Thơ ca chắp cánh cho khát vọng nhân ái

Ngày Thơ Việt Nam là sự kiện góp phần tôn vinh những giá trị thi ca của dân tộc, khơi dậy tinh thần sáng tạo, gắn kết và trách nhiệm. Với ý nghĩa ấy, Ngày thơ Việt Nam lần thứ 23, năm 2025 đã được Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức tại thành phố Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình với chủ đề “Tổ quốc bay lên”, hướng tới kỷ niệm 135 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, 50 năm Ngày giải phóng hoàn toàn miền nam, thống nhất đất nước.
Một tiết mục ngâm thơ trong Ngày thơ Việt Nam. (Ảnh YẾN TRINH)
Một tiết mục ngâm thơ trong Ngày thơ Việt Nam. (Ảnh YẾN TRINH)

Điểm nhấn của chương trình là đêm thơ đặc sắc mang tên “Tổ quốc bay lên”, nơi hội tụ những tiếng nói thi ca từ nhiều thế hệ nhà thơ. Công chúng được thưởng thức các tiết mục ngâm thơ: “Nguyên Tiêu” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, “Vũ Lâm thu vãn” của Vua Trần Nhân Tông, “Dục Thúy Sơn” của Trương Hán Siêu, “Dáng đứng Việt Nam” của Lê Anh Xuân, “Nhớ” của Nguyễn Đình Thi. “Đất nước” (trích trường ca “Mặt đường khát vọng”) của Nguyễn Khoa Điềm…

Sự kiện còn có sự tham gia của nhà thơ, cựu binh Mỹ Bruce Weigl với bài thơ về Mẹ Việt Nam Anh hùng. Không gian Ngày thơ Việt Nam cũng trưng bày poster vinh danh các nhà thơ Việt Nam tiêu biểu được nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học, nghệ thuật; các bài thơ cổ và hiện đại nổi bật về vùng đất Ninh Bình. Trong khuôn khổ sự kiện, Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức tọa đàm “Trách nhiệm và khát vọng của nhà thơ”.

Từ những câu chuyện về lịch sử gắn với văn chương, nhà thơ Vũ Quần Phương dẫn chứng về thơ Tố Hữu với nhiều đề tài đời thường, quen thuộc từ lời mẹ ru, tiếng chổi tre quét trên đường phố đêm… nhưng bao giờ cũng tạo nên niềm xúc động, hướng vào chủ đề cách mạng, cổ động các phong trào. Các văn nghệ sĩ thời kỳ Thơ mới đã có nhiều thay đổi khi Cách mạng Tháng Tám diễn ra. Hầu hết họ đã tập hợp dưới cờ Mặt trận Việt Minh, khởi nghĩa giành chính quyền, tham gia kháng chiến.

Quan trọng là họ sẵn sàng vượt qua những tác phẩm từng có tiếng tăm trong quá khứ để trở thành người lính cách mạng, lấy bút mực làm vũ khí, cống hiến cho nền văn chương cách mạng, đóng góp máu xương giành độc lập, tự do, thống nhất cho đất nước. Khát vọng đổi thay bắt đầu bằng sự đoạn tuyệt với thành tựu văn chương của chính mình.

Tiến sĩ, nhà thơ Nguyễn Kiến Thọ (Thái Nguyên) chia sẻ: Chúng ta đang sống trong một thế giới đầy biến động, với sự thay đổi đến chóng mặt của các hệ giá trị, với sự đấu tranh không khoan nhượng của cái mới và cái cũ, của những cách tân và cũ mòn trong mọi mặt của đời sống xã hội. Trách nhiệm lớn nhất của nhà thơ là phải đánh thức được ý thức cá nhân độc lập trong mỗi con người. Chỉ khi ý thức độc lập ấy trở thành ý thức chung của cộng đồng, của cả dân tộc, thì đấy là lúc chúng ta thật sự lớn mạnh, mới thật sự bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Là một nhà thơ trẻ thuộc thế hệ cuối 9x, sinh ra và lớn lên tại Đắk Nông, từng sống ở một thung lũng phía bắc nước Lào, giáp Thái Lan với đủ mọi khắc nghiệt và thử thách để rồi tiếp tục học tập, sáng tạo tại Thủ đô Hà Nội, nhà thơ Nguyên Như bày tỏ trăn trở, tại sao thơ ca nước nhà chưa thể vươn tầm, thậm chí người đọc trong nước cũng chưa mấy mặn mà và quan tâm dù thơ Việt cũng có không ít tác phẩm hay: “Có lẽ, người viết cần phải đối xử với thơ bằng cả tâm hồn mình; mỗi cá nhân, tổ chức văn chương cần xây dựng chiến dịch, đội ngũ dịch thuật và truyền thông chất lượng nhằm tinh lọc, chọn lựa tác phẩm và một cách nào đó đưa tác phẩm vươn xa hơn”.

