Trải qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, tinh thần yêu nước và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc luôn là nguồn lực nội sinh vô giá, quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Trong dòng chảy lịch sử đó, đồng bào ta sinh sống, học tập và làm việc ở nước ngoài luôn hướng về Tổ quốc như một phần máu thịt không thể tách rời.

Nhất quán tinh thần đoàn kết trong đường lối chiến lược công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 2/8/2026 - văn kiện chính trị quan trọng không chỉ kế thừa những nội dung cơ bản của Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 26/3/2004, mà còn thể hiện rõ tầm nhìn chiến lược của Đảng nhằm định hướng các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác kiều bào khi đất nước bước vào một kỷ nguyên phát triển mới.

Trong bối cảnh quan hệ giữa các quốc gia có thể bắt đầu từ lợi ích, nhưng để đi vào chiều sâu và bền vững thì cần một nền tảng chính trị nhất quán. Tạo dựng nền tảng ấy chính là một lợi thế đặc thù của đối ngoại Đảng. Đó cũng chính là phần việc mà đối ngoại Đảng nước ta đã đảm nhiệm suốt quá trình đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước và trong xây dựng, bảo vệ Tổ quốc. Đối ngoại Đảng cùng với ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân là ba trụ cột gắn bó chặt chẽ, bổ sung cho nhau.

Trong đó, đối ngoại Đảng đóng vai trò nòng cốt trong định hướng chiến lược chủ trương, đường lối đối ngoại; phát triển quan hệ tốt đẹp với các chính đảng góp phần xây dựng, củng cố nền tảng chính trị, tạo thuận lợi cho quan hệ của Việt Nam với các nước và các đối tác, qua đó tiếp thu chọn lọc tri thức và kinh nghiệm quốc tế, phục vụ việc hoàn thiện đường lối, nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng.

Khẳng định rõ quan điểm nhất quán của Đảng và Nhà nước về vấn đề này, khi tham dự và phát biểu chỉ đạo tại Phiên họp toàn thể về đối ngoại Đảng và đối ngoại nhân dân trong khuôn khổ Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 diễn ra vào sáng 5/8, tại Hà Nội, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú nhấn mạnh, quá trình triển khai nhiệm vụ đối ngoại của ngoại giao Việt Nam qua các giai đoạn lịch sử luôn có sự tham gia đầy đủ, sự phối hợp đồng bộ của cả ba trụ cột với những đóng góp quan trọng vào sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; bảo vệ độc lập dân tộc, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ; phá thế bao vây cấm vận, từng bước xây dựng cục diện quan hệ đối ngoại thuận lợi cho công cuộc tái thiết; huy động các nguồn lực bên ngoài phục vụ thiết thực cho nhiệm vụ phát triển và nâng cao uy tín, vị thế quốc tế của Đảng và đất nước.

Thường trực Ban Bí thư nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại nhân dân, chuyển mạnh tư duy từ giao lưu hữu nghị, vận động sang gắn kết lợi ích, kiến tạo không gian hợp tác bền vững; phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, toàn dân, các tổ chức thực hiện tốt các hoạt động đối ngoại nhân dân. Chủ động, tích cực đóng góp, tham gia sâu hơn vào các mạng lưới, diễn đàn, cơ chế nhân dân khu vực và quốc tế. Nâng cao hiệu quả công tác phi chính phủ nước ngoài, bảo đảm đúng quy định, thực chất.

Đặc biệt, phát huy vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài và coi đây là một phần quan trọng của công tác đối ngoại nhân dân; đẩy mạnh đổi mới, sáng tạo, chuyên nghiệp hóa và chuyển đổi số toàn diện trong hoạt động đối ngoại nhân dân để đối ngoại nhân dân thực sự tham gia một cách chủ động, kiến tạo, gắn kết và phục vụ trực tiếp nhiệm vụ phát triển đất nước hướng tới những mục tiêu quan trọng mà toàn Đảng, toàn quân và toàn dân đang theo đuổi.

Quan điểm này tiếp tục được khẳng định tại Nghị quyết số 23-NQ/TW, người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ là bộ phận không tách rời của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, mà còn là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng, góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia, là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới.

