Nghệ thuật đã trở thành sợi dây kết nối các thế hệ và chuyển tải tinh thần dân tộc một cách tự nhiên, sâu lắng nhất.
Sức mạnh của âm nhạc yêu nước
Có lẽ chưa bao giờ xuất hiện nhiều “concert quốc gia” được mong chờ đến thế. Riêng trong ngày 9 và 10/8, có “Dưới cờ quyết thắng”- chương trình cầu truyền hình do Quân ủy Trung ương - Bộ Quốc phòng phối hợp Thành ủy Hà Nội, Thành ủy Huế, Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức; chuỗi sự kiện “V Concert - Rạng rỡ Việt Nam” và “V Fest - Thanh xuân rực rỡ” do Đài Truyền hình Việt Nam thực hiện; chương trình nghệ thuật chính luận “Tổ quốc trong tim” do Báo Nhân Dân phối hợp Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội tổ chức, dành tặng người dân như món quà nghệ thuật.
Khi âm nhạc yêu nước vang lên, khi ngôn ngữ nghệ thuật đủ sức chạm đến trái tim, thì không cần đến những lý lẽ cao siêu cũng đủ sức gắn kết triệu con tim, khơi lên những rung cảm mạnh mẽ và khát vọng cống hiến. Đúng như nhận định của đồng chí Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam: Âm nhạc là ngôn ngữ của tâm hồn có khả năng kết nối các thế hệ, là cách thức hiệu quả để kể lại câu chuyện đất nước một cách dung dị, chân phương mà sâu sắc.
Là khán giả hòa cùng biển người trực tiếp theo dõi “Tổ quốc trong tim”, cũng là tác giả ca khúc “Viết tiếp câu chuyện hòa bình” được thể hiện trong chương trình, Nguyễn Văn Chung cho biết, anh thấy mình choáng ngợp trong niềm hạnh phúc của người nhạc sĩ, nhất là khi “đứa con tinh thần” của anh được khoác áo mới với bản phối hoành tráng cùng khung cảnh kỳ vĩ, tạo nên sự bùng nổ cảm xúc, năng lượng cuộn trào. Anh cũng rất bất ngờ trước sự xuất hiện của màn diễu binh được thực hiện bởi 68 quân nhân Trường Sĩ quan Lục quân 1, hay phần gặp gỡ các vận động viên tiêu biểu - những nội dung mà nếu đứng một mình sẽ khó tạo thành tiết mục, nhưng lại hiện lên đầy hào hùng và ấn tượng ở “Tổ quốc trong tim”.
Còn với Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, khi theo dõi chương trình, ông có cảm giác như nghe thấy tiếng gọi của Tổ quốc vọng về qua chiều dài lịch sử, nhắc mỗi người khắc ghi rằng mình thuộc về nơi này và cần có trách nhiệm với mảnh đất quê hương.
Theo ông, việc Báo Nhân Dân đứng ra tổ chức một chương trình nghệ thuật mang tầm vóc quốc gia như “Tổ quốc trong tim” mang ý nghĩa đặc biệt. Đó là minh chứng sinh động cho cách báo chí hiện đại có thể mở rộng vai trò của mình, không chỉ là “người đưa tin”, định hướng dư luận, mà còn là “người kiến tạo” - tạo ra những sự kiện, không gian, khoảnh khắc có sức lay động, góp phần bồi đắp sức mạnh tinh thần và khát vọng vươn lên của dân tộc.
“Trong bối cảnh hội nhập và cạnh tranh khốc liệt về thông tin, lựa chọn “nói” bằng ngôn ngữ âm nhạc, hình ảnh và cảm xúc chính là cách tiếp cận thông minh và phù hợp với xu hướng truyền thông mới”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Hoài Sơn nhận định.
Sự hiệp đồng của trí tuệ và trái tim
Trước đây, trong hình dung của công chúng, những chương trình nghệ thuật gắn với tuyên truyền, kỷ niệm các ngày lễ lớn thường bị đóng mác khô khan, cứng nhắc, thiếu hấp dẫn, thiếu sáng tạo. Song, sự xuất hiện của những sự kiện âm nhạc quy mô lớn, nhất là các “concert quốc gia” thời gian gần đây đã tái định nghĩa cách nhìn nhận của khán giả về chương trình nghệ thuật chính luận.
Cơn “sốt” vé tham dự các sự kiện âm nhạc, nghệ thuật chào mừng những ngày kỷ niệm trọng đại của đất nước đã khẳng định: Khi được đầu tư một cách chuyên nghiệp, đổi mới và hiện đại hóa cả về tư duy, kỹ năng, kỹ thuật tổ chức cũng như ngôn ngữ nghệ thuật thì các chương trình sẽ không chỉ chuyển tải được thông điệp cốt lõi một cách trang trọng, có tầm vóc, mà còn có thể tiệm cận khán giả trẻ, khơi dậy tình yêu nước và khát vọng cống hiến.
Đảm nhận vai trò Tổng đạo diễn chương trình “Tổ quốc trong tim”, Đặng Lê Minh Trí cho biết, anh và các cộng sự luôn xác định không làm một “show” để giải trí, mà để tạo ra những khoảnh khắc tự hào, để mỗi người khi rời Sân vận động đều mang theo câu hỏi: “Mình đã làm gì để xứng đáng với Tổ quốc?”.
Đó là lý do chương trình được xâu chuỗi tựa như câu chuyện kể bằng ngôn ngữ nghệ thuật. Ở đó, âm nhạc được “tái sinh” để chạm tới mọi thế hệ, mỗi tiết mục trở thành lát cắt lịch sử nhưng được tái hiện bằng cảm quan đương đại, kết hợp hiệu ứng điện ảnh, những khoảnh khắc bối cảnh như phim trường, những câu chuyện “người thật, việc thật” giàu sức lay động, để tái hiện một không gian ký ức sống, nơi quá khứ-hiện tại-tương lai gặp nhau.
Và khi khán giả, nhất là các bạn trẻ, nhìn thấy chính mình, thế hệ mình trong mạch chảy lịch sử của dân tộc, cảm xúc tự hào sẽ đến một cách tự nhiên. Tình yêu nước khi đó không cần phải “nói” ra mà tự bật lên, như tiếng hát “Tiến Quân Ca” vang ngân từ hàng chục nghìn con tim hòa cùng một nhịp.
Theo Đặng Lê Minh Trí, “chìa khóa” để tạo nên dấu ấn nghệ thuật cho chương trình chính là sự gặp gỡ của 3 yếu tố: Ý tưởng xuyên suốt, sự phối hợp nhịp nhàng và trái tim, nhiệt huyết chung của tập thể.
Đồng quan điểm, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Hoài Sơn cho rằng, thành công của những “concert quốc gia” như “Tổ quốc trong tim” trước hết đến từ cách mà nghệ thuật được đặt đúng vào vị trí của nó - trở thành nhịp cầu cảm xúc, dẫn dắt khán giả đến với những giá trị lớn lao của đất nước một cách tự nhiên, với sự kết hợp khéo léo giữa những ca khúc đi cùng năm tháng và những tiết mục mới mang hơi thở đương đại, giữa âm nhạc, hình ảnh, sân khấu và công nghệ để tạo nên trải nghiệm trọn vẹn cho người xem.
Theo ông, đây cũng chính là cách để làm “mềm hóa” những nội dung chính luận, đưa tinh thần yêu nước đi vào đời sống, đặc biệt là trong tâm hồn các bạn trẻ một cách thuyết phục và đầy cảm hứng.
