Vừa qua, Đoàn công tác Bộ Y tế gồm 50 đại biểu do Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Y tế dẫn đầu đã có chuyến thăm, làm việc và tặng quà cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân đang sinh sống, công tác tại quần đảo Trường Sa và Nhà giàn DK1.
Trong chuyến công tác, đoàn đã khảo sát thực trạng hệ thống y tế cơ sở tại các đảo, điểm đảo thuộc đặc khu Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa; đồng thời đánh giá năng lực chăm sóc sức khỏe cho quân và dân nơi đầu sóng ngọn gió.
Chăm lo sức khỏe người dân biển đảo
Chia sẻ về cảm xúc sau chuyến đi, Thứ trưởng Trần Văn Thuấn cho biết ông xúc động khi tận mắt chứng kiến sức sống mãnh liệt của Trường Sa hôm nay.
“Khi bước chân lên mỗi hòn đảo, chúng tôi vô cùng xúc động và tự hào bởi được chứng kiến những mảnh đất mà cha ông ta từng hy sinh biết bao xương máu để gìn giữ hiện đã trở nên xanh tươi, khang trang”, Thứ trưởng nói.
Điều khiến đoàn công tác đặc biệt ấn tượng là năng lực y tế tại đảo ngày càng được nâng cao. Theo Thứ trưởng, nhiều ca bệnh khó, phức tạp đã được phẫu thuật ngay trên đảo với sự hỗ trợ chuyên môn từ đất liền thông qua hội chẩn từ xa.
“Điều này cho thấy cán bộ, chiến sĩ, nhân dân Trường Sa đã tiếp cận được với các kỹ thuật y tế hiện đại, chúng ta đã đạt được những thành công nhất định trong công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe cho quân và dân nơi đảo xa”, ông chia sẻ.
Theo Thứ trưởng Trần Văn Thuấn, được đến Trường Sa là niềm tự hào đặc biệt đối với nhiều người dân Việt Nam: “Có đến đây và tận mắt chứng kiến sức sống mãnh liệt, sự hy sinh to lớn của nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ, nhân dân ở Trường Sa càng khiến chúng ta thêm yêu và tự hào về Tổ quốc mình".
Theo Thứ trưởng Trần Văn Thuấn, điều khiến ông vui mừng là nhìn thấy nhiều em bé khỏe mạnh, nhanh nhẹn, vui tươi giữa điều kiện biển đảo còn nhiều khó khăn.
“Điều đó cho thấy công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân, nhất là phụ nữ và trẻ em đã được các cán bộ y tế trên đảo thực hiện rất tốt”, ông nói.
Thứ trưởng cho biết phụ nữ và trẻ em luôn là nhóm cần được quan tâm đặc biệt, từ chăm sóc trước sinh, sau sinh cho đến dinh dưỡng, tiêm chủng và phòng bệnh cho trẻ nhỏ. “Chúng tôi luôn mong muốn mọi trẻ em lớn lên trên đảo đều được hưởng những quyền lợi chăm sóc y tế dự phòng và dinh dưỡng như ở đất liền”, Thứ trưởng nhấn mạnh.
Sức khỏe cộng đồng dân cư trên đảo cũng đã được thực hiện rất tốt, nguồn nước sinh hoạt, bữa ăn hằng ngày của cán bộ, chiến sĩ, nhân dân trên đảo ngày càng được quan tâm.
Bên cạnh điều trị bệnh, công tác y tế dự phòng được xác định là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng tại môi trường biển đảo khép kín. Thứ trưởng nhấn mạnh, y tế dự phòng luôn phải đi trước một bước, đặc biệt là ở môi trường đảo khép kín. Vì thế, Bộ Y tế sẽ tiếp tục phối hợp với các lực lượng trên đảo để bảo đảm môi trường sống an toàn, không để dịch bệnh truyền nhiễm xảy ra.
Y tế biển đảo là một phần của an ninh quốc phòng
Đánh giá về công tác phối hợp quân-dân y, Thứ trưởng Trần Văn Thuấn cho rằng đây là “điểm tựa” quan trọng giúp nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe tại biển đảo.
“Y tế biển đảo đang được thực hiện tốt với sự phối hợp giữa dân y và quân y”, ông cho biết.
Để nâng cao hơn nữa hiệu quả của y tế biển đảo, Bộ Y tế đã giao cho các đơn vị liên quan tiếp tục nghiên cứu và phối hợp chặt chẽ với lực lượng quân y nhằm giúp cho cán bộ chiến sĩ, cán bộ và nhân dân trên đảo được tiếp cận kịp thời, nhanh nhất và có hướng xử lý chuẩn mực nhất trong các tình huống ảnh hưởng đến sức khỏe.