Tại Hội nghị quán triệt Nghị quyết số 23-NQ/TW của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài, ngày 7/8/2026, trong nội dung phát biểu của mình, Thứ trưởng Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng đã nhấn mạnh “đây là bước phát triển mới trong nhận thức khi cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài được nhìn nhận là một cấu phần quan trọng tạo nên sức mạnh tổng hợp quốc gia. Sức mạnh của Việt Nam giờ đây không chỉ được đo bằng những nguồn lực hiện hữu trong lãnh thổ quốc gia mà còn bao gồm nguồn lực trí tuệ, kinh tế, khoa học-công nghệ, văn hóa và quan hệ quốc tế của hơn 6,5 triệu đồng bào trên khắp thế giới. Với vị thế đó, người Việt Nam ở nước ngoài vừa là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới, vừa là lực lượng đồng hành và trực tiếp tham gia vào sự nghiệp xây dựng, phát triển, bảo vệ Tổ quốc.

Những năm đầu thế kỷ XXI, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài có khoảng 2,7 triệu người sinh sống ở gần 90 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đây là giai đoạn nước ta đang nỗ lực đẩy mạnh công cuộc đổi mới, chuẩn bị gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng. Tuy nhiên, bối cảnh lịch sử lúc đó vẫn còn tồn tại những rào cản lớn: một bộ phận kiều bào còn mang nặng mặc cảm, định kiến do lịch sử để lại; tính liên kết cộng đồng chưa cao; các cơ chế, chính sách của Đảng và Nhà nước chưa thật sự đồng bộ và chưa quán triệt sâu sắc tinh thần đại đoàn kết.

Trong bối cảnh đó, việc dạy tiếng Việt và phát huy tiềm năng tri thức kiều bào vẫn còn nhiều hạn chế. Nghị quyết số 36-NQ/TW đã ra đời như một lời hiệu triệu, khẳng định mạnh mẽ quan điểm kiều bào là bộ phận không thể tách rời của dân tộc, nhằm xóa bỏ mặc cảm và khơi dậy lòng tự hào quê hương. Sau hơn 20 năm thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW, trong một bối cảnh hoàn toàn mới khi cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đã phát triển vượt bậc về cả quy mô lẫn chất lượng, với hơn 6,5 triệu người sinh sống tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ, Nghị quyết số 23-NQ/TW được ban hành để đáp ứng những yêu cầu mới.

Thực tế, hiện phần lớn đồng bào ta ở nước ngoài đã có địa vị pháp lý vững chắc, cuộc sống ổn định và hội nhập sâu rộng vào xã hội sở tại. Đặc biệt, tỷ lệ chuyên gia, trí thức, nhà khoa học, doanh nhân và lao động kỹ thuật cao ngày càng tăng, đóng vai trò quan trọng trong các cơ sở nghiên cứu và tập đoàn công nghệ lớn. Bên cạnh đó, Việt Nam đang đứng trước vận hội mới - bước vào kỷ nguyên mới với mục tiêu bứt phá mạnh mẽ về công nghệ lõi và chuyển đổi số. Tuy nhiên, thực tế cũng xuất hiện những thách thức: sự phối hợp liên ngành có lúc, có nơi còn thiếu đồng bộ; địa vị pháp lý của kiều bào ở một số địa bàn còn khó khăn; và một bộ phận nhỏ vẫn còn định kiến chưa phù hợp lợi ích quốc gia-dân tộc. Sự chuyển dịch này đòi hỏi một tư duy chiến lược mới, nâng tầm công tác kiều bào.

Trong bối cảnh ấy, Tiến sĩ Trần Hải Linh cho rằng, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài không thể chỉ được nhìn nhận chủ yếu dưới góc độ một cộng đồng cần được vận động, hỗ trợ hay kết nối với quê hương.

Tại Nghị quyết số 23-NQ/TW, Đảng và Nhà nước đã xác định rõ người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia, là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới và là lực lượng đồng hành, tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc. Đây chính là sự chuyển dịch tư duy quan trọng nhất: từ tư duy “hướng về kiều bào” sang tư duy “cùng kiều bào phát triển đất nước”; từ “thu hút đóng góp” sang “kiến tạo cơ chế để nguồn lực kiều bào được phát huy”; từ quan hệ một chiều sang quan hệ đồng hành, tương tác và cùng tạo ra giá trị.

