Trong làn gió sớm giữa đại ngàn Kon Ka Kinh, những bước chân non trẻ rộn ràng tiến vào khu rừng nguyên sinh, mang theo niềm háo hức về bao điều mới lạ đang chờ đợi phía trước. Cũng tại vùng đất rừng thiêng này, bên ánh lửa bập bùng là những lời cam kết về sứ mệnh bảo tồn thiên nhiên của cộng đồng vùng đệm.
Trải nghiệm “Lớp học rừng xanh”
Khi nắng mai chưa kịp xuyên qua những hàng cây ngút ngàn của rừng già Kon Ka Kinh, hơn 30 em học sinh và các thầy cô giáo đến từ một số trường phổ thông dân tộc bán trú trên địa bàn đã có mặt để bắt đầu hành trình tham quan, học tập, trải nghiệm thiên nhiên tại khu căn cứ cách mạng xã Krong (tiểu khu 88 Vườn quốc gia Kon Ka Kinh, xã Ayun, tỉnh Gia Lai). Đây là hoạt động do Trung tâm Giáo dục môi trường và dịch vụ môi trường rừng tổ chức nhằm nâng cao nhận thức và tạo môi trường học tập sinh động cho học sinh vùng đệm - những người con sinh ra bên cánh rừng, lớn lên giữa thiên nhiên nhưng lại ít có dịp hiểu sâu về giá trị sinh thái to lớn nơi mình đang sống.
Chương trình diễn ra trong một ngày, ngắn gọn nhưng phong phú với các hoạt động: Tập thể dục buổi sáng; tham gia trò chơi “Nối vòng tay lớn”; tìm hiểu lịch sử khu căn cứ cách mạng xã Krong. Điểm nhấn của chương trình là nội dung nhận diện các loài động vật hoang dã, quý hiếm qua hình ảnh, dưới sự hướng dẫn của cán bộ chuyên trách trung tâm. Các em học sinh được tận mắt nhìn thấy hình ảnh, mẫu vật của các loài đang được bảo tồn trong rừng Kon Ka Kinh, với hệ động thực vật đặc hữu, quý hiếm hàng đầu Đông Nam Á.
Em Nguyễn Thị Bảo Thy, học sinh lớp 6B Trường phổ thông dân tộc bán trú trung học cơ sở Krong chia sẻ: “Nhiều lần em đi rẫy với bố ngang qua bìa rừng mà chưa bao giờ biết được trong rừng có những loài thú quý. Hôm nay nhìn thấy ảnh, nghe các cô chú kể chuyện, em rất thích và thấy mình cần bảo vệ rừng hơn”. Không chỉ học kiến thức, các em còn được thực hành kỹ năng sống qua các hoạt động vui chơi, giao lưu văn nghệ, đặc biệt là hoạt động ý nghĩa “Xin cho tôi rác”. Tham gia hoạt động này, các em cùng nhau gom nhặt rác tại khu tham quan, qua đó hiểu rõ hơn về trách nhiệm với môi trường sống.
Theo ông Đinh Khánh Toàn, Giám đốc Trung tâm Giáo dục môi trường và dịch vụ môi trường rừng, mục tiêu của hoạt động không chỉ đơn thuần chuyển tải kiến thức sinh học mà còn bồi đắp tình yêu thiên nhiên từ trải nghiệm thực tế, từ cảm xúc trong lòng mỗi em nhỏ.
Đến chiều cùng ngày, sau khi tổng kết hoạt động và trao quà kỷ niệm, các em trở về trường với nét mặt rạng rỡ, lòng đầy lưu luyến. Nhiều em không quên hứa hẹn sẽ kể cho bạn bè và bố mẹ về một ngày trọn vẹn nơi “lớp học giữa rừng”.
