Tháo gỡ mọi khó khăn, vướng mắc, thúc đẩy mạnh mẽ phát triển nhà ở xã hội

Cùng dự có Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo; lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan liên quan. Phiên họp được truyền trực tuyến tới các tỉnh, thành phố trên cả nước.

Phát biểu ý kiến khai mạc phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh: Chúng ta đang ở đợt cao điểm thi đua lập thành tích chào mừng Đại hội lần thứ XIV của Đảng; tăng tốc, bứt phá, hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ mà Đại hội lần thứ XIII của Đảng đã đề ra, trong đó, có nhiệm vụ chính trị trọng tâm là thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, nâng cao đời sống nhân dân, bảo đảm gắn kết hài hoà giữa phát triển kinh tế-xã hội; hài hòa giữa con người với thiên nhiên.

Cụ thể, về vận hành đồng bộ thị trường bất động sản, Thủ tướng yêu cầu cần phải phát triển, mở rộng các loại hình nhà ở, đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, nhà ở giá rẻ, nhà ở cho công nhân các khu công nghiệp, tạo điều kiện khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia phát triển nhà ở theo cơ chế thị trường cho các đối tượng chính sách xã hội...

Nghị quyết 01/NQ-CP ngày 8/1/2025 của Chính phủ đã xác định tập trung thực hiện hiệu quả chiến lược phát triển nhà ở quốc gia, cụ thể là Đề xuất xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khoa học công nghệ giai đoạn 2021-2030 và các chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở của địa phương. Chúng ta phấn đấu hết năm 2025 hoàn thành trên 100 nghìn căn nhà ở xã hội.

Thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng chỉ đạo quyết liệt, triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm tháo gỡ khó khăn, kịp thời thúc đẩy các dự án đầu tư, tăng nguồn cung sản phẩm nhà ở, bất động sản ở các phân khúc, nhất là phân khúc nhà ở có giá hợp lý, nhà ở xã hội; tăng cường kiểm soát, chấn chỉnh công tác quản lý, sử dụng định giá, đấu giá đất đai, xử lý kịp thời các việc thao túng, đẩy giá đầu cơ nhằm ổn định thị trường bất động sản với thể chế đồng bộ hơn, cơ chế, chính sách đồng bộ ưu đãi hơn, thủ tục thuận hành chính tiện hơn, tạo nguồn cung nhà ở lớn hơn với phân khúc hợp lý hơn, giá cả thấp hơn, qua đó bảo đảm quyền có nhà ở của người dân. Các chủ thể liên quan phải vào cuộc tích cực trên tinh thần Nhà nước kiến tạo, doanh nghiệp góp phần tạo thị trường lành mạnh, ổn định, phát triển để người dân hưởng thụ.

Từ đầu năm đến nay, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành 3 Nghị quyết, nhiều công điện, 12 văn bản chỉ đạo điều hành liên quan lĩnh vực nhà ở và thị trường bất động sản. Theo Thủ tướng, chúng ta phải đặt vấn đề có đối tượng được hưởng thụ, có nhu cầu về nhà ở thì phải có cách làm phù hợp; nhà ở xã hội cũng phải đầy đủ các hạ tầng kỹ thuật, giao thông, xã hội đầy đủ; phải có chính sách nhà ở xã hội cho những người khó khăn, người trẻ, người yếu thế, phải công bằng, hợp lý, tất cả phải đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên hết, trước hết.

Do đó, Thủ tướng mong các đại biểu thảo luận, trao đổi thẳng thắn, tất cả vì nhân dân, vì phúc lợi của người lao động, phải vượt qua rào cản về tư duy, tầm nhìn để không làm ảnh hưởng sự phát triển chung của đất nước. Các cơ quan truyền thông phải tập trung tuyên truyền mô hình hay, cách làm tốt để nhân rộng.

Bên cạnh những việc làm được, Thủ tướng cũng thẳng thắn chỉ rõ một số hạn chế, bất cập, đó là một số cơ chế, chính sách phát triển thị trường bất động sản, nhà ở xã hội chưa được sửa đổi, bổ sung phù hợp thực tế như Nghị định của Chính phủ quy định về Quỹ nhà ở quốc gia, Đề án trung tâm giao dịch bất động sản, quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý…

Thủ tướng đặt vấn đề phải đưa giao dịch bất động sản vào trung tâm giao dịch bất động sản để tăng cường quản lý, Nhà nước thu được thuế. Thiếu nguồn cung nhà ở xã hội có giá phù hợp, trong khi tiến độ triển khai các dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội còn chậm. Giá nhà ở, đặc biệt nhà ở đô thị vượt quá khả năng chi trả của người dân.

