Tháng ba, trảy hội Đền Hùng

Dù ai đi ngược về xuôi/ Nhớ ngày Giỗ Tổ mồng mười tháng ba - câu ca ấy bao đời nay đã ăn sâu vào tiềm thức mỗi người con đất Việt. Dù ở bất cứ nơi đâu, làm công việc gì, cứ đến ngày Giỗ Tổ, người dân trên mọi miền Tổ quốc, kiều bào ta ở nước ngoài lại hướng về Đền Hùng, một lòng thành kính, thắp nén tâm nhang tri ân công đức tổ tiên.
Người dân trảy hội Đền Hùng.
Người dân trảy hội Đền Hùng.

Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO công nhận, đã và đang phát huy giá trị để trở thành một trong những nét văn hóa đặc sắc của nhân loại.

Một di tích - hai di sản

Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và Hát xoan Phú Thọ đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại biểu trưng cho triết lý nhân văn “Con người có tổ có tông”, “Uống nước nhớ nguồn”; “Ăn quả nhớ người trồng cây” trong văn hóa của dân tộc Việt Nam; đều là di sản văn hóa tinh thần (phi vật thể) phản ánh tín ngưỡng dân gian cùng chung nguồn gốc hình thành và phát triển, cùng chung địa bàn ra đời với ý thức tôn vinh các Vua Hùng đã có công dựng nước như là một tín ngưỡng tâm linh cội nguồn cho cả dân tộc.

Ngày 24/11/2011, Hát xoan Phú Thọ được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp của nhân loại. Ngày 8/12/2017, tại đảo Jeju, Hàn Quốc, Kỳ họp của Ủy ban Liên chính phủ Công ước UNESCO 2003 về bảo vệ Di sản văn hóa phi vật thể lần thứ 12 đã nhất trí đưa di sản “Hát xoan Phú Thọ” ra khỏi danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp và chuyển sang danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Hơn một năm sau, vào ngày 6/12/2012 tại kỳ họp lần thứ 7, Ủy ban Liên chính phủ Công ước UNESCO 2003 về bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể đã chính thức công nhận Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ, Việt Nam là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Điều này đã góp phần vào việc công nhận tầm quan trọng của nghi lễ thờ cúng tổ tiên ở nhiều nước khác, qua đó khuyến khích cộng đồng vừa thừa nhận sự tương đồng, đồng thời tạo điều kiện cho sự thúc đẩy tôn trọng đa dạng văn hóa.

Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương thể hiện lòng tôn kính đối với tổ tiên, làm tăng thêm lòng tự hào dân tộc và đoàn kết dân tộc; đồng thời khích lệ nhận thức về lòng biết ơn tổ tiên. Chính những giá trị tiêu biểu đó giúp hồ sơ Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương vượt qua vòng xét duyệt khó khăn, trở thành một trong 17 Di sản văn hóa phi vật thể đại diện mới của thế giới.

Ông Nguyễn Tiến Khôi, Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử tỉnh Phú Thọ cho rằng, chủ nhân của Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương cũng đồng thời là chủ nhân của nghệ thuật Hát xoan thể hiện nghi thức diễn xướng dân gian thờ cúng tổ tiên, ông bà và các bậc tiền nhân đã có công với nước như các bậc vua quan, thần linh, thành hoàng làng... thông qua lời ca, hình thức diễn xướng và không gian thiêng là các ngôi đền, đình để thể hiện lòng tôn kính, sự biết ơn...

Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và Hát xoan có mối liên hệ hữu cơ và mật thiết với nhau từ khi hình thành và trong quá trình tồn tại, phát triển và có vị trí vô cùng quan trọng trong đời sống văn hóa dân gian của vùng Đất Tổ nói riêng và trong đời sống tâm thức của cộng đồng dân tộc Việt Nam nói chung.

Sẵn sàng đón đồng bào, du khách về Đất Tổ

Những ngày này, trên các trục đường chính, tuyến phố ở thành phố Việt Trì, Khu di tích lịch sử Đền Hùng và các Khu di tích lịch sử liên quan đến Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đều rộn ràng không khí lễ hội.

Các khu phố được tô thắm bởi mầu đỏ rực rỡ của cờ Tổ quốc, băng-rôn, khẩu hiệu hướng về Giỗ Tổ Hùng Vương-Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa-Du lịch Đất Tổ năm 2024. Theo Giám đốc Khu Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền Hùng Lê Trường Giang, đến thời điểm hiện tại, mọi công tác chuẩn bị cho ngày Giỗ Tổ 10/3 âm lịch đã cơ bản được hoàn tất.

Ban Tổ chức Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương-Lễ hội Đền Hùng tiếp tục thực hiện mục tiêu “5 không” là: Không có người ăn xin, ăn mày; không ùn tắc giao thông; không chèo kéo khách và xảy ra tình trạng giá cả, dịch vụ mang tính “chặt chém”; không có những hành vi phản cảm trong lễ hội; không để mất vệ sinh môi trường ở khu vực lễ hội và các khu vực công cộng khác tại Đền Hùng.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ Hồ Đại Dũng cho biết: Lễ hội Đền Hùng năm nay, người dân và du khách thập phương không chỉ được chứng kiến các hoạt động tưởng nhớ và tri ân các Vua Hùng mà còn được trải nghiệm và tham gia nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch đặc sắc.

