Liệt đám rối thần kinh sau tai nạn giao thông
Nam bệnh nhân 21 tuổi ở Hà Nội, nhập viện sau tai nạn hơn 2 tháng, tay phải liệt hoàn toàn từ vai, khuỷu, cổ tay đến các ngón tay. Các bác sĩ chẩn đoán “liệt toàn bộ đám rối thần kinh cánh tay C5-T1”, khiến cánh tay mất hoàn toàn chức năng vận động và cảm giác.
Trường hợp thứ hai, 29 tuổi, vào viện sau 6 tháng do tai nạn giao thông va đập vai vào thành ô-tô. Khi vào viện, bệnh nhân bị chấn thương khớp vai, đụng đập động mạch dưới đòn phải, gẫy xương quay phải.
Bệnh nhân may mắn được phẫu thuật kịp thời cứu sống cánh tay tại một cơ sở y tế gần nhà. Cánh tay được cứu sống tuy vẫn nắm được bàn tay nhưng không gấp được khuỷu và không dạng vai. Đây là dấu hiệu liệt thân trên đám rối thần kinh C5-C7.
Cả hai bệnh nhân trước đó từng hy vọng tình trạng này sẽ được cải thiện, nhưng chờ đợi chỉ làm cơ teo dần và mất cơ hội điều trị hiệu quả.
Bệnh nhân đến khám tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương được thực hiện các thăm dò chức năng và chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu. Kết quả cho thấy, cả hai trường hợp đều bị tổn thương đám rối thần kinh kiểu nhổ rễ các dây thần kinh khỏi tủy sống.
Phẫu thuật vi phẫu kịp thời cứu sống cánh tay
Theo Tiến sĩ, bác sĩ Dương Mạnh Chiến, khi rễ thần kinh bị giật đứt sát tủy, dây thần kinh không thể tự phục hồi. Giải pháp duy nhất là phẫu thuật vi phẫu chuyển thần kinh, lấy một phần dây thần kinh lành, tách dưới kính hiển vi và chuyển sang cho dây thần kinh bị liệt.
Trong mổ, ê-kíp xác định chính xác “bó cho - bó nhận” bằng kích thích điện thần kinh cơ . Mỗi mũi khâu chỉ bằng sợi chỉ mảnh hơn sợi tóc, yêu cầu độ chính xác rất cao. Ca thứ nhất kéo dài gần 7 giờ, ca thứ hai khoảng 5 giờ, phản ánh độ phức tạp cao của kỹ thuật.
Tiến sĩ, bác sĩ Chiến nhấn mạnh, đây là nhóm kỹ thuật khó bậc nhất, đòi hỏi đánh giá tổn thương chính xác, lập kế hoạch chi tiết và kỹ thuật vi phẫu tinh vi. Chỉ một sai lệch nhỏ cũng có thể khiến thần kinh không tới được cơ đích.
Sau mổ, sợi thần kinh mọc với tốc độ khoảng 1-3 mm/ngày. Người bệnh trải qua giai đoạn rung cơ nhẹ trước khi hình thành vận động chủ động. Thời điểm phục hồi thường bắt đầu từ 3-6 tháng và cần tập luyện và phục hồi chức năng liên tục. Hiện cả hai bệnh nhân đã ổn định và đang trong quá trình phục hồi chức năng.
Liệt đám rối thần kinh cánh tay thường xảy ra ở người trẻ, ngay cả sau những tai nạn tưởng “nhẹ”.
Tiến sĩ, bác sĩ Dương Mạnh Chiến cảnh báo, nếu không phẫu thuật trong 12 tháng đầu, cơ đã teo sẽ khiến phẫu thuật không còn hiệu quả. Vì vậy, sau tai nạn giao thông, nếu xuất hiện dấu hiệu yếu tay, tê kéo dài, không dạng được vai, không gấp được khuỷu… cần khám chuyên khoa ngay trong “thời gian vàng”.
Hai ca phẫu thuật thành công nhấn mạnh tầm quan trọng của nhận diện sớm tổn thương đám rối và can thiệp vi phẫu đúng thời điểm, giúp người trẻ lấy lại chức năng tay, tránh tàn phế suốt đời. Đây cũng là bước tiến quan trọng, mở ra cơ hội cho những trường hợp tương tự trong tương lai.
