Gia tăng trừng phạt Nga
Theo thỏa thuận được các nước G7, EU và Australia công bố hôm 3/2, các bên nhất trí áp giá trần với dầu mỏ của Nga, với các mức 100 USD/thùng đối với các sản phẩm cao cấp như dầu diesel và 45 USD/thùng đối với các sản phẩm giá rẻ hơn như dầu nhiên liệu. Đây cũng là các mức giá đã được Ủy ban châu Âu (EC) đề xuất trước đó. Chủ tịch EC Ursula von der Leyen khẳng định, thỏa thuận nêu trên có ý nghĩa quan trọng và là nỗ lực tiếp theo của EU và các đối tác nhằm gây sức ép đối với Nga liên quan cuộc xung đột tại Ukraine.
Đáng chú ý, thỏa thuận của các nước phương Tây về áp giá trần với dầu mỏ của Nga có hiệu lực trùng thời điểm EU bắt đầu triển khai cấm nhập khẩu các nhiên liệu tinh chế từ dầu của Nga, như dầu diesel, dầu hỏa và mazut.
Trước đó, hồi tháng 12/2022, EU và G7 đã áp mức giá trần 60 USD/thùng đối với dầu thô xuất khẩu của Nga vận chuyển bằng đường biển. Đây là gói trừng phạt trong lĩnh vực năng lượng chưa từng có nhắm tới một quốc gia, trong đó cấm nhập khẩu dầu thô từ Nga, ngăn các công ty châu Âu làm trung gian thúc đẩy các thương vụ mua bán dầu Nga, trừ khi hợp đồng mua bán dầu được thực hiện với giá dưới 60 USD/thùng.
Thông qua trần giá năng lượng áp với dầu mỏ của Nga, các nước phương Tây muốn siết chặt nguồn thu tài chính của Moscow. Sau hơn hai tháng áp dụng, những người ủng hộ cho rằng, chính sách áp giá trần bảo đảm nguồn dầu từ Nga tiếp tục lưu thông để ổn định thị trường, nhưng hạn chế giá thành để siết chặt nguồn lợi nhuận của Nga. Trong tuyên bố mới nhất, G7, EU và Australia cho biết, sẽ tiến hành đánh giá kết quả việc áp giá trần đối với dầu thô của Nga vào tháng 3 tới.
Nguy cơ rối loạn thị trường
Phản ứng trước biện pháp trừng phạt mới của phương Tây, Nga cho rằng, việc áp giá trần với các sản phẩm dầu mỏ của Nga là một quyết định sai lầm, có thể dẫn tới rủi ro trên thị trường năng lượng thế giới. TASS dẫn phát biểu của Người phát ngôn Điện Kremlin, Dmitry Peskov nêu rõ: Chúng tôi đánh giá tiêu cực lệnh cấm này. Điều đó sẽ khiến các thị trường năng lượng quốc tế mất cân bằng hơn nữa. Nga sẽ áp dụng các biện pháp để bảo vệ lợi ích của mình trước những rủi ro liên quan.
Trong khi đó, Saudi Arabia cảnh báo biện pháp trừng phạt mới mà các nước phương Tây áp đặt chống Nga có thể gây thiếu hụt nguồn cung năng lượng. Bộ trưởng Năng lượng Saudi Arabia, Hoàng tử Abdulaziz bin Salman nêu rõ: Tất cả các biện pháp trừng phạt, cấm vận, cắt giảm đầu tư... mà phương Tây đang theo đuổi sẽ dẫn tới hậu quả duy nhất, đó là thiếu nguồn cung đối với tất cả các loại năng lượng, vào thời điểm thế giới đang rất cần năng lượng.
Giới phân tích cũng cho rằng, các biện pháp mới nhất của phương Tây có thể làm khủng hoảng năng lượng và tình trạng lạm phát cao thêm trầm trọng ở châu Âu và khu vực Bắc Mỹ, qua đó “góp phần” vào nguy cơ suy thoái của nền kinh tế thế giới. Lệnh cấm nhập khẩu nhiên liệu tinh chế từ Nga được áp đặt trong bối cảnh giá dầu diesel ở mức cao và vẫn trên đà tăng, trong khi giá năng lượng cao là yếu tố chính dẫn tới lạm phát tăng ở châu Âu.
Nguồn cung từ Nga bị hạn chế, châu Âu phải tăng nhập khẩu dầu diesel từ các nơi khác, khiến đường vận chuyển dài hơn, chi phí cao hơn, gây thêm áp lực cho người tiêu dùng. Trong bối cảnh nhóm Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ và các đối tác (OPEC+) giữ nguyên mức cắt giảm sản lượng, nguồn cung có nguy cơ thiếu hụt, các biện pháp mới của phương Tây càng gây lo ngại khiến thị trường năng lượng thế giới rơi vào tình trạng bấp bênh hơn nữa.
