Địa phương dẫn dắt, xã hội tiếp sức

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chính thức ban hành hướng dẫn triển khai thí điểm giáo dục AI trong trường phổ thông, coi đây là bước chuyển trọng tâm trong đổi mới giáo dục thời kỳ mới.

Thông qua cơ chế địa phương tạo lối mở, xã hội đồng hành, các trường trên cả nước có thể được trang bị cơ sở vật chất hiện đại, tốt nhất cho học sinh. (Ảnh Thành Đạt)
Thông qua cơ chế địa phương tạo lối mở, xã hội đồng hành, các trường trên cả nước có thể được trang bị cơ sở vật chất hiện đại, tốt nhất cho học sinh. (Ảnh Thành Đạt)

Tuy nhiên, thực tế tại các trường phổ thông trên cả nước, hạ tầng và điều kiện cơ sở vật chất cho nội dung giáo dục AI vẫn còn nhiều chênh lệch, nhất là giữa thành thị, nông thôn và miền núi. Trong đó, xã hội hóa nguồn lực trở thành một “điểm tựa” quan trọng.

Từ đô thị lớn

Bộ Giáo dục và Đào tạo khuyến khích các cơ sở giáo dục lồng ghép nội dung AI vào chương trình hiện hành, chuyên đề học tập lựa chọn, hoặc hoạt động ngoại khóa, tùy theo điều kiện và năng lực của mỗi trường. Hướng dẫn nêu rõ khai thác tối đa nguồn lực sẵn có, tránh đầu tư dàn trải, lãng phí và bảo đảm cơ hội công bằng tiếp cận cho học sinh ở vùng khó khăn.

Chuẩn bị cho giai đoạn thí điểm kéo dài từ tháng 12/2025 đến 5/2026, Bộ đã đề nghị các Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xây dựng cơ chế, chính sách về nguồn lực, kinh phí và đầu tư thiết bị phù hợp với điều kiện từng địa phương, đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên.

Trong đó, nhiều tỉnh, thành phố lớn như Thành phố Hồ Chí Minh đã mạnh dạn đẩy mạnh chương trình STEM tích hợp trí tuệ nhân tạo AI, công nghệ thực tế ảo VR/AR và xây dựng phòng học số hóa hiện đại nhằm phục vụ mục tiêu đào tạo học sinh thích ứng nhanh với xu hướng nghề nghiệp tương lai.

Đẩy mạnh triển khai, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh cùng Sở Giáo dục và Đào tạo đã phối hợp chặt chẽ và chuyển động nhanh nhạy ngay từ giai đoạn chuẩn bị cho học kỳ II năm học 2025-2026. Kế hoạch xác định nội dung giáo dục AI là một phần chiến lược nhằm hình thành và phát triển năng lực số, năng lực AI, tư duy logic và khả năng tự học cho học sinh, đồng thời khuyến khích các trường lồng ghép AI vào các môn học chủ đạo như Tin học và hoạt động ngoại khóa. Các cơ sở giáo dục được chủ động lựa chọn mô hình triển khai phù hợp với điều kiện thực tế, có thể thiết kế mô-đun độc lập, hoặc kết hợp với hoạt động ngoại khóa, câu lạc bộ và hợp tác với trường đại học, doanh nghiệp để tạo môi trường trải nghiệm thực tiễn cho học sinh. Nguồn lực cho hoạt động được huy động từ ngân sách của thành phố và nguồn xã hội hóa.

Nhờ cơ chế khuyến khích đó, nhiều trường học tại Thành phố Hồ Chí Minh đã tích cực chuẩn bị hạ tầng dạy học AI-STEM. Đơn cử, Trường trung học phổ thông chuyên Lê Hồng Phong, nơi học sinh đã được tiếp cận nội dung AI từ nhiều năm trước, cho thấy hiệu quả rõ nét qua các đề tài nghiên cứu khoa học ứng dụng AI và thành tích của học sinh trong các cuộc thi khoa học-kỹ thuật ở cấp thành phố, quốc gia và quốc tế.