Đồng cảm với điều đó, Phùng Thị Hương Ly đến từ Bắc Kạn vừa đoạt giải thưởng Tác giả Trẻ của Hội Nhà văn Việt Nam cho rằng: Viết là sự lao động sáng tạo nghiêm túc với chữ nghĩa, là cách đối thoại với thế giới và với chính mình, thông qua ngôn ngữ thơ, khơi dậy những ước mơ, khát khao, những suy tư, cảm xúc trong lòng người đọc. Để làm được điều đó, đòi hỏi người viết, ngoài sự tài hoa, còn phải có sự sâu sắc và lòng nhân ái.

Hòa chung nhịp rộn ràng của thơ ca, nhiều địa phương trong cả nước cũng đã tổ chức Ngày thơ Việt Nam với những nét đặc sắc, phong phú. Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam Nguyễn Quang Thiều khẳng định, Ngày thơ năm nay chọn tinh thần từ tác phẩm “Dáng đứng Việt Nam” của nhà thơ Lê Anh Xuân trong bối cảnh kỷ niệm 50 năm đất nước thống nhất, nhằm bày tỏ sự tôn vinh, lòng biết ơn đối với tất cả những người con trên mảnh đất Việt Nam đã dâng hiến trọn đời mình cho độc lập, tự do và thống nhất đất nước. Dáng đứng của họ là dáng đứng của một dân tộc đầy khát vọng chân chính và ý chí hành động cho khát vọng sống ấy.

Có thể bạn quan tâm

Các đồng chí Lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Thành phố Hà Nội nhấn nút khai mạc Festival Thăng Long-Hà Nội lần thứ II, năm 2026.

Khai mạc Festival Thăng Long-Hà Nội năm 2026

Tối 11/9, tại di tích Hoàng thành Thăng Long (phường Ba Đình), Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội tổ chức lễ khai mạc chương trình Festival Thăng Long-Hà Nội lần thứ hai năm 2026 với chủ đề “Dòng chảy di sản-Heritage Flow”. Dự chương trình có đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ.

Chiếc trống và biểu tượng bất khuất của các chiến sĩ Xô viết Nghệ Tĩnh trưng bày tại Bảo tàng Nghệ An-Xô viết Nghệ Tĩnh. (Ảnh: TRUNG HIẾU)

Sáng mãi danh hiệu “đỏ”

96 năm đã trôi qua, tinh thần và hào khí Xô viết Nghệ Tĩnh vẫn trường tồn cùng lịch sử dân tộc. Trên quê hương Xô viết anh hùng, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Nghệ An, Hà Tĩnh đang tiếp nối truyền thống cách mạng, chuyển hóa thành động lực phát triển, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, xứng đáng với danh hiệu “đỏ”.

Các đại biểu chủ trì hội thảo. (Ảnh: HỒNG NGỌC)

Nhận diện bản sắc, tìm hướng phát triển cải lương nam-bắc

Ngày 11/9, tại Hà Nội, Nhà hát Sân khấu truyền thống quốc gia Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức Hội thảo khoa học cấp bộ: “Sự khác biệt của cải lương nam-bắc: thành tựu, hạn chế, những vấn đề đặt ra và giải pháp phát triển”, thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu, nghệ sĩ sân khấu.

