông Thọ, huyện Sơn Dương cũng khá tiêu biểu ở địa phương. Thời gian qua, hợp tác xã hợp tác với doanh nghiệp Hàn Quốc để sản xuất phân bón hữu cơ vi sinh từ phế phẩm chăn nuôi, hướng đến giải quyết triệt để vấn đề ô nhiễm môi trường.
Ông Nguyễn Ngọc Sáng, Giám đốc hợp tác xã Sáng Nhung cho biết: Dây chuyền sản xuất phân bón đang được chạy thử với mức đầu tư dự kiến hơn 30 tỷ đồng, công suất 30 tấn/ngày, với quy trình khép kín từ sản xuất phân bón, trồng rau củ quả, bao tiêu sản phẩm, chế biến thức ăn chăn nuôi, chăn nuôi và xử lý chất thải làm phân bón. Hợp tác xã thực hiện được mô hình kinh tế tuần hoàn, bảo vệ môi trường trong chăn nuôi. Cùng với đó, hợp tác xã sẽ tiếp tục đầu tư khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo quy trình sản xuất nhằm nâng cấp sản phẩm thịt lợn thảo dược Sáng Nhung lên OCOP 5 sao.
Theo ông Nguyễn Đại Thành, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tuyên Quang, để hỗ trợ hợp tác xã thích ứng với yêu cầu mới, thời gian qua, Đảng, Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách quan trọng như: Nghị quyết số 106/NQ-CP về phát triển hợp tác xã nông nghiệp trong tái cơ cấu ngành nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới; Nghị định số 113/2024/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Hợp tác xã; Nghị quyết số 20-NQ/TW về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể trong giai đoạn mới. Đáng chú ý, Nghị quyết số 106 xác định rõ phát triển hợp tác xã nông nghiệp theo hướng bền vững là nhiệm vụ trọng tâm trong tái cơ cấu ngành nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới. Đây là nền tảng để các hợp tác xã từng bước chuyển mình, đổi mới sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.
Với sự đồng hành từ những chính sách của Đảng, Nhà nước và nỗ lực chuyển đổi mô hình sản xuất của các hợp tác xã, kinh tế tập thể ở Tuyên Quang đang thể hiện vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy nền nông nghiệp xanh, hiện đại và thích ứng biến đổi khí hậu. Đây sẽ là nền tảng để ngành nông nghiệp địa phương phát triển bền vững, góp phần phát triển kinh tế - xã hội.
