Thông cáo báo chí số 6, Kỳ họp bất thường lần thứ 9, Quốc hội khóa XV

Thứ ba, ngày 18/2/2025, Quốc hội tiếp tục ngày làm việc thứ 6 tại Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn.
Lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các đại biểu Quốc hội tham dự phiên họp ngày 18/2. (Ảnh: DUY LINH)
Lãnh đạo Đảng, Nhà nước và các đại biểu Quốc hội tham dự phiên họp ngày 18/2. (Ảnh: DUY LINH)

BUỔI SÁNG

*Nội dung 1: Quốc hội họp phiên toàn thể tại hội trường, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội nghe Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Tổ chức Chính phủ (sửa đổi).

Sau đó, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Tổ chức Chính phủ (sửa đổi) bằng hình thức biểu quyết điện tử. Kết quả như sau: Có 465 đại biểu tham gia biểu quyết (bằng 97,28% tổng số đại biểu Quốc hội (ĐBQH)); có 463 đại biểu tán thành (bằng 96,86% tổng số ĐBQH); có 2 đại biểu không tán thành (bằng 0,42% tổng số ĐBQH).

Tiếp đó, dưới sự điều hành của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Quốc hội họp riêng,tiến hành các nội dung sau:

*Nội dung 2: Quốc hội nghe:(i)Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính báo cáo về việc giải trình, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội thảo luận tại Đoàn về cơ cấu tổ chức của Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV và cơ cấu số lượng thành viên Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV; (ii) Tổng Thư ký Quốc hội Lê Quang Tùng trình bày 2 dự thảo Nghị quyết của Quốc hội, gồm: Nghị quyết về cơ cấu tổ chức của Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV và Nghị quyết về cơ cấu số lượng thành viên Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV.

Sau đó, Quốc hội biểu quyết thông qua 2 Nghị quyết này bằng hình thức biểu quyết điện tử, kết quả như sau:

- Đối với Nghị quyết về cơ cấu tổ chức của Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV: Có 467 đại biểu tham gia biểu quyết (bằng 97,70% tổng số ĐBQH); có 465 đại biểu tán thành (bằng 97,28% tổng số ĐBQH); có 2 đại biểu không tán thành (bằng 0,42% tổng số ĐBQH).

- Đối với Nghị quyết về cơ cấu số lượng thành viên Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV: Có 445 đại biểu tham gia biểu quyết (bằng 93,10% tổng số ĐBQH); có 444 đại biểu tán thành (bằng 92,89% tổng số ĐBQH); có 1 đại biểu không biểu quyết (bằng 0,21% tổng số ĐBQH).

*Nội dung 3: Quốc hội nghe: (i) Tổng Thư ký Quốc hội Lê Quang Tùng, thay mặt Ủy ban Thường vụ Quốc hội trình bày Tờ trình và Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo thẩm tra dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc tổ chức các cơ quan của Quốc hội (ii) Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, thay mặt Ủy ban Thường vụ Quốc hội trình bày 2 Tờ trình, gồm: Tờ trình về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về số thành viên của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV và Tờ trình đề nghị Quốc hội miễn nhiệm chức vụ Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV.

*Nội dung 4: Quốc hội nghe Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính trình bày Tờ trình đề nghị Quốc hội phê chuẩn việc miễn nhiệm chức vụ Bộ trưởng Xây dựng và Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ nhiệm kỳ 2021-2026.

Sau đó, Quốc hội thảo luận tại Đoàn về: (i) Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc tổ chức các cơ quan của Quốc hội; (ii) Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về số thành viên của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV; (iii) Việc miễn nhiệm chức vụ Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV; (iv) Việc phê chuẩn việc miễn nhiệm chức vụ Bộ trưởng Xây dựng và Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ nhiệm kỳ 2021-2026.