Ngoài ra, còn tình trạng đẩy giá, tạo giá cao, giá ảo, gây nhiễu loạn thông tin, thị trường nhằm trục lợi... Số chủ đầu tư dự án bất động sản đưa ra chào giá cao hơn nhiều so mức trung bình nhu cầu của xã hội; công tác vận hành giao dịch bất động sản chưa thống nhất, còn tiềm ẩn rủi ro, thiếu minh bạch; thông tin về nhà ở, thị trường bất động sản chưa đầy đủ, kịp thời, thiếu minh bạch. Ngân hàng cần kiểm soát rủi ro, kiểm soát dòng tiền đi vào những chỗ đầu cơ, tích trữ, “bong bóng” bất động sản.

Thủ tướng nhấn mạnh, mục tiêu hoàn thành 100 nghìn căn nhà ở xã hội năm 2025 là thách thức lớn, cần có giải pháp đột phá, trong đó có 8/34 địa phương rất khó khăn hoàn thành chỉ tiêu được giao.

Thủ tướng đề nghị các đại biểu trao đổi thẳng thắn, chân thành, phản ánh đúng tình hình, đưa ra giải pháp đột phá, cụ thể thực hiện công tác triển khai sàn giao dịch bất động sản với một số yêu cầu kiểm soát về giá, thúc đẩy phát triển thị trường bất động sản ổn định, công bằng, lành mạnh, bền vững, không để tiếp diễn tình trạng đầu cơ, thổi giá, trục lợi; phải có công cụ kiểm soát việc này, tăng cường khả năng tiếp cận mua nhà, bảo đảm quyền có nhà ở cho người dân, nhất là người lao động, người có thu nhập thấp, trung bình, người yếu thế.

Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần là nói đi đôi với làm, làm thật, hiệu quả thật, nhân dân được hưởng thụ thật. Do đó, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội, các chuyên gia tập trung trao đổi ngắn gọn, rõ, tập trung trả lời các vấn đề trọng tâm sau:

Giải pháp nào để tăng nguồn cung nhà ở xã hội, nhà thương mại có giá phù hợp?

Giải pháp tiết giảm chi phí đầu tư, giảm giá thành sản phẩm như cắt chi phí đầu vào, chi phí tuân thủ, giảm thủ tục hành chính, tiết giảm chi phí xây dựng…

Cần có chính sách thuế phù hợp để ngăn chặn hành vi đầu cơ, thổi giá, chào giá nhà quá cao so mức trung bình của thị trường; chính sách tín dụng điều tiết ưu tiên hướng dòng vốn vào các dự án nhà ở xã hội, các đối tượng có nhu cầu mua nhà ở xã hội, nhà thương mại giá phù hợp; kiểm soát các dòng tiền đi vào các phân khúc mang tính đầu cơ, trục lợi chính sách.

Tại sao cùng một cơ chế, chính sách có địa phương làm rất tốt, có địa phương làm chưa tốt, như việc cắt giảm thủ tục hành chính đầu tư, quản lý chi phí xây dựng, nguyên nhân, bài học kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn?

Các vướng mắc về thể chế pháp luật trong việc thành lập trung tâm giao dịch bất động sản, quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý? Theo Thủ tướng, chúng ta thực hiện cơ chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa có sự quản lý, điều tiết của Nhà nước.

Việc giao dự án cho các chủ đầu tư, doanh nghiệp xây dựng nhà ở xã hội có thực hiện được không, vướng cái gì? Thủ tướng đề xuất cần xây dựng một Nghị định theo hướng giảm bớt thủ tục để giao việc đầu tư nhà ở cho một số doanh nghiệp lớn có kinh nghiệm trên tinh thần trách nhiệm, yêu nước, Nhà nước kiến tạo, doanh nghiệp tiên phong, doanh nghiệp có lợi nhuận vừa phải, hợp lý để thể hiện “tình dân tộc, nghĩa đồng bào”; làm thí điểm một vài dự án rồi rút kinh nghiệm để rút ngắn thời gian triển khai, đồng thời bảo đảm có công cụ kiểm soát.

