Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả: Cần hệ thống chính sách đồng bộ, khả thi

Đẩy nhanh chuyển đổi năng lượng và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên quốc gia là yêu cầu tất yếu trong hành trình phát triển bền vững. Tuy nhiên, trước bối cảnh hội nhập quốc tế, việc sửa đổi Luật là một bước đi cấp thiết, đòi hỏi tư duy chính sách đồng bộ, tầm nhìn dài.

Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả: Cần hệ thống chính sách đồng bộ, khả thi. (Ảnh: KIM DUNG)
Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả: Cần hệ thống chính sách đồng bộ, khả thi. (Ảnh: KIM DUNG)

Nhu cầu chính sách mới từ thực tiễn chuyển đổi năng lượng

Tọa đàm “Thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả: Cần chính sách đồng bộ và khả thi” do Tạp chí Công Thương tổ chức ngày 5/6 đã mang đến một bức tranh cụ thể, đầy chiều sâu và thực tiễn về những điểm nghẽn, kỳ vọng và giải pháp chính sách trong sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả. Các diễn giả đều thống nhất nhận định: Việt Nam đang đối mặt với những thách thức chưa từng có về năng lượng, cả ở khía cạnh an ninh cung ứng lẫn yêu cầu xanh hóa chuỗi cung ứng trong xuất khẩu.

Theo ông Đặng Hải Dũng, Phó Cục trưởng Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công thương), Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả ban hành từ năm 2010 đã tạo hành lang pháp lý căn bản, góp phần nâng cao ý thức tiết kiệm năng lượng trong toàn xã hội. Tuy nhiên, “trong 10 năm tới, những thách thức phi truyền thống như thuế carbon, tiêu chuẩn xanh ESG, nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng sẽ tác động trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam. Nếu không nâng cấp thể chế, chúng ta sẽ bị tụt hậu ngay trên sân nhà”, ông Dũng nhấn mạnh.

ong-dung56.jpg
Ông Đặng Hải Dũng, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công thương).

Đặc biệt, thị trường châu Âu - một trong những đối tác xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sẽ áp dụng thuế carbon xuyên biên giới (CBAM) từ năm 2026. Trong đó, 80% lượng phát thải được tính từ năng lượng sử dụng trong sản xuất. Nếu không giảm tiêu hao năng lượng, sản phẩm Việt sẽ đối mặt với rào cản thuế quan, đe dọa trực tiếp đến kim ngạch xuất khẩu.

Đáng chú ý, các mô hình tiết kiệm năng lượng hiệu quả đã xuất hiện từ thực tiễn địa phương, cho thấy khi chính sách đến được với người dân, kết quả mang lại không chỉ là giảm chi phí mà còn thay đổi tư duy tiêu dùng năng lượng.

Ông Nguyễn Phương Tuấn, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội chia sẻ kết quả khảo sát tại Long An, nơi hàng trăm nông hộ trồng thanh long đã chuyển từ đèn sợi đốt sang đèn LED tiết kiệm điện. “Dù chi phí ban đầu cao hơn, nhưng tổng mức đầu tư lại giảm, thời gian sử dụng lâu hơn, tiết kiệm hơn cho nông dân. Quan trọng nhất là giúp người dân thay đổi nhận thức”, ông Tuấn nhận xét.

Tại Sóc Trăng, EVN phối hợp với người dân nuôi tôm triển khai cải tiến kỹ thuật hệ thống tạo oxy bằng cách hạ động cơ xuống đìa, thay trụ con lăn, giúp giảm tới 37% lượng điện tiêu thụ. Tập đoàn cũng đã hỗ trợ hơn 70.000 hộ dân lắp đặt hệ thống năng lượng mặt trời sản xuất nước nóng. Những sáng kiến này, theo ông Võ Quang Lâm, Phó Tổng Giám đốc EVN có thể nhỏ về quy mô nhưng mang tính dẫn dắt cao, tạo hiệu ứng lan tỏa. Để những mô hình này nhân rộng, cần một hệ sinh thái chính sách hoàn chỉnh, vừa hỗ trợ về tài chính, vừa thúc đẩy chuyển đổi công nghệ và nâng cao năng lực quản trị năng lượng trong doanh nghiệp.