*Nội dung 5:Quốc hội nghe: (i) Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội Nguyễn Thanh Hải, thay mặt Ủy ban Thường vụ Quốc hội báo cáo về việc giải trình, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội thảo luận tại Đoàn về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc tổ chức các cơ quan của Quốc hội; dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về số thành viên của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV; việc miễn nhiệm chức vụ Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV; việc phê chuẩn việc miễn nhiệm chức vụ Bộ trưởng Xây dựng và Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ nhiệm kỳ 2021-2026; (ii)Tổng Thư ký Quốc hội Lê Quang Tùng trình bày dự thảo Nghị quyết về việc tổ chức các cơ quan của Quốc hội và dự thảo Nghị quyết về số thành viên của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV (sửa đổi).

Sau đó, Quốc hội biểu quyết thông qua 2 dự thảo Nghị quyết bằng hình thức biểu quyết điện tử, kết quả như sau:

- Đối với Nghị quyết về việc tổ chức các cơ quan của Quốc hội: Có 464 đại biểu tham gia biểu quyết (bằng 97,07% tổng số ĐBQH); có 463 đại biểu tán thành (bằng 96,86% tổng số ĐBQH); có 1 đại biểu không tán thành (bằng 0,21% tổng số ĐBQH).

- Đối với Nghị quyết về số thành viên của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV (sửa đổi): Có 451 đại biểu tham gia biểu quyết (bằng 94,35% tổng số ĐBQH); có 450 đại biểu tán thành (bằng 94,14% tổng số ĐBQH); có 1 đại biểu không tán thành (bằng 0,21% tổng số ĐBQH).

*Nội dung 6: Công tác nhân sự

Quốc hội thành lập Ban Kiểm phiếu; tiến hành bỏ phiếu kín miễn nhiệm chức vụ Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV đối với bà Nguyễn Thúy Anh, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng để nhận nhiệm vụ thường trực Tiểu ban Kinh tế-Xã hội Đại hội XIV của Đảng; phê chuẩn đề nghị của Thủ tướng Chính phủ về việc miễn nhiệm chức vụ Bộ trưởng Xây dựng nhiệm kỳ 2021-2026 đối với ông Nguyễn Thanh Nghị và Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ nhiệm kỳ 2021-2026 đối với ông Huỳnh Thành Đạt.

Quốc hội nghe: (i) Ban Kiểm phiếu báo cáo kết quả kiểm phiếu miễn nhiệm chức vụ Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV; phê chuẩn đề nghị của Thủ tướng Chính phủ về việc về việc miễn nhiệm chức vụ Bộ trưởng Xây dựng và Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ nhiệm kỳ 2021-2026; (ii) Tổng Thư ký Quốc hội Lê Quang Tùng trình bày 2 dự thảo Nghị quyết của Quốc hội, gồm: Nghị quyết Miễn nhiệm chức vụ Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV; Nghị quyết Phê chuẩn đề nghị của Thủ tướng Chính phủ về việc miễn nhiệm chức vụ Bộ trưởng Xây dựng và Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ nhiệm kỳ 2021-2026.

Sau đó, Quốc hội thảo luận, biểu quyết thông qua 2 dự thảo Nghị quyết trên bằng hình thức biểu quyết điện tử, kết quả như sau:

- Đối với Nghị quyết Miễn nhiệm chức vụ Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV: Có 458 đại biểu tham gia biểu quyết (bằng 95,82% tổng số ĐBQH); có 458 đại biểu tán thành (bằng 95,82% tổng số ĐBQH).

- Đối với Nghị quyết Phê chuẩn đề nghị của Thủ tướng Chính phủ về việc miễn nhiệm chức vụ Bộ trưởng Xây dựng và Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ nhiệm kỳ 2021-2026: Có 429 đại biểu tham gia biểu quyết (bằng 89,75% tổng số ĐBQH); có 428 đại biểu tán thành (bằng 89,54% tổng số ĐBQH); có 1 đại biểu không tán thành (bằng 0,21% tổng số ĐBQH).