Vấn đề thể chế, cơ chế, chính sách có gì vướng mắc cần tháo gỡ?

Ngay sau phiên họp này, Chính phủ sẽ giải quyết ngay một số việc thuộc thẩm quyền của Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương; nếu vướng gì về thể chế, Chính phủ sẽ trình Quốc hội ngay tại Kỳ họp thứ 10 tới ban hành một Nghị quyết để tháo gỡ việc này, không để vì vướng mắc thể chế mà không triển khai được việc phát triển nhà ở xã hội một cách hiệu quả đáp ứng nhu cầu rất lớn hiện nay, nhất là ở các tỉnh, thành phố lớn, các khu công nghiệp lớn.

Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu các địa phương cần có trách nhiệm bảo đảm nhà ở xã hội cho người dân; phải thay đổi tư duy, nhận thức, hành động quyết liệt, quyết tâm phải cao, nỗ lực phải lớn, xác định trọng tâm, trọng điểm, không cầu toàn, không nóng vội, đáp ứng yêu cầu nhà ở và có giá nhà phù hợp cho người dân; phải có cả chính sách mua, thuê mua. Việc này phải làm thật, hiệu quả thật, không hình thức.

Thủ tướng cũng lưu ý những cán bộ, công chức, viên chức bị tác động bởi điều chỉnh địa giới hành chính, phải đi làm xa thì vẫn có nhu cầu về chỗ ở, cũng là một đối tượng được lo chỗ ở. Do đó các địa phương cũng cần quan tâm các đối tượng này.

* Về tình hình thị trường bất động sản từ đầu năm 2025 đến thời điểm hiện tại, Bộ Xây dựng cho biết, về nguồn cung, nhiều địa phương đã tích cực đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong công tác quy hoạch, đầu tư, xây dựng... hỗ trợ tạo nguồn cung bất động sản trên địa bàn cả nước, cụ thể như sau:

Dự án nhà ở thương mại: Cả nước có 39 dự án hoàn thành xây dựng với quy mô vào khoảng trên 15.000 căn, tăng 11,4% so với cùng kỳ năm 2024 (năm 2024 có 35 dự án); có 75 dự án được cấp phép xây dựng, quy mô khoảng 33.374 căn, bao gồm 25.928 căn hộ chung cư và 7.446 căn nhà ở riêng lẻ, tăng 22,9% so với cùng kỳ năm 2024 (năm 2024 có 61 dự án).

Dự án nhà ở xã hội: Cả nước đang đầu tư xây dựng 132.616 căn; trong đó, 9 tháng đầu năm khởi công 73 dự án với quy mô 57.815 căn. Đã hoàn thành 49.587/100.275 căn (đạt 49%), dự kiến đến hết năm 2025 sẽ hoàn thành thêm 35.125 căn (tổng là 84.712/100.275 căn, đạt 84%).

Về lượng giao dịch: Theo số liệu tổng hợp, tổng số giao dịch bất động sản ước đạt khoảng 431.140 giao dịch, tăng khoảng 1,27% so với cùng kỳ năm 2024 (425.752 giao dịch). Lượng giao dịch trên thị trường chung duy trì sự ổn định, nhưng chưa có sự bùng nổ. Mặc dù tổng lượng giao dịch chỉ tăng nhẹ, tuy nhiên mức tăng này được đánh giá tích cực trong bối cảnh giá nhà liên tục tăng cao, chứng tỏ nhu cầu ở thực và đầu tư dài hạn vẫn rất lớn và là lực đẩy chính của thị trường.

Về kết quả phát triển nhà ở xã hội, qua kiểm tra thực tế và tổng hợp báo cáo của các địa phương, kết quả phát triển nhà ở xã hội đến hết quý III/2025 như sau:

Về kết quả thực hiện Đề án 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội: Lũy kế đến nay, cả nước có 696 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai với quy mô 637.048 căn, trong đó: 165 dự án hoàn thành, quy mô 116.342 căn; 151 dự án đã khởi công xây dựng, đang triển khai với quy mô 132.616 căn; 380 dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư, quy mô 388.090 căn. Như vậy, số lượng dự án đã hoàn thành, khởi công, chấp thuận chủ trương đầu tư đến năm 2025 đạt 60% so với chỉ tiêu đã đặt ra tại Đề án (đầu tư xây dựng khoảng 1.062.200 căn).