Các đại biểu trải nghiệm cùng hiện vật đặc biệt - chiếc máy khâu - hiện vật gắn bó với nhiều gia đình Hà Nội một thời.

“Kể chuyện” Hà Nội qua vẻ đẹp áo dài

Tà áo dài luôn gắn với nét thanh lịch của người Hà Nội. Nhưng không phải ai cũng hiểu quá trình phát triển của áo dài. Với trưng bày “Nét Hà thành-Câu chuyện Hà Nội qua tà áo dài”, Trung tâm Hoạt động văn hóa, khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám đã dẫn dắt người xem khám phá vẻ đẹp của áo dài, của phụ nữ Hà thành qua năm tháng.

Ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam trao đổi với báo chí tại một sự kiện ở Hà Nội. (Ảnh: KIỀU GIANG)

Khẳng định vai trò của văn hóa trong phát triển bền vững

Nhân dịp Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua nghị quyết về Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì phát triển bền vững, ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam đã gửi thông điệp nhằm khẳng định vai trò của văn hóa trong phát triển bền vững và đóng góp của Việt Nam đối với chương trình nghị sự văn hóa toàn cầu.

Người dân tham gia các hoạt động trải nghiệm tại Nhà văn hóa số trên địa bàn xã Đông Anh. (Ảnh GIANG NAM)

Nâng cao mức độ thụ hưởng văn hóa của người dân

Việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trên địa bàn Hà Nội đang tạo ra sự đổi thay mạnh mẽ cho các nhà văn hóa. Những mô hình hoạt động mới, những cách làm sáng tạo được triển khai khiến nhà văn hóa trở thành “ngôi nhà chung” giúp nâng cao mức độ thụ hưởng văn hóa của người dân.

Đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình (bên phải) chỉ đạo diễn xuất. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)

Phim cổ trang Việt và thử thách chinh phục khán giả

Với quy mô, đầu tư về bối cảnh, phục trang, mỹ thuật và võ thuật, “Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh” cho thấy điện ảnh Việt đã có thêm những bước tiến trong việc đưa chất liệu lịch sử, huyền sử lên màn ảnh rộng.

Chỉ ít ngày sau khi phát hành trên nền tảng Amazon, bản tiếng Anh “Khúc lãng du Cụ Mén” tiếp tục có mặt tại Canberra, Australia và là món quà tặng văn hóa nhiều ý nghĩa với các đại biểu tham dự hội thảo về Việt Nam. (Ảnh: QUỐC HẢI)

“Khúc lãng du Cụ Mén” rời cánh đồng làng bước ra thế giới

Mang theo ký ức ruộng đồng và cốt cách người nông dân Việt Nam, nhân vật trong tập thơ “Khúc lãng du Cụ Mén” của Phạm Hồng Điệp đã bước ra thế giới, gặp gỡ với những bạn đọc quốc tế khi hiện diện và bất ngờ chiếm tốp đầu trên nền tảng Amazon và trở thành món quà ý nghĩa tại một số hội thảo về Việt Nam ở Australia vừa qua.

“Những ngày Sài Gòn” được làm mới bằng một MV hiện đại, mở rộng khả năng tiếp cận công chúng trẻ. (Ảnh: Ê-KÍP CUNG CẤP)

“Những ngày Sài Gòn” - Hành trình từ thơ tới MV

Từ một ca khúc phổ thơ đã được giới thiệu trên sân khấu, nhạc sĩ Hoài An và giám đốc sản xuất Võ Hoài Phúc vừa tiếp tục làm mới “Những ngày Sài Gòn” bằng một MV hiện đại, kết hợp cách xử lý âm nhạc mới với ngôn ngữ hình ảnh giàu chất điện ảnh để mở rộng khả năng tiếp cận, đưa tác phẩm đến gần hơn với công chúng trẻ.

Quang cảnh buổi họp. (Ảnh: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch)

Gấp rút hoàn thiện Đề án đưa di sản Việt Nam ở nước ngoài về nước

Ngày 10/9, tại Hà Nội, Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương chủ trì buổi làm việc của Ban Soạn thảo và Tổ Biên tập xây dựng Đề án đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài về nước.