ong-lam56.jpg
Ông Võ Quang Lâm, Phó Tổng Giám đốc EVN

Những điểm mới trong dự thảo Luật sửa đổi

Theo Bộ Công thương, Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả (sửa đổi) lần này tập trung vào bốn nhóm chính sách lớn: Nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước; Phát triển thị trường dịch vụ năng lượng (ESCO); Thiết lập công cụ tài chính thông qua Quỹ hỗ trợ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; Quản lý hiệu suất thiết bị thông qua dán nhãn năng lượng và tiêu chuẩn kỹ thuật.

Đáng chú ý, mô hình ESCO - vốn phổ biến tại các nước phát triển được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận giải pháp tiết kiệm năng lượng mà không cần đầu tư ban đầu quá lớn. Bên cạnh đó, việc thành lập Quỹ hỗ trợ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả sẽ cung cấp các gói tài chính ưu đãi, bảo lãnh tín dụng và hỗ trợ kỹ thuật, được thiết kế theo hướng xã hội hóa, huy động vốn quốc tế và duy trì tính bền vững.

Dự thảo Luật cũng được rà soát kỹ để phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, đặc biệt là Thỏa thuận Paris, Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu và các cam kết tại COP26-COP28, hướng tới mục tiêu NetZero năm 2050.

“Luật sửa đổi không chỉ để tiết kiệm điện, mà còn là ‘tấm hộ chiếu xanh’ cho sản phẩm Việt Nam hội nhập thị trường toàn cầu”, ông Nguyễn Phương Tuấn nhấn mạnh.

Hướng đến xã hội sử dụng năng lượng thông minh

Việc hoàn thiện Luật là một bước quan trọng, nhưng để luật đi vào cuộc sống, cần một hệ thống các văn bản dưới luật đầy đủ, cụ thể và khả thi. Theo ông Đặng Hải Dũng, ngay sau khi Luật được Quốc hội thông qua, Bộ Công thương sẽ khẩn trương xây dựng các nghị định, thông tư hướng dẫn, đồng thời yêu cầu các bộ ngành, tùy theo lĩnh vực quản lý xây dựng bộ tiêu chuẩn kỹ thuật, cơ chế kiểm soát và chế tài cụ thể.

toadam56.jpg
Tọa đàm “Thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả: Cần chính sách đồng bộ và khả thi”.

Ông cũng đề xuất tăng cường đào tạo, cập nhật kiến thức cho đội ngũ quản lý năng lượng, nhất là trong bối cảnh tiêu chuẩn ISO và yêu cầu ESG thay đổi liên tục theo thị trường quốc tế.

Về phía doanh nghiệp, ông Võ Quang Lâm cho biết EVN sẵn sàng đồng hành trong vai trò tư vấn kỹ thuật, hỗ trợ kiểm toán năng lượng, điều chỉnh phụ tải và đẩy mạnh sử dụng năng lượng tái tạo phân tán. EVN cũng đang thúc đẩy phát triển cơ sở hạ tầng truyền tải, kết nối các nguồn năng lượng tái tạo từ Tây Bắc, Bắc Trung Bộ về các vùng phụ tải trọng điểm như Đồng bằng sông Hồng.

Ở cấp địa phương, các sở công thương cần xây dựng kế hoạch hành động hằng năm, có chỉ tiêu cụ thể và tổ chức tuyên truyền tới người dân, nhất là tại khu vực nông thôn, nơi còn thiếu thông tin và nguồn lực để triển khai.

Việt Nam là một trong ba quốc gia có tốc độ tăng trưởng tiêu thụ năng lượng cao nhất khu vực Đông Nam Á. Theo số liệu từ Bộ Công thương, sản lượng điện thương phẩm năm 2024 đạt 216 tỷ kWh, trong đó khối doanh nghiệp sản xuất và dịch vụ chiếm hơn 80%. Tuy nhiên, mức tiết kiệm điện toàn quốc mới đạt khoảng 2,64%, thấp hơn tiềm năng thực tế.

