Tháng ba, trảy hội Đền Hùng

Dù ai đi ngược về xuôi/ Nhớ ngày Giỗ Tổ mồng mười tháng ba - câu ca ấy bao đời nay đã ăn sâu vào tiềm thức mỗi người con đất Việt. Dù ở bất cứ nơi đâu, làm công việc gì, cứ đến ngày Giỗ Tổ, người dân trên mọi miền Tổ quốc, kiều bào ta ở nước ngoài lại hướng về Đền Hùng, một lòng thành kính, thắp nén tâm nhang tri ân công đức tổ tiên.
Người dân trảy hội Đền Hùng.
Người dân trảy hội Đền Hùng.

Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO công nhận, đã và đang phát huy giá trị để trở thành một trong những nét văn hóa đặc sắc của nhân loại.

Một di tích - hai di sản

Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và Hát xoan Phú Thọ đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại biểu trưng cho triết lý nhân văn “Con người có tổ có tông”, “Uống nước nhớ nguồn”; “Ăn quả nhớ người trồng cây” trong văn hóa của dân tộc Việt Nam; đều là di sản văn hóa tinh thần (phi vật thể) phản ánh tín ngưỡng dân gian cùng chung nguồn gốc hình thành và phát triển, cùng chung địa bàn ra đời với ý thức tôn vinh các Vua Hùng đã có công dựng nước như là một tín ngưỡng tâm linh cội nguồn cho cả dân tộc.

Ngày 24/11/2011, Hát xoan Phú Thọ được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp của nhân loại. Ngày 8/12/2017, tại đảo Jeju, Hàn Quốc, Kỳ họp của Ủy ban Liên chính phủ Công ước UNESCO 2003 về bảo vệ Di sản văn hóa phi vật thể lần thứ 12 đã nhất trí đưa di sản “Hát xoan Phú Thọ” ra khỏi danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp và chuyển sang danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Hơn một năm sau, vào ngày 6/12/2012 tại kỳ họp lần thứ 7, Ủy ban Liên chính phủ Công ước UNESCO 2003 về bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể đã chính thức công nhận Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ, Việt Nam là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Điều này đã góp phần vào việc công nhận tầm quan trọng của nghi lễ thờ cúng tổ tiên ở nhiều nước khác, qua đó khuyến khích cộng đồng vừa thừa nhận sự tương đồng, đồng thời tạo điều kiện cho sự thúc đẩy tôn trọng đa dạng văn hóa.

Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương thể hiện lòng tôn kính đối với tổ tiên, làm tăng thêm lòng tự hào dân tộc và đoàn kết dân tộc; đồng thời khích lệ nhận thức về lòng biết ơn tổ tiên. Chính những giá trị tiêu biểu đó giúp hồ sơ Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương vượt qua vòng xét duyệt khó khăn, trở thành một trong 17 Di sản văn hóa phi vật thể đại diện mới của thế giới.

Ông Nguyễn Tiến Khôi, Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử tỉnh Phú Thọ cho rằng, chủ nhân của Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương cũng đồng thời là chủ nhân của nghệ thuật Hát xoan thể hiện nghi thức diễn xướng dân gian thờ cúng tổ tiên, ông bà và các bậc tiền nhân đã có công với nước như các bậc vua quan, thần linh, thành hoàng làng... thông qua lời ca, hình thức diễn xướng và không gian thiêng là các ngôi đền, đình để thể hiện lòng tôn kính, sự biết ơn...

Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và Hát xoan có mối liên hệ hữu cơ và mật thiết với nhau từ khi hình thành và trong quá trình tồn tại, phát triển và có vị trí vô cùng quan trọng trong đời sống văn hóa dân gian của vùng Đất Tổ nói riêng và trong đời sống tâm thức của cộng đồng dân tộc Việt Nam nói chung.

Sẵn sàng đón đồng bào, du khách về Đất Tổ

Những ngày này, trên các trục đường chính, tuyến phố ở thành phố Việt Trì, Khu di tích lịch sử Đền Hùng và các Khu di tích lịch sử liên quan đến Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đều rộn ràng không khí lễ hội.

Các khu phố được tô thắm bởi mầu đỏ rực rỡ của cờ Tổ quốc, băng-rôn, khẩu hiệu hướng về Giỗ Tổ Hùng Vương-Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa-Du lịch Đất Tổ năm 2024. Theo Giám đốc Khu Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền Hùng Lê Trường Giang, đến thời điểm hiện tại, mọi công tác chuẩn bị cho ngày Giỗ Tổ 10/3 âm lịch đã cơ bản được hoàn tất.

