 |
| Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin dự buổi gặp lãnh đạo Hội Hữu nghị Việt-Nga và các thế hệ cựu sinh viên Việt Nam học tại Nga, ngày 20/6/2024. (Ảnh: TTXVN) |
Phóng viên: Ngày Chiến thắng 9/5 có ý nghĩa đặc biệt với nhân dân Liên bang Nga và những người yêu chuộng hòa bình trên thế giới. Xin Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao chia sẻ những đánh giá, cảm nhận về sự kiện lịch sử quan trọng này?
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn: Ngày 9/5/1945 là một dấu mốc lịch sử vĩ đại không chỉ đối với nhân dân Liên Xô trước đây và Liên bang Nga ngày nay, mà còn đối với toàn thể nhân loại yêu chuộng hòa bình và đối với phong trào cách mạng và giải phóng dân tộc trên toàn thế giới.
Đây là ngày đánh dấu sự kiện Hồng quân Liên Xô đập tan chủ nghĩa phát-xít, làm suy yếu nghiêm trọng hệ thống thực dân của các đế quốc châu Âu, chấm dứt cuộc chiến tranh tàn khốc nhất trong lịch sử nhân loại - Chiến tranh thế giới lần thứ hai tại mặt trận châu Âu.
Cùng với đó, chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại của Liên Xô năm 1945 còn là nguồn cổ vũ mạnh mẽ, to lớn cho những phong trào đấu tranh vì độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội trên toàn thế giới, đặc biệt ở châu Á, châu Phi và Mỹ Latinh, trong đó có Việt Nam.
Chiến thắng vĩ đại này cũng đã tạo nên nền tảng cho chủ nghĩa đa phương thế giới ngày nay, tạo bước chuyển mạnh mẽ đối với cục diện chính trị thế giới, nổi bật nhất là sự ra đời của Liên hợp quốc với những nguyên tắc cơ bản của quan hệ quốc tế như tôn trọng quyền bình đẳng, quyền tự quyết giữa các quốc gia; giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình..., góp phần quan trọng định hình một trật tự thế giới mới sau chiến tranh và tương lai nhân loại vì quyền và lợi ích của nhân dân trên toàn thế giới.
Ngày 9/5 là ngày chiến thắng của chính nghĩa, của công lý và là hồi chuông cảnh tỉnh nhân loại về hậu quả thảm khốc của chiến tranh và sự trỗi dậy của chủ nghĩa cực đoan và cũng là ngày của sự tưởng niệm, lòng biết ơn và sự tri ân sâu sắc đối với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do và hòa bình.
Kỷ niệm 80 năm Ngày Chiến thắng, chúng ta càng thấm thía sâu sắc những giá trị lịch sử, tinh thần chiến đấu bất khuất và khát vọng hòa bình mà chiến thắng mang lại. Chiến thắng của Hồng quân Liên Xô và các lực lượng yêu chuộng hòa bình tiến bộ trên toàn thế giới sẽ mãi mãi được ghi nhớ và vinh danh.
Phóng viên: Tổng thống Nga Vladimir Putin đánh giá Việt Nam là một trong những đối tác đáng tin cậy nhất của Liên bang Nga. Trong suốt 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, hai nước đã triển khai nhiều dự án hợp tác quan trọng trong nhiều lĩnh vực, từ năng lượng, quốc phòng đến giáo dục, văn hóa. Xin Phó Thủ tướng, Bộ trưởng cho biết những nguyên tắc cốt lõi nào giúp Việt Nam và Nga duy trì và phát huy khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện trong suốt chiều dài lịch sử và trong giai đoạn hiện nay? Những kết quả hợp tác nổi bật nhất giữa hai nước trong thời gian qua và những lĩnh vực hợp tác ưu tiên mà hai nước mong muốn thúc đẩy hơn nữa trong thời gian tới là gì? Xin ông chia sẻ thêm về những nội dung quan trọng sẽ được thảo luận tại Moskva trong chuyến thăm của Tổng Bí thư Tô Lâm?