Song song với AI, Thành phố Hồ Chí Minh đã triển khai chương trình STEM song ngữ - tích hợp AI và công nghệ thực tế ảo (VR/AR) vào các hoạt động giảng dạy, đặc biệt ở môn tiếng Anh. Chương trình này được xây dựng thành hệ thống 36 mô-đun song ngữ phục vụ học sinh từ lớp 1 đến 12, với bài học thiết kế theo chu trình “nghiên cứu-xây dựng-trình bày”, nhằm phát triển cả tư duy STEM và kỹ năng ngôn ngữ cho học sinh. Cơ sở vật chất được đầu tư nâng cấp, bao gồm thiết bị nghe nhìn, máy tính, kết nối internet bảo đảm cho việc ứng dụng công nghệ vào dạy học. Đặc biệt, thành phố khuyến khích xã hội hóa giáo dục để huy động nguồn lực từ doanh nghiệp, tổ chức cộng đồng và cá nhân để đầu tư trang thiết bị và học liệu.

Đến địa phương miền núi

Tại một xã miền núi của tỉnh Lạng Sơn, giáo dục AI cũng được triển khai mạnh mẽ, mặc dù với nguồn lực khiêm tốn hơn.

Cô Hoàng Thị Hậu, Hiệu phó Trường phổ thông dân tộc bán trú trung học cơ sở Tri Lễ chia sẻ: “Giáo dục luôn là lĩnh vực trọng tâm mà xã quan tâm. Ngay khi có chỉ đạo từ cấp tỉnh, xã đã ban hành các văn bản chỉ đạo, yêu cầu các trường đưa nội dung dạy học AI vào kế hoạch giáo dục năm, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm. Đồng thời còn đồng hành với các trường bằng cách huy động các nguồn xã hội hóa như, phối hợp với Liên Minh STEM Việt Nam, nhóm học sinh Trường trung học phổ thông chuyên Hà Nội-Amsterdam, Kidcot và Công ty TNHH Sáng tạo Giáo dục để tổ chức tập huấn cho giáo viên và học sinh, vừa nâng cao năng lực sư phạm, vừa tạo môi trường làm chủ công nghệ cho học sinh”.

Có thể thấy, điểm then chốt trong cách thức này là huy động nguồn lực chủ yếu từ xã hội hóa: các tổ chức, doanh nghiệp và những nhà hảo tâm. Phụ huynh cũng đồng thuận cao, đóng góp tài chính và công sức để giúp nhà trường có đủ công cụ cho học sinh tiếp cận AI và STEM một cách bài bản. Kết hợp với nguồn kinh phí hằng năm xã dành cho các trường để đầu tư cơ sở vật chất, nhờ đó tại một trường nhỏ ở một tỉnh miền núi các em học sinh vẫn có thể tiếp cận và cập nhật kiến thức công nghệ.

Không riêng Tri Lễ, nhiều trường học trong cả nước đang tìm cách liên kết với doanh nghiệp, tổ chức phi chính phủ nhằm bổ sung nguồn lực thực hành giáo dục công nghệ. Những mô hình hợp tác này không chỉ giải quyết thiếu thiết bị tạm thời mà còn hình thành mạng lưới hỗ trợ bền vững: giáo viên được tập huấn, học sinh có môi trường thực hành, địa phương tăng năng lực giáo dục và quan trọng nhất là tinh thần cộng đồng vì sự nghiệp giáo dục ■

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, hệ thống quản lý trường học số, hoạt động trải nghiệm STEM và robot hóa lớp học đang được triển khai thử nghiệm rộng rãi.

Có thể bạn quan tâm

Vai trò của người thầy là không thể thay thế. (Trong ảnh: Giờ học của học sinh Trường tiểu học & trung học cơ sở Phú Cường, tỉnh Hưng Yên).

Chuyển dịch từ người truyền thụ sang người thiết kế

Ngày nay, học sinh có thể yêu cầu AI giải một bài toán tích phân, dịch một đoạn văn cổ phong hay tóm tắt một công trình nghiên cứu chỉ trong vài giây, khiến vai trò truyền thống của người thầy bị thách thức dữ dội. Câu hỏi đặt ra là: Nếu tri thức không còn lợi thế độc quyền, giá trị cốt lõi của nhà giáo sẽ nằm ở đâu?

