Tận dụng hiệu quả các động lực tăng trưởng mới, đóng góp tích cực vào tăng trưởng hai con số

Phát biểu ý kiến khai mạc hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, đất nước trải qua giai đoạn 2021-2025 trong bối cảnh thế giới và khu vực biến động phức tạp, khó lường, chưa từng có tiền lệ; trong đó doanh nghiệp phải đối mặt với nhiều khó khăn như đứt gãy các chuỗi cung ứng, thiếu hụt thị trường, các vấn đề thuế quan, đối mặt với thiên tai, bão lũ…

Song dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, sự đồng hành của Quốc hội, sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự nỗ lực vượt bậc của cộng đồng doanh nghiệp, nền kinh tế đã vượt qua khó khăn và đạt nhiều kết quả quan trọng, toàn diện trên mọi lĩnh vực; cơ bản là quý sau tốt hơn quý trước, năm sau tốt hơn năm trước, góp phần thay đổi diện mạo đất nước, tăng cường tiềm lực và vị thế đất nước trên trường quốc tế, tạo nền tảng phát triển cho nhiệm kỳ này.

Đặc biệt 2 năm cuối nhiệm kỳ, Bộ Chính trị đã ban hành 9 Nghị quyết chiến lược, sau đó Chính phủ đã trình Quốc hội thể chế hóa và thực hiện sớm, nhằm tạo nền tảng vững chắc tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026-2030, nỗ lực vượt qua các cơn gió ngược. Chúng ta đã tiếp tục hoàn thiện các chủ trương, đường lối.

Ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành các Nghị quyết, Chính phủ đã trình Quốc hội các Nghị quyết để có các cơ chế chính sách đi theo, để thực hiện tốt các Nghị quyết này, đặt ra mục tiêu tăng trưởng hai con số. Đây là nỗ lực của Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp.

Chính phủ lắng nghe ý kiến của doanh nghiệp với sự chân thành, chia sẻ với doanh nghiệp bằng trái tim; hành động bằng sản phẩm cụ thể, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp để hoàn thành 2 mục tiêu chiến lược 100 năm.

Trước đây, nông nghiệp và FDI đưa đất nước thoát khỏi khó khăn; công nghiệp đưa Việt Nam trở thành nước thu nhập trung bình cao; trong giai đoạn mới, chúng ta xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là nền tảng cho sự phát triển trong giai đoạn mới, đưa Việt Nam trở thành nước phát triển có thu nhập cao.

Vai trò của doanh nghiệp ngày càng được đề cao, càng được tôn vinh; nhận thức thay đổi thì tư duy, phương pháp luận và cách tiếp cận, hành động cũng phải thay đổi. "Nguồn lực bắt nguồn từ tư duy và tầm nhìn, động lực bắt nguồn từ sự đổi mới và sáng tạo, sức mạnh bắt nguồn từ nhân dân và doanh nghiệp".

Thủ tướng nêu rõ, bước vào giai đoạn 2026-2030, Đại hội lần thứ XIV của Đảng tiếp tục khẳng định tăng trưởng trung bình 10% trở lên. Đây là mệnh lệnh của non sông đưa đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên giàu mạnh, phồn vinh, văn minh thịnh vượng.

Tuy nhiên, bối cảnh trong nước và quốc tế còn nhiều thách thức như bảo hộ thương mại gia tăng, xung đột địa chính trị, biến đổi khí hậu, già hóa dân số, cạn kiệt tài nguyên, chuyển đổi năng lượng... đang là những thách thức lớn.

Chúng ta không thể tiếp tục dựa vào động lực tăng trưởng truyền thống mà phải làm mới các động lực tăng trưởng, thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới dựa vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế sáng tạo, kinh tế tầm thấp…

Chúng ta phải vươn xa ra biển lớn, khai thác 7 tầng năng lượng của biển; bay cao lên vũ trụ; tiến sâu vào lòng đất để khai thác không gian ngầm. Tất cả điều này đòi hỏi trí tuệ, nỗ lực, tư duy, phương pháp luận và cách làm phải thay đổi.

Trong tiến trình này, lãnh đạo cấp cao lo về thể chế chính sách, người làm vẫn là doanh nghiệp; dù đường lối hay đến mấy, thể chế tốt đến mấy, nếu doanh nghiệp không nỗ lực thì không thể thành công, không đạt hiệu quả như mong muốn. Doanh nghiệp phải là trung tâm, chủ thể trong sự phát triển. Do đó, doanh nghiệp phải đóng góp vào đổi mới, xây dựng thể chế, nhận thức rõ vai trò trong phát triển đất nước nhanh và bền vững.

Tại hội nghị này, Thủ tướng đề nghị thảo luận làm thế nào để chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng dựa vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số vì đây là yêu cầu khách quan, lựa chọn chiến lược.

Làm thế nào để hình thành các doanh nghiệp mang tầm cỡ khu vực và toàn cầu? Phải tạo dựng các doanh nghiệp lớn, các hộ kinh doanh trở thành doanh nghiệp; doanh nghiệp vừa và nhỏ trở thành doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp lớn trở thành doanh nghiệp toàn cầu, xuyên quốc gia.