Để khai thác hết dư địa này, ngoài yếu tố công nghệ và tài chính, điều cốt lõi là phải xây dựng được “văn hóa năng lượng thông minh”, nơi mỗi cá nhân, doanh nghiệp đều có nhận thức đúng và hành động thiết thực trong sử dụng năng lượng.

Chính sách chỉ phát huy tác dụng khi được thiết kế đồng bộ từ luật, công cụ tài chính, tiêu chuẩn kỹ thuật, đến hệ thống đánh giá và khi mọi chủ thể trong xã hội đều thấy lợi ích và có động lực tham gia.

Có thể bạn quan tâm

Mô hình khởi nghiệp sản xuất các sản phẩm từ nhung hươu của anh Nguyễn Khắc Huân (tỉnh Hà Tĩnh).

Mở lối đi bền vững cho nông sản Việt

Thay vì bôn ba ở các thành phố lớn, làm giàu bằng những công việc liên quan các công nghệ cao siêu..., nhiều bạn trẻ người Hà Tĩnh đã lựa chọn trở về quê hương, bắt đầu hành trình khởi nghiệp từ chính những nông sản gắn bó bao đời nay với đời sống của người nông dân.

Công nhân Nhà máy Vietfoods (Khu công nghiệp Hapro, Hà Nội) trong xưởng sản xuất.

Chủ động các giải pháp ổn định nguồn nhân lực

Dịp sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán thường được xem là giai đoạn nhạy cảm của thị trường lao động, khi nhiều người cân nhắc thay đổi công việc. Sự dịch chuyển này cần những giải pháp lâu dài để không tạo ra khoảng trống nhân lực trong doanh nghiệp, tác động đến tiến độ sản xuất và kế hoạch kinh doanh đã đề ra.

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Giá vàng giảm tuần thứ hai liên tiếp, người mua vàng từ đỉnh lỗ hơn 11 triệu đồng/lượng chỉ sau gần nửa tháng

Tuần này, giá vàng thế giới không có biến động quá lớn, kết thúc tuần giao dịch quanh mức 5.017 USD/ounce. Các chuyên gia cho rằng giá vàng có thể tăng hoặc đi ngang trong tuần tới. Trong nước, giá vàng ghi nhận tuần giảm giá thứ hai liên tiếp; giá vàng miếng SJC kết thúc tuần bán ra ở mức 182,6 triệu đồng/lượng.

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh (mũ cối, ngoài cùng bên phải) kiểm tra tiến độ thi công dự án đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây.

Giảm áp lực về nhiên liệu, vật liệu tại các công trình hạ tầng trọng điểm

Xung đột quân sự tại Trung Đông đang tạo ra áp lực chưa từng có đối với nhiều dự án hạ tầng giao thông về nhiên liệu và vật liệu xây dựng. Trong bối cảnh chi phí leo thang và nguồn cung nhiên liệu gián đoạn, các doanh nghiệp thi công đang xoay xở mọi cách nhằm duy trì hoạt động công trường và hạn chế tác động đến tiến độ dự án.

Xăng sinh học E10 - nguồn nguyên liệu và chuỗi cung ứng năng lượng mới.

Xăng sinh học E10 - nguồn nguyên liệu và chuỗi cung ứng năng lượng mới

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động khó lường, yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng trở thành một ưu tiên chiến lược đối với nhiều quốc gia. Bên cạnh việc đa dạng hóa nguồn cung nhiên liệu hóa thạch, phát triển nhiên liệu sinh học đang được xem là một hướng đi quan trọng nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào xăng dầu.