Quốc hội nghe: (i) Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, thay mặt Ủy ban Thường vụ Quốc hội trình bày Tờ trình đề nghị bầu Phó Chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm một số Ủy ban của Quốc hội khóa XV; (ii) Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính trình bày Tờ trình đề nghị Quốc hội phê chuẩn bổ nhiệm một số Phó Thủ tướng Chính phủ và Bộ trưởng nhiệm kỳ 2021-2026. Sau đó, Quốc hội thảo luận tại Đoàn về các nội dung trên.

BUỔI CHIỀU

Dưới sự điều hành của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Quốc hội họp riêng về công tác nhân sự.

Quốc hội nghe Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội Nguyễn Thanh Hải báo cáo về việc giải trình tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội thảo luận tại Đoàn về việc: (i) Bầu Phó Chủ tịch Quốc hội khóa XV đối với ông Lê Minh Hoan và ông Vũ Hồng Thanh; (ii) bầu Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV đối với ông Phan Văn Mãi; (iii) bầu Chủ nhiệm các Ủy ban của Quốc hội khóa XV, gồm: Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đối với ông Hoàng Thanh Tùng, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính đối với ông Phan Văn Mãi, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại đối với ông Lê Tấn Tới, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội đối với ông Nguyễn Đắc Vinh, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu đối với bà Nguyễn Thanh Hải, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát đối với ông Dương Thanh Bình; (iv) phê chuẩn đề nghị của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nhiệm chức vụ Phó Thủ tướng Chính phủ đối với ông Mai Văn Chính và ông Nguyễn Chí Dũng và các Bộ trưởng nhiệm kỳ 2021-2026, gồm: Bộ trưởng Xây dựng đối với ông Trần Hồng Minh, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ đối với ông Nguyễn Mạnh Hùng, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường đối với ông Đỗ Đức Duy, Bộ trưởng Dân tộc và Tôn giáo đối với ông Đào Ngọc Dung.

Sau đó, Quốc hội tiến hành biểu quyết thông qua danh sách để bầu Phó Chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm một số Ủy ban của Quốc hội khóa XV.

Quốc hội tiến hành bỏ phiếu kín bầu Phó Chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm một số Ủy ban của Quốc hội khóa XV; phê chuẩn đề nghị của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nhiệm chức vụ Phó Thủ tướng Chính phủ và Bộ trưởng nhiệm kỳ 2021-2026.

Sau đó, Quốc hội nghe: (i) Ban Kiểm phiếu báo cáo kết quả kiểm phiếu bầu Phó Chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm một số Ủy ban của Quốc hội khóa XV; phê chuẩn đề nghị của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nhiệm Phó Thủ tướng Chính phủ và Bộ trưởng nhiệm kỳ 2021-2026; (ii) Tổng Thư ký Quốc hội Lê Quang Tùng trình bày 5 dự thảo Nghị quyết của Quốc hội, gồm: Nghị quyết bầu Phó Chủ tịch Quốc hội khóa XV; Nghị quyết bầu Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV; Nghị quyết bầu Chủ nhiệm các Ủy ban của Quốc hội khóa XV; Nghị quyết phê chuẩn đề nghị của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nhiệm Phó Thủ tướng Chính phủ nhiệm kỳ 2021-2026; Nghị quyết phê chuẩn đề nghị của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nhiệm Bộ trưởng nhiệm kỳ 2021-2026.

Sau đó, Quốc hội biểu quyết thông qua 5 dự thảo Nghị quyết trên bằng hình thức biểu quyết điện tử, kết quả như sau:

- Đối với Nghị quyết bầu Phó Chủ tịch Quốc hội khóa XV: Có 461 đại biểu tham gia biểu quyết (bằng 96,44% tổng số ĐBQH); có 461 đại biểu tán thành (bằng 96,44% tổng số ĐBQH).