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn: 75 năm trước, Việt Nam và Liên Xô đã chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao, đặt nền móng vững chắc cho quan hệ hai nước trên tất cả các lĩnh vực hợp tác song phương và tại các diễn đàn quốc tế và khu vực.
Đảng, Nhà nước và Nhân dân Việt Nam luôn khắc ghi sự giúp đỡ, hỗ trợ vô cùng to lớn, chí nghĩa, chí tình của Liên Xô trong suốt quá trình đấu tranh giành độc lập dân tộc và xây dựng đất nước. Sự ủng hộ, giúp đỡ toàn diện, to lớn và quý báu đó trong nhiều thập niên là một nhân tố quan trọng, góp phần vào thành công của sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của nhân dân Việt Nam.
Quan hệ Việt Nam-Nga ngày nay đã và đang tiếp tục kế thừa và tiếp nối quan hệ hữu nghị, hợp tác truyền thống tốt đẹp, gần gũi, gắn bó của quan hệ Việt Nam-Liên Xô trước đây. Năm 1994, Hiệp ước về những nguyên tắc cơ bản của quan hệ hữu nghị giữa Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Liên bang Nga được ký kết. Trên cơ sở bản hiệp ước này, quan hệ hợp tác hữu nghị Việt Nam-Nga ngày càng phát triển, nâng tầm, trong đó năm 2012 là mốc đánh dấu hai nước thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện.
Với những nguyên tắc nền tảng, cốt lõi và bề dày lịch sử của quan hệ song phương, cùng với nỗ lực chung của hai nước, năm nay đánh dấu chặng đường dài 75 năm Việt Nam và Nga cùng nhau xây đắp quan hệ hợp tác trên tất cả các lĩnh vực, phù hợp với lợi ích của hai quốc gia, là tài sản vô giá của nhân dân hai nước và là hình mẫu của quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác cùng có lợi.
Trong lĩnh vực chính trị-ngoại giao, hai nước có sự tin cậy cao và ngày càng được củng cố thông qua các chuyến thăm các cấp, nhất là cấp cao. Hai bên duy trì nhiều cơ chế phối hợp và đối thoại về ngoại giao, quốc phòng, an ninh.
Trong lĩnh vực kinh tế-thương mại, Việt Nam và Nga duy trì cơ chế Ủy ban liên Chính phủ về hợp tác kinh tế-thương mại và khoa học-kỹ thuật từ năm 1992 và được nâng cấp lên cấp Phó Thủ tướng từ năm 2011. Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Kinh tế Á-Âu mà Nga là thành viên, có hiệu lực từ năm 2016.
Trao đổi thương mại giữa hai nước được duy trì trong thời gian qua. Kim ngạch thương mại song phương năm 2024 đạt 4,58 tỷ USD. Phía Nga hiện có 199 dự án đầu tư tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký đạt 990 triệu USD. Việt Nam có 16 dự án đầu tư tại Nga, với tổng vốn đăng ký đạt 1,6 tỷ USD, đứng thứ 4 trong số 81 quốc gia và vùng lãnh thổ Việt Nam có đầu tư.
Về hợp tác giáo dục-đào tạo, trước đây, Liên Xô đã giúp Việt Nam đào tạo gần 40 nghìn cán bộ và chuyên gia giỏi thuộc nhiều chuyên ngành khác nhau. Hiện nay, Nga tiếp tục hỗ trợ Việt Nam đào tạo nguồn nhân lực và hiện có khoảng hơn 5.000 sinh viên Việt Nam du học tại Nga.
Hợp tác khoa học-công nghệ tiếp tục được duy trì. Hai nước đã thực hiện các dự án nghiên cứu và chuyển giao công nghệ. Hợp tác nghiên cứu khoa học trong khuôn khổ Trung tâm Nhiệt đới tại Việt Nam mang lại nhiều kết quả tích cực. Hai bên đang triển khai dự án Trung tâm Nghiên cứu khoa học và công nghệ hạt nhân.
Hợp tác địa phương được tăng cường và hiện đã có khoảng 20 cặp quan hệ giữa các địa phương hai nước được thiết lập, đặc biệt giữa Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Moskva, Saint Petersburg.