Không gian nhỏ xinh của Lớp học văn Hạnh phúc, công nghệ cũng đã len lỏi. (Trong ảnh: Thành viên nhóm “Em tập làm nhà văn” đang luyện đọc để chuẩn bị vào phòng thu âm sách nói)

Giữ lấy trái tim yêu người và yêu nghề

Trong căn phòng nhỏ của “Lớp học văn Hạnh phúc” (Hà Nội), cô Hà Việt Anh thường thích ngồi giữa vòng tròn học sinh, lắng nghe các em đọc những mẩu chuyện vừa viết xong. Không bảng đen, không giáo án cứng nhắc, chỉ có những cuốn sổ tay, vài cây bút và những câu chuyện rất đời.

Để trẻ em Việt Nam có thể vững bước trong một tương lai thế giới đầy biến động, chúng ta cần trang bị những hành trang phù hợp cho các em từ hôm nay. (Ảnh UNICEF)

Bộ kỹ năng mới để bước tới một tương lai đầy biến động

Sự xuất hiện của các thế hệ học sinh mới - Gen Z (thế hệ sinh năm 1997 đến 2012) và Gen Alpha (thế hệ sinh năm 2010 - 2024/2025), là những “công dân số” (digital natives) từ khi sinh ra đã làm quen với công nghệ - đang đặt ra những thách thức chưa từng có đối với nền giáo dục truyền thống.

Với Đảng, trọn niềm tin!

Với Đảng, trọn niềm tin!

Lời tòa soạn - Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam kết thúc thành công trong niềm vui đón Xuân mới Bính Ngọ đang về; trong niềm tự hào, kiêu hãnh kỷ niệm Đảng ta tròn 96 tuổi.

Nói chuyện với công nhân ngành than, Tổng Bí thư Tô Lâm chia sẻ, sau Đại hội XIV, việc Đoàn công tác Trung ương đến với anh chị em công nhân mỏ than Quảng Ninh không phải là một hoạt động mang tính nghi lễ, mà xuất phát từ bản chất, cội nguồn và phương pháp lãnh đạo của Đảng. (Ảnh: Thống Nhất - TTXVN)

Đại hội XIV - nơi hội tụ khát vọng và hành động

Thành công của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV đã mang đến niềm tin và kỳ vọng lớn cho toàn dân tộc. Cùng với tầm nhìn đầy khát vọng, sự kiện chính trị trọng đại này ghi dấu ấn bởi những đột phá ở các vấn đề then chốt, trọng yếu để khơi thông mọi nguồn lực phát triển đất nước.

Tập đoàn Viettel luôn đi đầu trong đổi mới sáng tạo và là doanh nghiệp chủ lực tham gia xây dựng hạ tầng logistics quốc gia. (Nguồn: Viettel)

Đặt năng lực thực thi vào trung tâm cải cách

Với định hướng chiến lược rõ ràng, Đại hội XIV đã xác lập tầm nhìn trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045. Để các quyết sách của Đại hội XIV có thể đi đến đích và tạo nền tảng bền vững cho phát triển dài hạn, thách thức cốt lõi nằm ở năng lực thực thi và khả năng chuyển hóa thành kết quả thực chất.

GS,TS Phùng Hữu Phú, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương

Nghị quyết phải được chuyển hóa tức thì thành hành động thực tiễn

Đại hội XIV của Đảng - dấu mốc mở ra kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc, đã thành công rất tốt đẹp. Vấn đề mang tính sống còn hiện nay là làm thế nào để Nghị quyết của sự kiện chính trị trọng đại này không còn “nằm trên giấy”, mà phải trở thành luồng sinh khí mạnh mẽ, chuyển hóa tức thì thành hành động thực tiễn.

Trung tâm Dữ liệu của CMC Telecom - Data Center đầu tiên tại Việt Nam sở hữu trọn bộ ba chứng chỉ Uptime Tier III (Thiết kế, Xây dựng và Vận hành bền vững) khẳng định năng lực hạ tầng đạt chuẩn quốc tế về độ tin cậy, an toàn và tính sẵn sàng cao. Ảnh: CMC

"Năng lượng mới" cho khát vọng tăng trưởng

Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhiều lần khẳng định vai trò tiên quyết của dữ liệu số - xem đây là tư liệu sản xuất, là đầu vào trọng yếu và là "huyết mạch" nuôi dưỡng nền kinh tế số.