Ban Tổ chức Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương-Lễ hội Đền Hùng tiếp tục thực hiện mục tiêu “5 không” là: Không có người ăn xin, ăn mày; không ùn tắc giao thông; không chèo kéo khách và xảy ra tình trạng giá cả, dịch vụ mang tính “chặt chém”; không có những hành vi phản cảm trong lễ hội; không để mất vệ sinh môi trường ở khu vực lễ hội và các khu vực công cộng khác tại Đền Hùng.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ Hồ Đại Dũng cho biết: Lễ hội Đền Hùng năm nay, người dân và du khách thập phương không chỉ được chứng kiến các hoạt động tưởng nhớ và tri ân các Vua Hùng mà còn được trải nghiệm và tham gia nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch đặc sắc.

Tỉnh Phú Thọ đã nỗ lực tập trung chỉ đạo để bảo đảm lễ hội được tổ chức chu đáo, an toàn với phần Lễ trang nghiêm, trọng thể, mang tính cộng đồng sâu sắc; phần Hội kết hợp hài hòa các hoạt động văn hóa dân gian truyền thống và hiện đại, các sự kiện thể thao và du lịch, thể hiện bản sắc văn hóa độc đáo vùng Đất Tổ, tạo sức lan tỏa rộng rãi và sự hài lòng cho đồng bào, du khách thập phương về viếng thăm mộ Tổ.

Thông qua các hoạt động nhằm tôn vinh truyền thống yêu nước, khơi dậy đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” và sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, hướng về nguồn cội, tri ân công đức tổ tiên.

Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa-Du lịch Đất Tổ năm nay được tổ chức từ ngày 9-18/4 (tức từ ngày 1-10/3 âm lịch). Trong đó, phần lễ gồm: Lễ giỗ Đức Quốc tổ Lạc Long Quân và Dâng hương tưởng niệm Tổ Mẫu Âu Cơ ngày 14/4 (ngày 6/3 âm lịch); Lễ dâng hương Giỗ Tổ Hùng Vương ngày 18/4 (ngày 10/3 âm lịch); Lễ dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng của các huyện, thị, thành trong tỉnh từ ngày 9-18/4 (từ 1-10/3 âm lịch).

Phần hội với nhiều hoạt động đậm bản sắc văn hóa như: Liên hoan văn nghệ quần chúng, dân ca Phú Thọ; trưng bày hiện vật, di sản tư liệu thế giới, sách báo, tư liệu ảnh; Hội thi gói, nấu bánh chưng, giã bánh dày; trình diễn hát Xoan làng cổ; Hội thi bơi chải mở rộng...

Đến nay, mọi công tác chuẩn bị đã hoàn tất, tỉnh Phú Thọ đã sẵn sàng đón đồng bào và du khách về với Đền Hùng, với đất Tổ Hùng Vương.

Có thể bạn quan tâm

Cán bộ, chiến sĩ Đồn biên phòng Si Pa Phìn (Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên) tuyên truyền nhân dân trên địa bàn xã biên giới Si Pa Phìn cần nâng cao cảnh giác phòng, tránh tội phạm mua bán người. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên: Chú trọng tuyên truyền, nâng cao ý thức phòng, tránh tội phạm mua bán người

Lợi dụng sự hạn chế trong hiểu biết và những khó khăn trong điều kiện kinh tế của đồng bào dân tộc thiểu số đặc biệt ở khu vực biên giới tỉnh Điện Biên, tội phạm mua bán người đã tiếp cận, dụ dỗ nạn nhân với lời hứa việc nhẹ lương cao, sau đó thực hiện hành vi mua bán người qua biên giới.

Học sinh Trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở Si Pa Phìn được hướng dẫn kỹ năng sơ cứu cho người bị đuối nước. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên: Hơn 1.000 học sinh Trường phổ thông nội trú liên cấp Si Pa Phìn được hướng dẫn kỹ năng phòng, chống đuối nước

Nhằm tăng cường kỹ năng phòng, chống đuối nước cho học sinh, Công an xã Si Pa Phìn phối hợp Trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở Si Pa Phìn (tỉnh Điện Biên) vừa tổ chức hướng dẫn kiến thức, kỹ năng phòng, chống đuối nước và xử lý tình huống khi phát hiện người gặp nạn cho giáo viên, học sinh nhà trường.

Nhân dân bản du lịch cộng đồng Tù Lu-Tìa Ló rất mong được đón du khách muôn phương về tham quan, trải nghiệm. (Ảnh: LÊ LAN)

Tù Lu-Tìa Ló, rộn ràng đợi đón khách phương xa

Được Ban tổ chức Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ 4 chọn là điểm tham quan trải nghiệm, những ngày này, nhân dân bản Tù Lu-Tìa Ló (xã Pu Nhi, tỉnh Điện Biên) đang hối hả sửa sang nhà cửa, sắp xếp cảnh quan không gian; họ cùng nhau làm đẹp con đường, ngôi nhà với niềm mong đón khách về và giữ khách ở lại nhiều hơn…!