Chi tiêu cho công nghệ: Cần một công cụ quản trị thông minh

Chi tiêu cho công nghệ: Cần một công cụ quản trị thông minh

Sự kết hợp giữa công nghệ, tài chính và bán lẻ đang mở ra nhiều mô hình tiêu dùng mới. Với những người trẻ, việc lựa chọn các công cụ thanh toán phù hợp giúp quá trình mua sắm trở nên thuận tiện hơn, góp phần hình thành thói quen quản lý tài chính cá nhân bài bản và bền vững trong dài hạn.

[Video] Giá nhiên liệu tăng tác động mạnh tới vận tải và xây dựng

[Video] Giá nhiên liệu tăng tác động mạnh tới vận tải và xây dựng

Bộ Xây dựng vừa có báo cáo đánh giá tác động của biến động giá nhiên liệu đối với các lĩnh vực vận tải và đầu tư xây dựng. Diễn biến căng thẳng của xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông khiến giá dầu thô và các sản phẩm xăng dầu thế giới biến động, kéo theo chi phí vận tải và sản xuất, kinh doanh gia tăng.

Ảnh minh họa.

Giá vàng ngày 14/3: Vàng miếng, vàng nhẫn tiếp đà "lao dốc", giảm thêm 2,2 triệu đồng/lượng

Giá vàng thế giới hôm nay, 14/3, tiếp tục giảm trong bối cảnh đồng USD mạnh lên và lo ngại lạm phát gia tăng, giao dịch ở mức 5.017,7 USD/ounce. Trong nước, giá vàng miếng và vàng nhẫn SJC đồng loạt giảm theo giá thế giới, niêm yết lần lượt ở mức 182,6 triệu đồng/lượng và 182,3 triệu đồng/lượng.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch. (Ảnh: Thành Đạt)

Hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ "nút thắt" trong công tác quy hoạch

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch. Với nhiều điểm mới, Nghị định được kỳ vọng sẽ hoàn thiện cơ sở pháp lý, tháo gỡ các bất cập thực tiễn trong quy hoạch, nhằm thúc đẩy triển khai các dự án, góp phần phát triển kinh tế-xã hội của đất nước trong giai đoạn mới.

Ảnh minh họa.

[Infographic] Thị trường chứng khoán tuần 9-13/3: Thanh khoản giảm, khối lượng giao dịch giảm -14,7% so tuần trước

Thị trường có tuần thứ hai liên tiếp giảm điểm mạnh,VN-Index kết tuần giao dịch 9/3-13/3 giảm 4,05% về mức 1.696,24 điểm. Độ rộng thị trường tiêu cực trong tuần này với áp lực bán mạnh ở nhóm dầu khí. Thanh khoản trong tuần giảm, khối lượng giao dịch giảm 14,7% so tuần trước.  

Theo đại diện một số đơn vị startup trong lĩnh vực xuất khẩu, trong bối cảnh nền kinh tế có không ít biến động, cạnh tranh gay gắt, việc chủ động nắm bắt thông tin thị trường được xem là yếu tố then chốt.

Startup xuất khẩu nỗ lực đổi mới sáng tạo để tìm kiếm cơ hội trước thách thức

Giữa bối cảnh nền kinh tế thế giới có không ít biến động, hoạt động thương mại quốc tế cũng đối mặt với nhiều thách thức. Thế nhưng, trước những biến động ấy, các doanh nghiệp Việt Nam, trong đó có các startup xuất khẩu lại nhìn thấy cơ hội để mở rộng thị trường và khẳng định năng lực cạnh tranh.

Nhiên liệu vận tải chiếm tỷ trọng trong chi phí hoạt động rất lớn trong ngành vận tải và xây dựng.

Chủ động các giải pháp ứng phó biến động giá xăng dầu, ổn định thị trường vận tải và xây dựng

Trước những diễn biến phức tạp của tình hình địa chính trị thế giới, nhất là xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông, Bộ Xây dựng vừa có báo cáo gửi Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn về những tác động của biến động giá nhiên liệu và đề xuất nhóm giải pháp cấp bách nhằm ổn định hoạt động vận tải và đầu tư xây dựng trong nước.