Một nội dung có ý nghĩa đặc biệt trong Nghị quyết số 23-NQ/TW là tiếp tục khẳng định người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận đặc biệt trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc, không phân biệt dân tộc, tôn giáo, xuất thân hay địa vị xã hội. Nghị quyết nhấn mạnh những điểm tương đồng và mục tiêu chung: ý thức dân tộc, lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, khát vọng phát triển, chung sức xây dựng một Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.

Đây không chỉ là một quan điểm chính trị-xã hội, mà còn là phương pháp tiếp cận có ý nghĩa thực tiễn rất sâu sắc. Cộng đồng người Việt ở nước ngoài hình thành qua nhiều giai đoạn lịch sử, có hoàn cảnh, thế hệ, địa vị pháp lý, nghề nghiệp và quan điểm khác nhau. Vì vậy, muốn tập hợp được nguồn lực lớn của cộng đồng thì điều quan trọng là phải mở rộng không gian đồng thuận, đề cao lợi ích quốc gia-dân tộc và tôn trọng những khác biệt không phương hại đến lợi ích chung.

Với nhận định Nghị quyết đặt ra yêu cầu Đảng, Nhà nước trân trọng, cầu thị, lắng nghe mọi ý kiến đóng góp xây dựng; đề cao tinh thần hòa hợp dân tộc, xóa bỏ định kiến, gác lại quá khứ, hướng tới tương lai, Tiến sĩ Trần Hải Linh cho rằng, đây là thông điệp có sức nặng rất lớn. Đại đoàn kết không thể chỉ được thể hiện bằng khẩu hiệu mà phải được cụ thể hóa bằng cơ chế tham gia, đối thoại, phản biện, ghi nhận và sử dụng thực chất những đóng góp của kiều bào.

Từ thực tiễn nhiều năm hoạt động trong cộng đồng người Việt Nam tại Hàn Quốc, Tiến sĩ Trần Hải Linh chia sẻ, điều làm tôi hạnh phúc và thúc đẩy tôi tiếp tục theo đuổi con đường chung sức gánh vác các hoạt động ngoại giao Nhân dân là vì tôi và đông đảo người Việt Nam ở nước ngoài cảm nhận được sự tin cậy, tôn trọng của Đảng, Nhà nước và đồng bào quê hương dành cho chúng tôi; cảm nhận được sự bình đẳng trong đóng góp, tinh thần hướng về quê hương được khơi dậy rất tự nhiên. Sức mạnh của cộng đồng không chỉ nằm ở số lượng hay tiềm lực tài chính, mà nằm ở niềm tin và khả năng cùng hành động vì một mục tiêu chung; cảm nhận được khát vọng nâng tầm sức mạnh đại đoàn kết dân tộc mà Đảng, Chính phủ và Nhân dân cả nước gửi gắm trong văn kiện chính trị quan trọng này.

Không chỉ vậy, là người nhiều năm sinh sống, làm việc tại Hàn Quốc, đồng thời trực tiếp tham gia công tác Mặt trận, hoạt động kết nối doanh nhân, chuyên gia và trí thức Việt Nam-Hàn Quốc, với Tiến sĩ Trần Hải Linh, Nghị quyết số 23-NQ/TW có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi một nghị quyết chuyên đề về công tác cộng đồng. Đây là một thông điệp chiến lược về cách Việt Nam nhìn nhận nguồn lực con người trong thời đại mới. Biên giới của nguồn lực quốc gia ngày nay không dừng ở lãnh thổ. Nguồn lực Việt Nam hiện diện ở bất cứ nơi nào có người Việt có tri thức, năng lực, uy tín, tình cảm với quê hương và khát vọng đóng góp cho đất nước. Điều quan trọng nhất mà Nghị quyết số 23-NQ/TW tạo ra là một nền tảng của niềm tin: đất nước trân trọng đồng bào ở xa Tổ quốc; lắng nghe, bảo vệ và tạo điều kiện cho đồng bào; đồng thời kỳ vọng cộng đồng phát huy trách nhiệm, năng lực và vị thế của mình để cùng xây dựng Việt Nam.

Với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, đây cũng là lời nhắc về trách nhiệm. Yêu nước trong giai đoạn mới cần được thể hiện bằng năng lực nghề nghiệp, sự tuân thủ pháp luật, tinh thần đoàn kết, những dự án cụ thể, tri thức cụ thể và giá trị cụ thể đóng góp cho quê hương cũng như cho xã hội nơi mình đang sinh sống.