- Đối với Nghị quyết bầu Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV: Có 446 đại biểu tham gia biểu quyết (bằng 93,31% tổng số ĐBQH); có 446 đại biểu tán thành (bằng 93,31% tổng số ĐBQH).

- Đối với Nghị quyết bầu Chủ nhiệm một số Ủy ban của Quốc hội khóa XV: Có 447 đại biểu tham gia biểu quyết (bằng 93,51% tổng số ĐBQH); có 447 đại biểu tán thành (bằng 93,51% tổng số ĐBQH).

- Đối với Nghị quyết phê chuẩn đề nghị của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nhiệm Phó Thủ tướng Chính phủ nhiệm kỳ 2021-2026: Có 448 đại biểu tham gia biểu quyết (bằng 93,72% tổng số ĐBQH); có 448 đại biểu tán thành (bằng 93,72% tổng số ĐBQH).

- Đối với Nghị quyết phê chuẩn đề nghị của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nhiệm Bộ trưởng nhiệm kỳ 2021-2026: Có 457 đại biểu tham gia biểu quyết (bằng 95,61% tổng số ĐBQH); có 456 đại biểu tán thành (bằng 95,40 % tổng số ĐBQH); có 1 đại biểu không tán thành (bằng 0,21% tổng số ĐBQH).

Thứ Tư, ngày 19/2/2025, Buổi sáng: từ 8 giờ 00 đến 9 giờ 45 phút: Quốc hội họp phiên toàn thể tại Hội trường, biểu quyết thông qua: (i) Nghị quyết của Quốc hội về chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng; (ii) Nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh; (iii) Nghị quyết về các cơ chế, chính sách đặc thù đầu tư xây dựng dự án điện hạt nhân Ninh Thuận; (iv) Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (sửa đổi); (v) Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi); (vi) Nghị quyết quy định về xử lý một số vấn đề liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước.

Sau đó, Quốc hội họp riêng, biểu quyết thông qua Nghị quyết về phương án đầu tư bổ sung vốn điều lệ giai đoạn 2024-2026 của Công ty mẹ - Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) và một số cơ chế, giải pháp cấp bách cần thiết để triển khai dự án cải tạo, sửa chữa, nâng cấp, xây mới Trụ sở làm việc cơ quan Chủ tịch nước tại số 2 Lê Thạch, Hoàn Kiếm, Hà Nội.

Từ 10 giờ 00, Quốc hội họp phiên bế mạc, biểu quyết thông qua 2 Nghị quyết, gồm: (i) Nghị quyết bổ sung kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2025 với mục tiêu tăng trưởng đạt 8% trở lên; (ii) Nghị quyết thí điểm một số chính sách để tháo gỡ vướng mắc trong hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Sau đó, Quốc hội nghe Chủ tịch Quốc hội phát biểu bế mạc kỳ họp.

Phiên họp được truyền hình, phát thanh trực tiếp trên Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam.

Có thể bạn quan tâm

Giáo sư Reena Marwah, giảng viên Đại học Delhi, Tổng Thư ký Hiệp hội các học giả châu Á nói về những thành tựu nổi bật trong quan hệ song phương và triển vọng hợp tác giữa hai nước trong giai đoạn tới. (Ảnh: Ngọc Thúy/TTXVN)

Quan hệ Việt Nam-Ấn Độ: Xung lực mới cho phát triển thực chất

Trao đổi với phóng viên tại New Delhi, Giáo sư Reena Marwah, giảng viên Đại học Delhi, đồng thời là Tổng Thư ký Hiệp hội các học giả châu Á, nhận định nền tảng quan trọng nhất giúp quan hệ Việt Nam-Ấn Độ duy trì đà phát triển ổn định trong một thập kỷ qua là sự tin cậy chính trị sâu sắc, được xây dựng qua nhiều thế hệ lãnh đạo.

