Thúc đẩy các giải pháp xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, văn minh

Trong cuốn sách "Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc" của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng được Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phát hành mới đây, có một nội dung chỉ đạo về phát triển văn hóa cần phải được quán triệt sâu rộng, đó là: Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, văn minh. Ðây được xem như một giải pháp nhằm tiếp tục xây dựng, giữ gìn, chấn hưng và phát triển nền văn hóa của dân tộc.
Hình ảnh cuốn sách. (Nguồn: Cổng thông tin điện tử Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch)
Hình ảnh cuốn sách. (Nguồn: Cổng thông tin điện tử Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch)

Môi trường văn hóa là môi trường sống, sinh hoạt, làm việc của mỗi con người. Một môi trường văn hóa lành mạnh sẽ góp phần vun đắp, trau dồi, rèn giũa nhân cách con người theo hướng nhân văn, tốt đẹp. Nhận thức sâu sắc tầm quan trọng của môi trường văn hóa, Ðảng ta đã ban hành nhiều Nghị quyết quan trọng như Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 khóa VIII về "Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc"; Nghị quyết Hội nghị Trung ương 9 khóa XI về "Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước"; trong đó luôn nhấn mạnh nhiệm vụ xây dựng môi trường văn hóa trong sạch, lành mạnh.

Có thể thấy, cùng với tiến trình đổi mới đất nước, việc xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đã đạt được những kết quả quan trọng; trong đó, nội dung, phương thức lãnh đạo của Ðảng đối với công tác văn hóa tiếp tục được đổi mới để đáp ứng yêu cầu thực tiễn; hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về văn hóa từng bước được nâng cao; xây dựng môi trường văn hóa đạt được một số kết quả tích cực…

Tuy nhiên, những tác động tiêu cực của quá trình hội nhập quốc tế, sự bùng nổ về công nghệ thông tin và hành vi chống phá ngày càng quyết liệt của các thế lực thù địch đã ảnh hưởng không tốt đến môi trường văn hóa của chúng ta. Tệ nạn xã hội, nạn tham nhũng, tiêu cực, sự chênh lệch về hưởng thụ văn hóa giữa các vùng, miền còn lớn cũng ảnh hưởng đến sự phát triển lành mạnh của môi trường văn hóa.

Ðại hội XIII của Ðảng xác định: Có cơ chế, chính sách, giải pháp để xây dựng môi trường văn hóa thật sự trong sạch, lành mạnh. Thực hiện chủ trương của Ðảng, các cấp, các ngành đã tích cực triển khai công tác xây dựng môi trường văn hóa. Nhiều phong trào có sức lan tỏa mạnh mẽ như: Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa; Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh… Hàng nghìn tấm gương, việc làm, mô hình điển hình tiên tiến được hình thành qua các phong trào đã góp phần làm môi trường văn hóa ngày càng trong sạch, lành mạnh hơn.

Chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư cho thấy, việc xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, văn minh là nhiệm vụ quan trọng, cần được tiếp tục quán triệt, triển khai nghiêm túc.

Tuy nhiên, tình hình thực tế hiện nay cũng cho thấy sự xâm nhập của văn hóa độc hại vẫn tiếp tục diễn ra và ngày càng tinh vi hơn. Những thông tin, sản phẩm văn hóa độc hại đang tác động xấu đến cách nghĩ, lối sống của nhiều người, nhất là giới trẻ. Nguy hiểm hơn, các thế lực thù địch lợi dụng sự "ô nhiễm" trong môi trường văn hóa để chống phá sự nghiệp cách mạng của Ðảng ta. Gần đây, chúng lợi dụng việc một số cán bộ lãnh đạo các cấp vi phạm, bị xử lý kỷ luật mà xuyên tạc, nói xấu cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực của Ðảng…

Trong bối cảnh đó, chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư cho thấy, việc xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, văn minh là nhiệm vụ quan trọng, cần được tiếp tục quán triệt, triển khai nghiêm túc. Trước hết, các cấp ủy, địa phương, cơ quan, đơn vị cần tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, giáo dục nhằm nâng cao nhận thức của toàn xã hội về vị trí, vai trò của môi trường văn hóa trong sự phát triển bền vững. Các cơ quan quản lý nhà nước cần nghiên cứu xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật hướng tới việc bảo vệ các giá trị đạo đức, lối sống, nếp sống văn hóa tốt đẹp.

Các cấp ủy, địa phương tiếp tục phát huy phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa"; chú trọng việc phát hiện, tôn vinh, khen thưởng những mô hình hay, sáng tạo trong phong trào xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở; đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; nhân rộng điển hình, lan tỏa những tấm gương đẹp với phương châm "lấy cái đẹp dẹp cái xấu". Cùng với đó, các địa phương, đơn vị phải kiên quyết phê phán, đấu tranh chống những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, hành vi vi phạm chuẩn mực đạo đức, lối sống. Các cơ quan chức năng sớm nghiên cứu xây dựng môi trường văn hóa số phù hợp với nền kinh tế số, xã hội số và công dân số, làm cho văn hóa thích nghi, điều tiết sự phát triển bền vững đất nước; cần khẩn trương phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, xây dựng thị trường văn hóa lành mạnh.

Có thể bạn quan tâm

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.

Các đại biểu cắt băng khai trương Tuần văn hóa Thanh Hóa-Hội An.

Tuần văn hóa kỷ niệm 65 năm kết nghĩa Thanh Hóa-Hội An

Kỷ niệm 65 năm ngày kết nghĩa giữa đô thị tỉnh lỵ Thanh Hóa và Hội An, thành phố Đà Nẵng (1961-2026), tại Công viên Hội An ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa diễn ra chuỗi hoạt động, sự kiện trong khuôn khổ Tuần lễ văn hóa tôn vinh nghĩa tình Thanh Hóa-Hội An.

Khuôn viên di tích Giồng Bốm là toàn bộ khu vực của Thánh thất Ngọc Minh gồm 3 ngôi nhà: Hiệp thiên đài, Cửu trùng đài và Bát quái đài. (Ảnh: Mộng Thường)

Giồng Bốm 80 năm: Hào khí “đạo không rời đời”

Tám mươi năm là một quãng lùi đủ dài để khói lửa chiến tranh tan vào hư không, nhường chỗ cho màu xanh trù phú phủ lên mảnh đất Phong Thạnh kiên cường. Thế nhưng, thời gian dẫu có bào mòn vạn vật cũng chẳng thể xóa nhòa ký ức bi tráng về rực lửa năm 1946 tại vùng đất cực nam Tổ quốc.