Tỉnh Phú Thọ đã nỗ lực tập trung chỉ đạo để bảo đảm lễ hội được tổ chức chu đáo, an toàn với phần Lễ trang nghiêm, trọng thể, mang tính cộng đồng sâu sắc; phần Hội kết hợp hài hòa các hoạt động văn hóa dân gian truyền thống và hiện đại, các sự kiện thể thao và du lịch, thể hiện bản sắc văn hóa độc đáo vùng Đất Tổ, tạo sức lan tỏa rộng rãi và sự hài lòng cho đồng bào, du khách thập phương về viếng thăm mộ Tổ.

Thông qua các hoạt động nhằm tôn vinh truyền thống yêu nước, khơi dậy đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” và sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, hướng về nguồn cội, tri ân công đức tổ tiên.

Lễ hội Đền Hùng và Tuần Văn hóa-Du lịch Đất Tổ năm nay được tổ chức từ ngày 9-18/4 (tức từ ngày 1-10/3 âm lịch). Trong đó, phần lễ gồm: Lễ giỗ Đức Quốc tổ Lạc Long Quân và Dâng hương tưởng niệm Tổ Mẫu Âu Cơ ngày 14/4 (ngày 6/3 âm lịch); Lễ dâng hương Giỗ Tổ Hùng Vương ngày 18/4 (ngày 10/3 âm lịch); Lễ dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng của các huyện, thị, thành trong tỉnh từ ngày 9-18/4 (từ 1-10/3 âm lịch).

Phần hội với nhiều hoạt động đậm bản sắc văn hóa như: Liên hoan văn nghệ quần chúng, dân ca Phú Thọ; trưng bày hiện vật, di sản tư liệu thế giới, sách báo, tư liệu ảnh; Hội thi gói, nấu bánh chưng, giã bánh dày; trình diễn hát Xoan làng cổ; Hội thi bơi chải mở rộng...

Đến nay, mọi công tác chuẩn bị đã hoàn tất, tỉnh Phú Thọ đã sẵn sàng đón đồng bào và du khách về với Đền Hùng, với đất Tổ Hùng Vương.

Có thể bạn quan tâm

Người dân xã Quản Bạ trồng ớt chỉ địa cho thu nhập cao.

Hiệu quả mô hình liên kết trồng ớt ở Quản Bạ

Mô hình liên kết trồng ớt chỉ địa giữa doanh nghiệp và người dân tại xã Quản Bạ (Tuyên Quang) đang phát huy hiệu quả, góp phần hình thành vùng nguyên liệu tập trung, tạo sinh kế bền vững cho đồng bào các dân tộc.

Cựu chiến binh Lưu Công Ruyên (bên trái) nỗ lực vươn lên tạo dựng mô hình phát triển kinh tế cho gia đình và duy trì việc làm thường xuyên lao động là con em hội viên cựu chiến binh, nhân dân địa phương.

Lan tỏa tinh thần Bộ đội Cụ Hồ

Vượt lên khó khăn của tuổi tác, khí hậu khắc nghiệt của địa phương, bằng tinh thần, ý chí người lính từng được rèn luyện trong quân ngũ, nhiều cựu chiến binh ở tỉnh Điện Biên đã nỗ lực vươn lên tạo dựng kinh tế cho gia đình.

Lực lượng chức năng kiểm tra khu vực có nguy cơ sạt lở tại thôn Láo Vàng, xã Bát Xát.

Lào Cai hỗ trợ người dân bị di dời khẩn cấp do thiên tai

Ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai vừa ban hành Quyết định số 2717/QĐ-UBND ngày 5/8, mức hỗ trợ cấp bách cho hộ gia đình, cá nhân phải di dời khẩn cấp ra khỏi vùng thiên tai trên địa bàn, mức hỗ trợ 250 nghìn đồng/người/ngày, áp dụng trong thời gian sơ tán, di dời khẩn cấp theo quyết định của cấp có thẩm quyền;

Nghệ nhân dân gian truyền dạy hát Then cho trẻ nhỏ tại xã Văn Lang.

Phát triển văn hóa ở Thái Nguyên

Cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, thời gian qua, tỉnh Thái Nguyên đã đẩy mạnh xây dựng, định hình, phát triển những trụ cột gồm văn hóa trà, bảo tồn di sản và du lịch, đặt mục tiêu sớm trở thành trung tâm văn hóa đặc sắc vùng Việt Bắc.

Mô hình nuôi lợn thương phẩm của gia đình anh Bùi Văn Tứ, ở bản Ná Đon, xã Pu Sam Cáp từ nguồn vốn vay của Ngân hàng Chính sách xã hội.