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân là lời cam kết đanh thép, nhằm bảo vệ niềm tin của nhân dân. (Ảnh CMC)

Lời đáp cho niềm tin

Chúng ta, những công dân nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, tự hào khi công ước đầu tiên của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng được mở ký tại Thủ đô Hà Nội (Công ước Hà Nội).

Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Cương, Giám đốc Trung tâm dữ liệu quốc gia (NDC), Phó Chủ tịch Hiệp hội Dữ liệu quốc gia (NDA)

Bảo đảm dòng chảy liên thông và liền mạch

Để chuyển đổi dữ liệu thành tư liệu sản xuất và động lực cho quá trình phát triển, Việt Nam phải phá “ốc đảo dữ liệu” bằng những phương pháp chuẩn hóa và quản trị thống nhất.

Sinh viên Trường đại học Anh Quốc Việt Nam trao đổi với giảng viên về lĩnh vực dữ liệu số. (Ảnh Thế Đại)

“Xây móng” từ đào tạo nhân lực

Sự bùng nổ của các mô hình ngôn ngữ lớn đã thúc đẩy dữ liệu lên vị trí trung tâm, quyết định sự thành bại của các hệ thống thông minh. Do đó, bài toán đào tạo đội ngũ nhân sự đủ năng lực chưng cất “mỏ vàng” ấy thành tri thức số có giá trị cạnh tranh cũng sẽ đóng vai trò then chốt.

Nhật báo The New York Times cáo buộc OpenAI sử dụng trái phép hàng triệu bài báo để huấn luyện các mô hình AI.

AI - Ai sở hữu, ai được khai thác và phải trả giá?

Khi trí tuệ nhân tạo (AI) bùng nổ với tốc độ vượt xa mọi dự báo, dữ liệu và tri thức - vốn từng là “nhiên liệu thầm lặng” của nền kinh tế số - bất ngờ trở thành tâm điểm của các cuộc tranh chấp pháp lý gay gắt.

Coolmate đặt mục tiêu tăng gấp năm lần doanh thu và đạt mức định giá 1 tỷ USD trước năm 2030.

Bí quyết tiến chắc, mà vẫn tiến nhanh

“Coolmate là thí dụ tiêu biểu cho thế hệ thương hiệu tiêu dùng mới - xây dựng trên nền tảng số, tích hợp chuỗi cung ứng và có khát vọng vươn ra toàn cầu. Chúng tôi tự hào được đồng hành cùng một start-up Việt mang tầm nhìn và tinh thần vượt giới hạn như vậy”, Tổng Giám đốc Quỹ Vertex Growth Fund James Lee nhận định.

Người dân tìm hiểu mô hình nhà ở xã hội, được xây dựng trên đường Lê Thánh Tông, thành phố Hải Phòng. (Ảnh Thu Hằng)

Tăng cơ hội cho người thu nhập thấp

Chính phủ và Quốc hội đã ban hành hàng loạt chính sách đột phá về quy trình phê duyệt dự án, thủ tục lựa chọn chủ đầu tư, cơ chế xác định giá bán, giá thuê, cũng như việc bố trí quỹ đất và ưu đãi tài chính… cho nhà ở xã hội.

Thứ trưởng Xây dựng Nguyễn Văn Sinh

Tạo “luồng xanh”, rút ngắn quy trình

Trao đổi với Nhân Dân cuối tuần, Thứ trưởng Xây dựng Nguyễn Văn Sinh đã nêu ra nhiều giải pháp thúc đẩy các dự án nhà ở xã hội. Trong đó, tạo “luồng xanh”, “luồng ưu tiên” trong quá trình làm thủ tục được coi là điểm nhấn quan trọng, giúp rút ngắn thời gian triển khai các dự án nhà ở xã hội.

Quy định về việc thành lập, hoạt động của Quỹ nhà ở quốc gia.

Niềm hy vọng mới

Quỹ nhà ở quốc gia được thành lập đã mở ra những hy vọng về việc tăng nguồn cung nhà ở xã hội và góp phần ổn định thị trường bất động sản.