Làm thế nào để tận dụng kinh tế số, kinh tế xanh, các Hiệp định thương mại tự do (FTA) để nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu; đóng góp nhiều hơn, sâu hơn vào nền kinh tế; tận dụng các FTA như thế nào để nâng cao chất lượng sản xuất hàng hóa, phải tự lực, tự cường, tự chủ chiến lược.

Làm thế nào để nâng cao năng suất lao động, chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu lao động quốc tế. Vấn đề là phải đào tạo lao động ở tầm mức quốc tế; đòi hỏi kết hợp giữa Nhà nước với nhà trường, viện nghiên cứu, nhà doanh nghiệp. Phải đề cao tri thức, tiết kiệm thời gian, quyết đoán đúng lúc để đạt hiệu quả cao nhất.

Nhà nước cần tháo gỡ điểm nào về thể chế, chính sách, nguồn lực để tạo đột phá cho doanh nghiệp? Tình hình hiện nay cần tăng cường đoàn kết, hợp tác để tranh thủ nguồn lực bên ngoài là nguồn vốn, quản trị, khoa học công nghệ; kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại…

Đây đều là những vấn đề lớn đòi hỏi chúng ta phải chung tay. Để đất nước tăng trưởng hai con số thì tất cả các cấp, các ngành, địa phương đều phải tăng trưởng hai con số. Đó mới là giá trị cốt lõi của văn hóa Việt Nam. Trong bối cảnh thế giới hiện nay, quan trọng là chúng ta phải vượt qua các cơn gió ngược; phải đề cao tinh thần đoàn kết, đại đoàn kết toàn dân tộc, đoàn kết quốc tế, đoàn kết trong nước để ứng phó những vấn đề thời đại, vấn đề bên ngoài. Chúng ta kiên trì thực hiện đường lối đa dạng hóa, đa phương hóa trong quan hệ quốc tế; là bạn bè tốt, đối tác tốt, thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế.

Tại hội nghị này, Chính phủ mong muốn lắng nghe ý kiến của các doanh nghiệp, từ đó tiếp tục hoàn thiện thể chế, đường lối chính sách. Do đó, Thủ tướng mong các đại biểu tập trung trí tuệ, phát biểu ý kiến ngắn gọn, đi thẳng vào vấn đề.

Kết luận hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá cao các ý kiến sâu sắc, sát thực tế, mang tính xây dựng cao; không chỉ phản ánh thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp mà còn thể hiện khát vọng phát triển mạnh mẽ, tinh thần trách nhiệm vì đất nước của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam và các bộ, ngành, cơ quan đã có phản hồi, giải đáp.

Phân tích bối cảnh tình hình thời gian tới, Thủ tướng cho rằng có thuận lợi, cơ hội và khó khăn, thách thức đan xen, trong đó khó khăn, thách thức nhiều hơn, nhưng càng khó khăn, thách thức càng phải nỗ lực, trưởng thành hơn, kiên trì, kiên định các mục tiêu; để đạt 2 mục tiêu 100 năm - đây là mục tiêu không thay đổi, thì phải tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên trong nhiều năm, doanh nghiệp cũng phải tranh thủ cơ hội để trưởng thành, phát triển, đồng thời giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, ổn định chính sách để doanh nghiệp yên tâm đầu tư, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của doanh nghiệp và từ đó, nhân dân ngày càng hạnh phúc, ấm no.

Thủ tướng nhắc lại, tại Hội nghị Trung ương 2 vừa qua, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh "4 kiên định" về chính trị, tư tưởng: Kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định đường lối Đổi Mới của Đảng; kiên định các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng để xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Đồng thời, Tổng Bí thư khẳng định "bốn nguyên tắc" cốt lõi về tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên: Tăng trưởng thực chất, chất lượng và bền vững; ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, tăng trưởng kinh tế, bảo đảm các cân đối lớn; tận dụng mọi nguồn lực cho sự phát triển; nhân dân phải được hưởng thụ.

Bám sát các chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Phạm Minh Chính khái quát các nhiệm vụ, giải pháp theo phương châm "Nhà nước kiến tạo, doanh nghiệp tiên phong, công tư đồng hành, đất nước phát triển, nhân dân hạnh phúc", các chủ thể liên quan căn cứ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm được giao thực hiện thật tốt các công việc để đạt các mục tiêu đã đề ra.

Với vai trò kiến tạo, Nhà nước thực hiện các nhóm nhiệm vụ, giải pháp: giữ vững độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, giữ được ổn định chính sách; dự báo được tình hình liên quan tới doanh nghiệp, trong đó có tình hình cung cầu để doanh nghiệp có thể chủ động xoay xở; xây dựng, hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách thông thoáng, giảm thủ tục để doanh nghiệp bớt chi phí tuân thủ; kiến tạo về hạ tầng chiến lược (giao thông, viễn thông, điện, y tế, giáo dục, văn hóa…) để phục vụ doanh nghiệp phát triển.