Chính quyền xã Ba Bể tuyên truyền, vận động, giải thích, hướng dẫn xử lý vi phạm tại các hộ dân. (Ảnh: Ủy ban nhân dân xã Ba Bể)

Xem xét xử lý đồng bộ, thấu đáo vi phạm đất đai khu vực hồ Ba Bể

Những ngày qua, tỉnh Thái Nguyên quyết liệt chỉ đạo cơ quan chức năng và xã Ba Bể tập trung xử lý các trường hợp vi phạm liên quan đến đất đai khu vực hồ Ba Bể. Đây là những vi phạm kéo dài nhiều năm, là vấn đề được dư luận quan tâm, đồng thời đặt ra yêu cầu cần xử lý đồng bộ, dứt điểm và thấu tình, đạt lý.

Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng tạo động lực cho tỉnh Lào Cai phát triển. (Ảnh: CÔNG HẢI)

Lào Cai phát động thi đua “100 ngày đêm” đẩy nhanh giải phóng mặt bằng tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng

Nhằm tạo khí thế thi đua sôi nổi, phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị, Ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai vừa phát động đợt thi đua cao điểm “100 ngày đêm triển khai công tác giải phóng mặt bằng Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng, đoạn qua địa phận tỉnh Lào Cai”.

Tranh thủ thời tiết thuận lợi, nhà thầu đang tập trung nhân công đẩy nhanh tiến độ thi công Trường Phổ thông nội trú liên cấp Na Sang, xã Na Sang, tỉnh Điện Biên. (Ảnh: LÊ LAN)

Công an Điện Biên quyết tâm đưa dự án hai trường phổ thông nội trú liên cấp về đích trước 2 tháng

Phấn đấu hoàn thành xây dựng hai trường phổ thông nội trú liên cấp tại hai xã Na Sang, Mường Pồn vào ngày 30/6/2027 (sớm 2 tháng so kế hoạch), Công an tỉnh Điện Biên chủ động tháo gỡ khó khăn cho nhà thầu; đồng thời, đề nghị nhà thầu phải xây dựng phương án thi công khoa học, thích ứng mọi điều kiện thời tiết.

Hàng chục nghìn người dân Lai Châu tham dự đêm nhạc Viettel Y-Fest vào tối 3/10 tại Quảng trường nhân dân tỉnh Lai Châu.

Một đêm nhạc, nhiều điểm chạm ở Lai Châu

Chương trình Viettel Y-Fest 2026 lần đầu tiên được tổ chức tại Lai Châu không chỉ mang đến một đêm nhạc sôi động, mà còn mở ra không gian kết nối văn hóa, cảnh quan, ẩm thực và sản phẩm địa phương, góp phần lan tỏa hình ảnh Lai Châu đến với nhiều du khách.

Hệ thống xử lý, cung cấp nước sạch tại Công ty TNHH Một thành viên Cấp nước Cao Bằng.

Cao Bằng áp dụng giá nước sạch mới từ tháng 10

Theo Quyết định số 1763/QĐ-UBND ngày 11/9/2026 của Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng, giá bán lẻ nước sạch của Công ty TNHH Một thành viên Cấp nước Cao Bằng được áp dụng từ kỳ tính tiền nước tháng 10/2026.

Công an xã Tạ Khoa, tỉnh Sơn La kích hoạt bổ sung tài khoản định danh điện tử mức độ 2 cho người dân.

Đưa VNeID đến gần với người dân

Từ hướng dẫn người dân kích hoạt tài khoản định danh điện tử, tích hợp giấy tờ đến sử dụng dịch vụ công trực tuyến, tỉnh Sơn La đang từng bước đưa VNeID trở thành công cụ thiết thực trong đời sống. Đây cũng là nền tảng để tỉnh triển khai đề án phát triển ứng dụng định danh quốc gia VNeID giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến 2045.

Các thiếu nữ Thái tái hiện nghi lễ Áp hô Chiêng (gội đầu) bên dòng Nậm Pe.

Bình Lư trên hành trình mới

Từ mùa vàng trên đồng ruộng đến những sản phẩm OCOP đang mở rộng thị trường, cùng với đó giá trị văn hóa truyền thống được khơi dậy qua các lễ hội đã tạo sức hút ngày càng tăng của du lịch xã Bình Lư (Lai Châu) giúp địa phương từng bước tạo dựng hướng đi mới phục vụ phát triển.

Dự án ứng dụng khoa học kỹ thuật nuôi nhím bờm theo hướng sản xuất hàng hóa tại xã Vị Xuyên do Hợp tác xã Tấn Đạt chủ trì, triển khai.

Khoa học-công nghệ đồng hành phát triển sản xuất ở Tuyên Quang

Các nhiệm vụ khoa học-công nghệ đã, đang được tỉnh Tuyên Quang triển khai gắn với nhu cầu thực tiễn sản xuất và đời sống. Từ bảo tồn nguồn gien cây trồng bản địa, phát triển cây dược liệu đến các dự án chăn nuôi, sản xuất ứng dụng kỹ thuật mới đã mở ra khả năng chuyển giao, nhân rộng, tạo sinh kế cho người dân.