Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả: Cần hệ thống chính sách đồng bộ, khả thi

Đẩy nhanh chuyển đổi năng lượng và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên quốc gia là yêu cầu tất yếu trong hành trình phát triển bền vững. Tuy nhiên, trước bối cảnh hội nhập quốc tế, việc sửa đổi Luật là một bước đi cấp thiết, đòi hỏi tư duy chính sách đồng bộ, tầm nhìn dài.

Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả: Cần hệ thống chính sách đồng bộ, khả thi. (Ảnh: KIM DUNG)
Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả: Cần hệ thống chính sách đồng bộ, khả thi. (Ảnh: KIM DUNG)

Nhu cầu chính sách mới từ thực tiễn chuyển đổi năng lượng

Tọa đàm “Thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả: Cần chính sách đồng bộ và khả thi” do Tạp chí Công Thương tổ chức ngày 5/6 đã mang đến một bức tranh cụ thể, đầy chiều sâu và thực tiễn về những điểm nghẽn, kỳ vọng và giải pháp chính sách trong sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả. Các diễn giả đều thống nhất nhận định: Việt Nam đang đối mặt với những thách thức chưa từng có về năng lượng, cả ở khía cạnh an ninh cung ứng lẫn yêu cầu xanh hóa chuỗi cung ứng trong xuất khẩu.

Theo ông Đặng Hải Dũng, Phó Cục trưởng Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công thương), Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả ban hành từ năm 2010 đã tạo hành lang pháp lý căn bản, góp phần nâng cao ý thức tiết kiệm năng lượng trong toàn xã hội. Tuy nhiên, “trong 10 năm tới, những thách thức phi truyền thống như thuế carbon, tiêu chuẩn xanh ESG, nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng sẽ tác động trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam. Nếu không nâng cấp thể chế, chúng ta sẽ bị tụt hậu ngay trên sân nhà”, ông Dũng nhấn mạnh.

ong-dung56.jpg
Ông Đặng Hải Dũng, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công thương).

Đặc biệt, thị trường châu Âu - một trong những đối tác xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sẽ áp dụng thuế carbon xuyên biên giới (CBAM) từ năm 2026. Trong đó, 80% lượng phát thải được tính từ năng lượng sử dụng trong sản xuất. Nếu không giảm tiêu hao năng lượng, sản phẩm Việt sẽ đối mặt với rào cản thuế quan, đe dọa trực tiếp đến kim ngạch xuất khẩu.

Đáng chú ý, các mô hình tiết kiệm năng lượng hiệu quả đã xuất hiện từ thực tiễn địa phương, cho thấy khi chính sách đến được với người dân, kết quả mang lại không chỉ là giảm chi phí mà còn thay đổi tư duy tiêu dùng năng lượng.

Ông Nguyễn Phương Tuấn, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội chia sẻ kết quả khảo sát tại Long An, nơi hàng trăm nông hộ trồng thanh long đã chuyển từ đèn sợi đốt sang đèn LED tiết kiệm điện. “Dù chi phí ban đầu cao hơn, nhưng tổng mức đầu tư lại giảm, thời gian sử dụng lâu hơn, tiết kiệm hơn cho nông dân. Quan trọng nhất là giúp người dân thay đổi nhận thức”, ông Tuấn nhận xét.

Tại Sóc Trăng, EVN phối hợp với người dân nuôi tôm triển khai cải tiến kỹ thuật hệ thống tạo oxy bằng cách hạ động cơ xuống đìa, thay trụ con lăn, giúp giảm tới 37% lượng điện tiêu thụ. Tập đoàn cũng đã hỗ trợ hơn 70.000 hộ dân lắp đặt hệ thống năng lượng mặt trời sản xuất nước nóng. Những sáng kiến này, theo ông Võ Quang Lâm, Phó Tổng Giám đốc EVN có thể nhỏ về quy mô nhưng mang tính dẫn dắt cao, tạo hiệu ứng lan tỏa. Để những mô hình này nhân rộng, cần một hệ sinh thái chính sách hoàn chỉnh, vừa hỗ trợ về tài chính, vừa thúc đẩy chuyển đổi công nghệ và nâng cao năng lực quản trị năng lượng trong doanh nghiệp.

ong-lam56.jpg
Ông Võ Quang Lâm, Phó Tổng Giám đốc EVN

Những điểm mới trong dự thảo Luật sửa đổi

Theo Bộ Công thương, Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả (sửa đổi) lần này tập trung vào bốn nhóm chính sách lớn: Nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước; Phát triển thị trường dịch vụ năng lượng (ESCO); Thiết lập công cụ tài chính thông qua Quỹ hỗ trợ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; Quản lý hiệu suất thiết bị thông qua dán nhãn năng lượng và tiêu chuẩn kỹ thuật.

Đáng chú ý, mô hình ESCO - vốn phổ biến tại các nước phát triển được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận giải pháp tiết kiệm năng lượng mà không cần đầu tư ban đầu quá lớn. Bên cạnh đó, việc thành lập Quỹ hỗ trợ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả sẽ cung cấp các gói tài chính ưu đãi, bảo lãnh tín dụng và hỗ trợ kỹ thuật, được thiết kế theo hướng xã hội hóa, huy động vốn quốc tế và duy trì tính bền vững.

Dự thảo Luật cũng được rà soát kỹ để phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, đặc biệt là Thỏa thuận Paris, Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu và các cam kết tại COP26-COP28, hướng tới mục tiêu NetZero năm 2050.