Đẩy mạnh bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng số cho cán bộ, công chức, viên chức. (Ảnh: baochinhphu.vn)

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu đẩy mạnh bồi dưỡng kỹ năng số

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 14/CT-TTg ngày 22/4/2026 về đẩy mạnh bồi dưỡng và đánh giá kiến thức, kỹ năng số đối với cán bộ, công chức, viên chức. Đây được xác định là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực khu vực công, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số quốc gia.

Nhân chứng lịch sử ở xã Hưng Nguyên Nam nói chuyện về ngày Đại thắng 30/4 hào hùng.

Hưng Nguyên Nam: Viết tiếp câu chuyện hòa bình trên quê hương cách mạng

Nửa thế kỷ sau Đại thắng mùa Xuân 1975, ký ức chiến tranh trên quê hương Hưng Nguyên Nam (Nghệ An) vẫn được gìn giữ như mạch nguồn bồi đắp niềm tự hào dân tộc, hun đúc lý tưởng cho thế hệ trẻ, đồng thời trở thành động lực để địa phương vững bước phát triển trong thời kỳ mới.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc và Đoàn công tác Trung ương tham dự Chương trình.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc thăm tặng quà tại Quảng Ninh

Nhân kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30/4) và Quốc tế Lao động (1/5), Đoàn công tác Trung ương do đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đã đến thăm, tặng quà các gia đình chính sách, công nhân, lao động có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.

Lãnh đạo thành phố Đông Hưng tặng hoa chào mừng Đoàn đại biểu các xã, phường tỉnh Quảng Ninh sang dự kỷ niệm 30 năm Ngày thành lập thành phố Đông Hưng.

Tăng cường quan hệ hợp tác hữu nghị biên giới Quảng Ninh (Việt Nam) và Quảng Tây (Trung Quốc)

Ngày 29/4, Đoàn đại biểu các xã, phường tỉnh Quảng Ninh (Việt Nam) gồm Móng Cái 1, Móng Cái 2, Móng Cái 3 và xã Hải Sơn do đồng chí Hồ Quang Huy, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân phường Móng Cái 1 làm Trưởng đoàn đã tham dự chương trình kỷ niệm 30 năm Ngày thành lập thành phố Đông Hưng, Trung Quốc 29/4 (1996-2026).

Một góc Di tích lịch sử quốc gia Trận Giồng Bốm (thuộc xã Phong Thạnh, tỉnh Cà Mau) ngày nay nhìn từ trên cao.

80 năm Trận Giồng Bốm: Tri ân quá khứ, kiến thiết tương lai

Sáng 30/4, trong không khí hào hùng của những ngày tháng Tư lịch sử, tỉnh Cà Mau đã tổ chức trọng thể Lễ kỷ niệm 80 năm Trận Giồng Bốm (1946-2026). Đây là một trong những sự kiện có ý nghĩa chính trị, lịch sử sâu sắc, cũng là một trong nhiều hoạt động thiết thực chào mừng 51 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước.

Thành phố Hồ Chí Minh năng động, phát triển.

Một điểm đến an toàn, một Thành phố đáng sống

51 năm sau ngày đại thắng, Thành phố Hồ Chí Minh đã chuyển mình mạnh mẽ, khẳng định là siêu đô thị năng động, đầu tàu kinh tế của cả nước. Với tư duy đổi mới và quản trị nhân văn, Thành phố không chỉ bứt phá về hạ tầng, tài chính mà còn bồi đắp giá trị nghĩa tình sâu sắc, khẳng định là điểm đến an toàn, một Thành phố đáng sống.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam triển khai nhiều hoạt động ý nghĩa nhân dịp 30/4 và 1/5

Các hoạt động thiết thực nhân dịp kỷ niệm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước và Ngày Quốc tế Lao động thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự tích cực, chủ động của lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam trong việc tham gia xây dựng môi trường hòa bình, ổn định và phát triển bền vững tại Nam Sudan.