Hiệu quả từ nguồn vốn tín dụng chính sách

Những năm qua, Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Lai Châu đã triển khai hiệu quả các chương trình tín dụng ưu đãi, đưa nguồn vốn đến đúng đối tượng thụ hưởng, góp phần tạo sinh kế, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống người dân.

Trường phổ thông dân tộc nội trú tiểu học và trung học cơ sở Pha Long đang dần hoàn thiện, sẵn sàng đón học sinh trong năm học mới.

Ngôi trường mơ ước trên biên giới Lào Cai

Sau cơn mưa rào, sáng sớm, bầu trời biên giới Pha Long (Lào Cai) vẫn chìm trong sương mù. Thế nhưng, trên công trường xây dựng Trường phổ thông dân tộc nội trú tiểu học và trung học cơ sở Pha Long, tiếng máy lu, máy xúc đã rền vang.

Giải đua sup trên sông Bằng được Ủy ban nhân dân phường Thục Phán tổ chức hằng năm nhằm quảng bá điểm đến, thu hút du khách đến Cao Bằng.

Đổi mới cách làm du lịch ở Cao Bằng

Với mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, thời gian qua, phường Thục Phán (Cao Bằng) từng bước đổi mới tư duy làm du lịch theo hướng tổ chức các sự kiện quy mô lớn, chuyên nghiệp, giàu bản sắc văn hóa dân tộc, qua đó tạo sức hút đối với du khách trong và ngoài nước.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Trần Duy Đông kiểm tra việc giải phóng mặt bằng dự án Khu công nghiệp Đoan Hùng.

Tích cực đồng hành cùng doanh nghiệp

Tỉnh Phú Thọ coi việc đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp, nhất là việc giải quyết đến cùng kiến nghị của nhà đầu tư là giải pháp hết sức quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 11% năm 2026.

Cán bộ Đội sửa chữa Hotline Công ty Điện lực Tuyên Quang ứng dụng công nghệ sửa chữa không cần cắt điện trên lưới điện 22 kV.

Giữ dòng điện thông suốt bằng công nghệ số

Trước yêu cầu bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định phục vụ phát triển kinh tế-xã hội, Công ty Điện lực Tuyên Quang đang đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng nhiều công nghệ hiện đại trong quản lý, vận hành, từng bước nâng cao độ tin cậy của hệ thống điện và giảm thời gian mất điện cho khách hàng.

Các khối nhà học mới của Trường phổ thông vùng cao Việt Bắc sẽ được hoàn thiện, đưa vào sử dụng từ đầu năm học mới 2026-2027.

Hoàn thiện, nâng cấp Trường phổ thông vùng cao Việt Bắc đón năm học mới

Trường phổ thông vùng cao Việt Bắc - nơi nuôi, dạy học sinh hệ trung học phổ thông và dự bị đại học con em đồng bào dân tộc thiểu số (từ tỉnh Quảng Trị trở ra miền bắc) đang được đầu tư nâng cấp toàn diện. Thầy và trò nhà trường đều háo hức chuẩn bị bước vào năm học mới trong ngôi trường khang trang, sạch đẹp.

Cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng Điện Biên chung sức vận chuyển vật liệu phục vụ thi công xây dựng Trường nội trú liên cấp Sín Thầu.

Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên hỗ trợ xây dựng, hoàn thiện các trường nội trú liên cấp

Cùng cấp ủy, chính quyền các xã biên giới đẩy nhanh tiến độ xây dựng, hoàn thiện các trường nội trú liên cấp đang được xây dựng trên địa bàn, từ cuối tháng 7/2026 có hàng trăm cán bộ, chiến sĩ các đồn biên phòng thuộc Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên đã không quản ngại mưa nắng nỗ lực góp sức xây trường.

Đồng chí Mùa A Vảng, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Điện Biên cùng các đồng chí lãnh đạo Mặt trận trao Bằng khen tặng các cá nhân có nhiều đóng góp trong Đề án xây dựng mô hình điểm khu dân cư biên giới đoàn kết, xanh-sạch-đẹp tại bản Tả Ló San.

Diện mạo mới ở Tả Ló San

Sáng 6/8, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Điện Biên tổ chức tổng kết thực hiện Đề án xây dựng mô hình điểm khu dân cư biên giới đoàn kết, xanh-sạch-đẹp tại bản Tả Ló San, xã Sín Thầu, tỉnh Điện Biên.

Đại tá Dương Quốc Long, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Điện Biên thăm, kiểm tra việc thực hiện các quy trình lấy mẫu hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Độc Lập.

Điện Biên quyết tâm hoàn thành khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ tại các nghĩa trang trước ngày 30/9

Đặt mục tiêu hoàn thành toàn bộ việc khai quật, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ trên địa bàn trước ngày 30/9/2026, những ngày này, mỗi cán bộ, chiến sĩ Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Điện Biên cùng các lực lượng lấy mẫu đều chung quyết tâm nỗ lực khắc phục mọi khó khăn thực hiện Chiến dịch.