Cần sự bình đẳng về quy hoạch cho các dự án nhà ở xã hội. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Giải bài toán quy hoạch quỹ đất

Vấn đề quy hoạch quỹ đất cho nhà ở xã hội tại nhiều địa phương hiện nay vẫn gặp không ít rào cản. Chủ động phân bổ quỹ đất được kỳ vọng sẽ từng bước tháo gỡ nút thắt cho bài toán an sinh đô thị kéo dài nhiều năm qua.

Các ngân hàng tham gia Chương trình tín dụng dành cho người trẻ dưới 35 tuổi đều cân nhắc gia tăng khả năng tiếp cận nguồn vốn vay giá rẻ cho người mua nhà.

Sẵn vốn ưu đãi, vì sao vẫn chậm giải ngân?

Các gói tín dụng ưu đãi được Chính phủ xác định là giải pháp hữu hiệu thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, mở rộng nguồn cung đáp ứng nhu cầu người dân. Tuy nhiên, so quy mô các chương trình tín dụng ưu đãi cho phân khúc này, doanh số giải ngân vẫn chưa được như kỳ vọng.

Một dự án nhà ở xã hội tại Khu đô thị Pháp Vân-Tứ Hiệp (Hà Nội) bị chậm tiến độ. (Ảnh Văn Học)

Hiện thực hóa giấc mơ an cư

Thực tiễn tại một số dự án cho thấy, yêu cầu xác nhận thu nhập đang trở thành rào cản dai dẳng, khiến nhiều người dân bức xúc.

Con đường xuyên qua khu rừng phòng hộ Mũi Cà Mau vừa được tái sinh. (Ảnh NSNA Phương Bằng)

Tiến tới một Việt Nam Xanh

Định giá carbon và phát triển thị trường carbon là một trong năm giải pháp chính, được Chính phủ đề ra nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa mức phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2050, như cam kết tại Hội nghị COP26 (năm 2021).

Trong giai đoạn 2025-2026, các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực xi-măng, sắt thép và nhiệt điện sẽ phải kiểm kê, kiểm soát hạn ngạch khí thải để chuẩn bị cho thị trường carbon bắt buộc. (Ảnh Nguyên Nghi)

Hành trình hướng tới thị trường tín chỉ carbon Việt

Thị trường tín chỉ carbon là công cụ chính sách then chốt, góp phần giảm phát thải khí nhà kính theo cơ chế thị trường. Nhưng để doanh nghiệp tham gia thị trường carbon một cách bền vững, các ngành chức năng cần sớm xúc tiến, triển khai các kế hoạch, giải pháp, khung pháp lý liên quan.

PGS, TS Nguyễn Hồng Quân

Sớm hoàn thiện hành lang pháp lý

Việt Nam dự kiến thiết lập, vận hành thí điểm sàn giao dịch tín chỉ carbon, bước đầu hình thành và phát triển thị trường này vào cuối năm 2026.

Tham gia thị trường tín chỉ carbon, Cà Mau ước tính có nguồn thu khoảng hơn 3.500 tỷ đồng mỗi năm từ “kho báu xanh”.

Giữ rừng, giữ sinh kế bền vững

Những ngày đầu năm 2026, nắng như dịu lại khi chúng tôi lạc bước dưới những vòm xanh ngắt của rừng ngập mặn lớn nhất Việt Nam. Với hơn 102.000ha rừng và đất rừng ngập mặn, Cà Mau không chỉ sở hữu một hệ sinh thái đặc thù, mà còn nắm giữ “vận mệnh” sinh kế của hàng chục nghìn hộ dân.

Bộ trưởng Biến đổi Khí hậu Simon Watts (giữa) trong cuộc làm việc tại Vanuatu, New Zealand.

Nghịch lý về thiếu hụt niềm tin

Dù New Zealand cắt giảm mạnh số lượng đơn vị phát thải trong hệ thống mua bán hạn ngạch (ETS) giai đoạn 2025-2029 từ 45 xuống 21 triệu đơn vị, đất nước này vẫn gặp phải tình trạng đấu giá thất bại vì vấn đề dư thừa nguồn cung.