Thứ trưởng cho biết, Bộ Y tế sẽ tiếp tục phối hợp tích cực với các bộ, ngành liên quan, đặc biệt là Bộ Quốc phòng và các cơ sở y tế của Bộ Quốc phòng để chuyển từ việc phối hợp mang tính "vụ việc, hỗ trợ" sang cơ chế chỉ huy hiệp đồng thống nhất trong cấp cứu thảm họa, dịch bệnh trên biển. Thể chế hóa quy trình cấp cứu đường không bằng hành lang pháp lý rõ ràng về chi phí, nhân lực và quy trình khởi động hệ thống.
Ông nhấn mạnh, y tế biển đảo không chỉ là vấn đề an sinh xã hội mà còn gắn chặt với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền quốc gia. “Bảo vệ sức khỏe quân và dân tuyến đảo chính là bảo vệ chủ quyền quốc gia từ sớm, từ xa”, Thứ trưởng khẳng định.
Theo ông, đầu tư cho y tế biển đảo cần có cơ chế đặc thù về ngân sách, trang thiết bị, thuốc men và nhân lực, bởi điều kiện tại đảo khác biệt rất lớn so với đất liền. Thời gian qua, hàng trăm chuyến bay cấp cứu bằng trực thăng đã kịp thời đưa người bệnh từ đảo về đất liền điều trị, góp phần cứu sống nhiều trường hợp nguy kịch.
“Trong thời gian tới, chúng ta cần phát triển hơn nữa cả cấp cứu đường biển và đường không để người dân nơi các hải đảo xa xôi đều được cấp cứu kịp thời”, ông nói.
Một trong những hình ảnh để lại nhiều ấn tượng với đoàn công tác là các vườn thuốc Nam trên đảo. Thứ trưởng chia sẻ, ông rất bất ngờ khi nhìn thấy những vườn thuốc Nam trên các đảo, hầu hết mỗi đảo đều có một vườn thuốc Nam.
Theo ông, màu xanh của những vườn thuốc không chỉ là màu của cây dược liệu mà còn thể hiện tinh thần tự lực, tự cường của quân và dân nơi đảo xa.
Bộ Y tế hiện khuyến khích kết hợp Đông-Tây y tại tuyến đảo tiền tiêu. Việc chủ động được một phần dược liệu giúp giảm áp lực tiếp tế thuốc từ đất liền và tạo thêm giải pháp chăm sóc sức khỏe phù hợp với điều kiện thực tế.
“Việc tự chủ được một số dược liệu để chữa các bệnh thông thường không chỉ giảm tải áp lực tiếp tế thuốc men từ đất liền mà còn là phương thức chăm sóc sức khỏe rất gần gũi, an lành và bền vững cho người dân trên đảo”, Thứ trưởng nói.
Thời gian tới, Bộ Y tế sẽ chỉ đạo Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền có những nghiên cứu chuyên sâu, phối hợp với lực lượng quân y để chọn lọc, lai tạo các giống cây dược liệu chịu mặn, chịu hạn tốt hơn.
Hoàn thiện các chính sách đãi ngộ đặc thù cho lực lượng y tế công tác tại hải đảo
Nói về đội ngũ y bác sĩ công tác tại Trường Sa, Thứ trưởng Trần Văn Thuấn bày tỏ sự xúc động và cảm phục. “Có thể nói, đội ngũ y bác sĩ đã và đang làm việc tại các đảo, điểm đảo là những ‘người hùng’”, ông chia sẻ.
Theo Thứ trưởng, nhiều bác sĩ trẻ, kể cả bác sĩ nội trú, đã tình nguyện ra Trường Sa công tác dù điều kiện còn nhiều khó khăn. Họ vừa là người thầy thuốc, cũng vừa là những chiến sĩ bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng.
Thứ trưởng cho biết, trong thời gian tới, Bộ Y tế sẽ tham mưu Chính phủ hoàn thiện các chính sách đãi ngộ đặc thù cho lực lượng y tế công tác tại hải đảo, bảo đảm không ai bị thiệt thòi về cơ hội phát triển nghề nghiệp khi cống hiến nơi tuyến đầu Tổ quốc.
“Đất liền sẽ luôn là hậu phương vững chắc nhất, công bằng nhất cho các thầy thuốc ngoài đảo tiền tiêu”, Thứ trưởng Trần Văn Thuấn khẳng định.