Gắn kết cộng đồng, lan tỏa tinh thần bảo vệ rừng
Không khí tại nhà sinh hoạt cộng đồng làng Tung Gút, xã Krong thêm phần rộn ràng khi người dân hai làng Tung Gút, Tăng Lăng hòa chung nhịp múa, lời ca trong đêm giao lưu văn nghệ và tuyên truyền cộng đồng. Với chủ đề “Chung tay bảo vệ rừng và các loài động vật hoang dã”, chương trình do Trung tâm Giáo dục môi trường và dịch vụ môi trường rừng phối hợp cộng đồng địa phương tổ chức nhằm đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật và tăng cường mối liên kết giữa lực lượng bảo vệ rừng chuyên trách với cộng đồng dân cư vùng đệm.
Các nội dung truyền thông được triển khai linh hoạt, trực quan, dễ tiếp nhận, từ giới thiệu về vai trò sống còn của rừng, tính cấp thiết của việc bảo tồn động vật hoang dã, đến những quy định pháp luật nghiêm cấm hành vi săn bắt, buôn bán, tiêu thụ trái phép động vật rừng. Đặc biệt, cán bộ trung tâm còn có phần trao đổi trực tiếp với bà con, lắng nghe ý kiến và giải đáp nhiều câu hỏi thiết thực như: Làm sao để xử lý khi phát hiện người lạ vào rừng?; Bẫy thú có bị phạt không?; Người dân góp phần phòng cháy, chữa cháy như thế nào?…
Trưởng thôn Đinh Uýt, làng Tung Gút xúc động: “Từ xưa, dân làng mình sống nhờ rừng. Nhờ cán bộ hướng dẫn, mình hiểu rừng là nguồn sống, phải giữ rừng giữ như mạng sống của mình vậy”. Chương trình giao lưu văn nghệ đậm bản sắc văn hóa địa phương cũng là nét đặc sắc không thể thiếu. Những điệu múa cồng chiêng của làng Tung Gút, tiết mục văn nghệ do người dân làng Tăng Lăng thể hiện đã khuấy động không khí, thắp sáng tinh thần đoàn kết, yêu quê hương, yêu rừng linh thiêng. Chương trình cũng là dịp tri ân cộng đồng thông qua hoạt động trao quà cho 10 hộ gia đình tiêu biểu trong công tác phối hợp quản lý bảo vệ rừng và 10 phần quà tặng các em học sinh nghèo vượt khó học giỏi.
Quan trọng hơn, đó là sự lan tỏa của cam kết. Đại diện cộng đồng phát biểu hưởng ứng, cam kết chung tay bảo vệ rừng, thể hiện quyết tâm “không săn bắt, không bẫy bắt thú rừng, không chặt phá rừng trái pháp luật”. Một cam kết đơn sơ, không giấy mực, nhưng in sâu vào lòng cộng đồng như một lời thề. Giám đốc Vườn quốc gia Kon Ka Kinh Ngô Văn Thắng chia sẻ: “Công tác bảo vệ rừng muốn thành công không thể đơn độc. Vai trò của người dân là then chốt, nhiệm vụ của chúng tôi là đồng hành, hướng dẫn, cùng bà con gìn giữ cánh rừng linh thiêng và trù phú này”.
Các hoạt động của Vườn quốc gia Kon Ka Kinh cho thấy cách tiếp cận mới trong công tác bảo vệ rừng, trong đó không chỉ trông cậy vào lực lượng chuyên trách mà còn dựa vào việc nâng cao nhận thức, trao quyền và tạo điều kiện cho cộng đồng tham gia trực tiếp. Sự phối hợp với nhà trường, chính quyền xã và các đoàn thể như Đoàn Thanh niên, Hội Nông dân, Hội Phụ nữ… đã hình thành mạng lưới gắn kết bền chặt giữa “người giữ rừng chuyên nghiệp” và “người giữ rừng thầm lặng” trong mỗi bản làng. Từ đó, không chỉ góp phần gìn giữ thiên nhiên mà còn khơi dậy niềm tin mạnh mẽ vào một tương lai phát triển bền vững nơi đây, nơi con người sống hài hòa, trân trọng từng tán cây giữa rừng già.