Phối hợp giữa Nhà nước, doanh nghiệp và nhà trường trong đào tạo nguồn nhân lực, trong đó Nhà nước đóng vai trò chủ đạo, doanh nghiệp đồng hành; cải cách thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí, phiền hà, sách nhiễu; xây dựng hệ thống quản trị thông minh, dựa trên chuyển đổi số; bảo đảm huy động nguồn lực và tiếp cận nguồn lực một cách công bằng, minh bạch, công khai, bình đẳng giữa các doanh nghiệp công và tư, ai làm tốt nhất thì giao.

Giao việc và hỗ trợ doanh nghiệp; lắng nghe ý kiến doanh nghiệp bằng sự chân thành, chia sẻ với doanh nghiệp bằng trái tim và hành động bằng sản phẩm cụ thể; gắn kết với doanh nghiệp với tinh thần doanh nghiệp phát triển là đất nước phát triển, đất nước đổi mới, phát triển thì doanh nghiệp mới phát triển được.

Thủ tướng nhấn mạnh, với cơ chế Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ, "Đảng đã chỉ đạo, Chính phủ đã thống nhất, Quốc hội đồng tình, nhân dân ủng hộ, Tổ quốc mong đợi, thì chỉ bàn làm, không bàn lùi". Mong muốn doanh nghiệp phát huy vai trò tiên phong, Thủ tướng nêu rõ: Doanh nghiệp là trung tâm, chủ thể trong thực hiện mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên, góp phần hiện thực hóa 2 mục tiêu chiến lược 100 năm; mọi chính sách đều phải hướng tới doanh nghiệp để doanh nghiệp phát triển và doanh nghiệp phải tham gia kiến tạo cùng Nhà nước, trong xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách, xây dựng hạ tầng và quản trị quốc gia.

Doanh nghiệp tiên phong trong sự phát triển, hộ kinh doanh trở thành doanh nghiệp, doanh nghiệp nhỏ và vừa trở thành doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp lớn trở thành các doanh nghiệp đa quốc gia, đầu tư nhiều hơn ra nước ngoài; tiên phong trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, cơ cấu lại thị trường lao động, phát triển kinh tế tuần hoàn, kinh tế tri thức…; tiên phong cùng Nhà nước hoàn thiện chính sách và thể chế, nêu ra các bài toán thực tiễn để Nhà nước có lời giải, phản ứng nhanh, kịp thời, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển; tiên phong trong hợp tác công tư, liên doanh, liên kết với các doanh nghiệp nước ngoài để hỗ trợ nhau, đa dạng hóa thị trường, sản phẩm và chuỗi cung ứng.

Về nội dung công tư đồng hành, Thủ tướng cho rằng lĩnh vực nào, việc nào cũng có thể hợp tác công tư, đặc biệt là trong huy động nguồn lực, nghiên cứu khoa học, đào tạo nhân lực; góp phần kết hợp sức mạnh bên trong và bên ngoài, Nhà nước và nhân dân; nếu các chủ thể liên quan đều đạt tăng trưởng từ 10% trở lên thì chúng ta sẽ đạt mục tiêu đề ra.

Cho biết vừa qua, Đảng, Nhà nước rất quan tâm tới việc vinh danh các doanh nghiệp, doanh nhân làm tốt, có nhiều đóng góp, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ, thay mặt nhân dân, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh tinh thần cầu thị, lắng nghe và thực sự tri ân cộng đồng doanh nghiệp về những đóng góp trong quá trình xây dựng và bảo vệ đất nước, đặc biệt trong 5 năm qua với rất nhiều khó khăn, thách thức.

Thủ tướng nêu rõ, cộng đồng doanh nghiệp đóng vai trò rất quan trọng trong sự phát triển chung, thúc đẩy tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế; đóng góp trong quá trình kiến tạo, xây dựng thể chế, cơ chế chính sách theo hướng thông thoáng, bao trùm, toàn diện.

Thủ tướng khẳng định, trong những lúc khó khăn, thử thách, cộng đồng doanh nghiệp luôn đồng hành cùng Đảng, Nhà nước và nhân dân, đặc biệt là trong phòng, chống đại dịch Covid-19. Cộng đồng doanh nghiệp cũng nỗ lực giữ được sản xuất kinh doanh trong những khó khăn, thách thức, đứng vững, trưởng thành và tham gia tích cực vào bảo đảm an sinh xã hội, nhất là xóa nhà tạm, nhà dột nát trên toàn quốc…

Với các đề xuất, kiến nghị tại hội nghị, trong đó có các nội dung liên quan các khó khăn, vướng mắc, các vấn đề tồn đọng, Thủ tướng giao Văn phòng Chính phủ tổng hợp, phân công các bộ, ngành, cơ quan cơ quan xử lý theo thẩm quyền, nếu thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ thì Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ sẽ xử lý ngay với tinh thần cầu thị, lắng nghe và kiên quyết xử lý với phương châm "lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ", "đã nói là làm, đã cam kết phải thực hiện", đáp ứng yêu cầu của sự phát triển.