Hai nước đồng thời phối hợp chặt chẽ tại các diễn đàn đa phương và các tổ chức quốc tế như Liên hợp quốc, APEC, ASEM, ARF... Đặc biệt, phải kể đến cộng đồng gồm khoảng 80.000 người Việt Nam tại Nga đã và đang có những đóng góp đáng kể cho sự phát triển của hai nước và quan hệ song phương.
Nhân dịp Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam dự Lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại và thăm chính thức Liên bang Nga sắp tới, Việt Nam mong muốn thể hiện sự trân trọng, tôn vinh của Việt Nam đối với những đóng góp, hy sinh vô cùng to lớn của Liên Xô trước đây, Liên bang Nga ngày nay trong chiến thắng vĩ đại chống chủ nghĩa phát xít, bảo vệ vững chắc hòa bình trên thế giới.
Cũng nhân dịp này, Việt Nam mong muốn tăng cường hơn nữa tin cậy chính trị giữa hai nước, xác định những định hướng đưa quan hệ hữu nghị truyền thống, Đối tác chiến lược toàn diện với Nga lên tầm cao mới, củng cố quan hệ hợp tác giữa Đảng Cộng sản Việt Nam với các chính đảng lớn ở Nga.
Trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng Bí thư Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao của Việt Nam sẽ có những cuộc tiếp xúc quan trọng với lãnh đạo cấp cao Nga, qua đó tạo ra những xung lực mới trong hợp tác song phương trên nhiều lĩnh vực, bao gồm cả những lĩnh vực hợp tác truyền thống và cả những lĩnh vực mới, nhiều tiềm năng như kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học cơ bản, năng lượng, công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo…; tạo thêm những động lực quan trọng để hiện thực hóa những mục tiêu phát triển mang tính định hướng trong quan hệ song phương Việt Nam-Nga, vì lợi ích của nhân dân hai nước, vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực cũng như trên thế giới.
Phóng viên: Nga đang mở rộng hợp tác năng lượng với các quốc gia trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương, bao gồm cả những lĩnh vực truyền thống như dầu khí và các lĩnh vực mới như năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình. Thưa Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn, Việt Nam có thể đảm nhiệm vai trò như thế nào trong cấu trúc hợp tác năng lượng mới của khu vực?
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn: Năng lượng là một trong những lĩnh vực hợp tác trụ cột, mang tính chiến lược của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Nga, thể hiện tinh thần hữu nghị, truyền thống giữa hai nước. Từ nhiều năm nay, các hoạt động hợp tác dầu khí giữa Việt Nam và Nga đã được triển khai hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế, qua đó đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực cũng như trên thế giới.
Nga hiện là đối tác lớn của Việt Nam trong lĩnh vực năng lượng, đặc biệt là trong các dự án dầu khí. Hai liên doanh Vietsopetro và Rusvietpetro đang hoạt động rất hiệu quả trong lĩnh vực thăm dò và khai thác dầu khí ở Việt Nam và Nga. Thời gian qua, hai nước cũng đã có những bước tiến cụ thể trong hợp tác năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình, đồng thời mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực năng lượng mới như năng lượng tái tạo và giao thông xanh.
Trong khu vực, với vị trí địa chiến lược của mình, Việt Nam đang tích cực tham gia vào các cơ chế hợp tác năng lượng, an ninh năng lượng trong các khuôn khổ ASEAN, ASEAN +3, APEC… Chúng tôi cho rằng với nền tảng là quốc gia có quan hệ lâu dài, tin cậy, truyền thống với Nga về năng lượng, Việt Nam sẵn sàng là cầu nối trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm hợp tác với Nga và các nước trong lĩnh vực này.
Đồng thời, Việt Nam mong muốn học hỏi thêm từ các đối tác, nhất là về các công nghệ cao, công nghệ mới, từ đó tạo nền tảng tốt để thúc đẩy hợp tác hiệu quả giữa các nước trong lĩnh vực năng lượng góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, thúc đẩy phát triển bền vững của Việt Nam, từ đó đóng góp vào hòa bình, ổn định và phát triển của khu vực và thế giới.
