- Mặc dù kết quả hoàn thành nhà ở xã hội năm 2025 toàn quốc đã đạt chỉ tiêu đề ra, tuy nhiên chỉ có không nhiều địa phương đạt hoặc vượt chỉ tiêu được giao. Thực tế này cho thấy điều gì, thưa ông?
- Hiện có 18 địa phương, bao gồm: Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, Huế, Cần Thơ, Bắc Ninh, Thái Nguyên... sẽ đạt hoặc vượt chỉ tiêu được giao. Số lượng địa phương không có khả năng hoàn thành chỉ tiêu được giao còn nhiều.
Có hai vấn đề, là chính sách và tổ chức thực hiện. Về chính sách, trong thời gian qua, với đường lối đúng đắn của Đảng, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Thủ tướng Chính phủ, cả hệ thống chính trị đã vào cuộc, tập trung, khẩn trương tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về thể chế, các rào cản pháp lý, nguồn vốn, đất đai... Theo đó, đã có nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển nhà ở xã hội được ban hành và đi vào cuộc sống, tạo hành lang pháp lý tương đối đầy đủ, bảo đảm hỗ trợ và khuyến khích các doanh nghiệp tham gia vào phát triển, tăng nguồn cung nhà ở xã hội dành cho đối tượng thu nhập thấp và công nhân, người lao động.
Cơ bản, các văn bản quy phạm pháp luật liên quan chính sách phát triển nhà ở xã hội đã được Bộ Xây dựng phối hợp các bộ, ngành và địa phương nghiên cứu, trình cơ quan có thẩm quyền ban hành đầy đủ, thông thoáng, tạo điều kiện cho các chủ thể liên quan triển khai thực hiện.
Về tổ chức thực hiện, với các cơ chế, chính sách thông thoáng được ban hành, việc phát triển nhà ở xã hội trong thời gian qua đã đạt được kết quả tích cực. Lũy kế đến nay, cả nước đang triển khai xây dựng 657.441 căn nhà ở xã hội, trong đó đã hoàn thành 169.143 căn. Riêng năm 2025, đã hoàn thành 102.633 căn (đạt 102%), khởi công 95.630 căn.
Rõ ràng, cùng một cơ chế, chính sách, nếu chính quyền địa phương, đặc biệt là người đứng đầu quan tâm triển khai, sẽ đạt được kết quả tốt. Ngược lại, nếu không quan tâm thực hiện, có thể dẫn đến không có khả năng hoàn thành chỉ tiêu được giao.
- Thưa ông, trường hợp các địa phương chưa thể hoàn thành mục tiêu đề ra, thường bị vướng mắc ở khâu nào?
- Để kịp thời nắm bắt tình hình thực hiện chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, ngay từ đầu năm 2025, Bộ Xây dựng đã thành lập các đoàn công tác do lãnh đạo Bộ làm trưởng đoàn để kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ khó khăn, đẩy mạnh phát triển loại nhà này tại các địa phương. Kết quả thực tế cho thấy, về cơ bản, công tác phát triển nhà ở xã hội đã được các địa phương quan tâm, triển khai thực hiện. Tuy nhiên, vẫn còn một số địa phương chưa thật sự quan tâm, chưa bố trí ngân sách để thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đầu tư hạ tầng kỹ thuật để có quỹ đất sạch, giao chủ đầu tư thực hiện
dự án.
Mặc dù tại nhiều địa phương đã dành quỹ đất lớn, đủ số lượng để phát triển nhà ở xã hội, song chất lượng của quỹ đất này vẫn còn chưa bảo đảm, nhiều ô đất được quy hoạch, bố trí không phù hợp, ở những nơi xa trung tâm, thiếu kết nối về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, do vậy chưa thể đưa vào sử dụng ngay.
- Đâu là giải pháp để Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030” đạt mục tiêu đề ra, thưa ông?
- Với vai trò là cơ quan trực tiếp triển khai, quyết định sự thành công của chính sách, các địa phương cần tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể như sau:
Thứ nhất, đưa chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội vào kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội hằng năm và 5 năm của địa phương để thống nhất triển khai trong cả hệ thống chính trị.
Thứ hai, tập trung chỉ đạo, đẩy mạnh triển khai các dự án, hoàn thành các chỉ tiêu nhà ở xã hội giai đoạn 2026-2030 đã được Thủ tướng Chính phủ giao đúng tiến độ.
Thứ ba, tổ chức lập, phê duyệt danh mục vị trí khu đất đã được xác định để phát triển nhà ở xã hội, các dự án nhà ở xã hội; bố trí đủ quỹ đất để đầu tư xây dựng nhà ở xã hội tại các vị trí thuận lợi, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội. Thực hiện nghiêm quy định về việc dành quỹ đất làm nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp và 20% quỹ đất ở trong các dự án nhà ở thương mại, khu đô thị để đầu tư phát triển nhà ở xã hội theo pháp luật. Chủ động bố trí ngân sách địa phương để thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất sạch phục vụ phát triển nhà ở xã hội.
Cuối cùng, cần đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, đưa các dự án nhà ở xã hội vào nhóm “luồng xanh”, “luồng ưu tiên”; thực hiện đồng thời, song song các quy trình về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng, môi trường; rút ngắn tối đa thời gian thẩm định, phê duyệt dự án, giao đất, cấp phép xây dựng và các thủ tục liên quan, bảo đảm giảm tối thiểu 50% thời gian thực hiện thủ tục hành chính và 50% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính so quy định hiện hành.
- Xin trân trọng cảm ơn ông! ■