“Luật sửa đổi không chỉ để tiết kiệm điện, mà còn là ‘tấm hộ chiếu xanh’ cho sản phẩm Việt Nam hội nhập thị trường toàn cầu”, ông Nguyễn Phương Tuấn nhấn mạnh.

Hướng đến xã hội sử dụng năng lượng thông minh

Việc hoàn thiện Luật là một bước quan trọng, nhưng để luật đi vào cuộc sống, cần một hệ thống các văn bản dưới luật đầy đủ, cụ thể và khả thi. Theo ông Đặng Hải Dũng, ngay sau khi Luật được Quốc hội thông qua, Bộ Công thương sẽ khẩn trương xây dựng các nghị định, thông tư hướng dẫn, đồng thời yêu cầu các bộ ngành, tùy theo lĩnh vực quản lý xây dựng bộ tiêu chuẩn kỹ thuật, cơ chế kiểm soát và chế tài cụ thể.

toadam56.jpg
Tọa đàm “Thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả: Cần chính sách đồng bộ và khả thi”.

Ông cũng đề xuất tăng cường đào tạo, cập nhật kiến thức cho đội ngũ quản lý năng lượng, nhất là trong bối cảnh tiêu chuẩn ISO và yêu cầu ESG thay đổi liên tục theo thị trường quốc tế.

Về phía doanh nghiệp, ông Võ Quang Lâm cho biết EVN sẵn sàng đồng hành trong vai trò tư vấn kỹ thuật, hỗ trợ kiểm toán năng lượng, điều chỉnh phụ tải và đẩy mạnh sử dụng năng lượng tái tạo phân tán. EVN cũng đang thúc đẩy phát triển cơ sở hạ tầng truyền tải, kết nối các nguồn năng lượng tái tạo từ Tây Bắc, Bắc Trung Bộ về các vùng phụ tải trọng điểm như Đồng bằng sông Hồng.

Ở cấp địa phương, các sở công thương cần xây dựng kế hoạch hành động hằng năm, có chỉ tiêu cụ thể và tổ chức tuyên truyền tới người dân, nhất là tại khu vực nông thôn, nơi còn thiếu thông tin và nguồn lực để triển khai.

Việt Nam là một trong ba quốc gia có tốc độ tăng trưởng tiêu thụ năng lượng cao nhất khu vực Đông Nam Á. Theo số liệu từ Bộ Công thương, sản lượng điện thương phẩm năm 2024 đạt 216 tỷ kWh, trong đó khối doanh nghiệp sản xuất và dịch vụ chiếm hơn 80%. Tuy nhiên, mức tiết kiệm điện toàn quốc mới đạt khoảng 2,64%, thấp hơn tiềm năng thực tế.

Để khai thác hết dư địa này, ngoài yếu tố công nghệ và tài chính, điều cốt lõi là phải xây dựng được “văn hóa năng lượng thông minh”, nơi mỗi cá nhân, doanh nghiệp đều có nhận thức đúng và hành động thiết thực trong sử dụng năng lượng.

Chính sách chỉ phát huy tác dụng khi được thiết kế đồng bộ từ luật, công cụ tài chính, tiêu chuẩn kỹ thuật, đến hệ thống đánh giá và khi mọi chủ thể trong xã hội đều thấy lợi ích và có động lực tham gia.

Có thể bạn quan tâm

Năm 2026 ghi dấu chặng đường vẻ vang 80 năm ngành thống kê Việt Nam. (Ảnh: HNV)

Chặng đường 80 năm vẻ vang ngành thống kê Việt Nam

Năm 2026 này đánh dấu chặng đường 80 năm vẻ vang của ngành thống kê Việt Nam, ghi dấu sự ra đời của Nha Thống kê Việt Nam – tiền thân của Cục Thống kê ngày nay. Phát huy truyền thống, ngành thống kê tiếp tục vững bước, xứng đáng đóng vai trò chiến lược trong phát triển kinh tế-xã hội, nhất là trong kỷ nguyên mới hiện nay.

(Ảnh: NGỌC BÍCH)

Giá vàng ngày 1/5: Vàng miếng SJC "bốc hơi" gần 11 triệu đồng/lượng tính từ đầu tháng 4

Giá vàng thế giới hôm nay (1/5) giảm sau phiên tăng mạnh hôm qua, giao dịch quanh mốc 4.600 USD/ounce trong bối cảnh môi trường lãi suất cao làm ảnh hưởng đến đà tăng của giá vàng. Trong nước, giá vàng giữ nguyên do thị trường đang trong kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5; giá vàng SJC  bán ra ở mức 166 triệu đồng/lượng.

Chủ tịch Hội đồng thành viên EVNSPC Lê Văn Trang thăm và động viên cán bộ, kỹ sư, công nhân thi công tại dự án điện dịp Lễ 30/4 và 1/5.

Đồng bộ nhiều giải pháp để tăng năng lực cung ứng điện cho miền nam

Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng trưởng mạnh mẽ cùng áp lực từ biến đổi khí hậu và các đợt nắng nóng cực đoan, ngành điện miền nam đã và đang triển khai hàng loạt giải pháp đồng bộ nhằm bảo đảm cung ứng điện ổn định, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và đời sống người dân.

Chỉ số MXV-Index.

MXV-Index tăng phiên thứ 10 liên tiếp, duy trì trên vùng cao kỷ lục 2.900 điểm

Bất chấp áp lực lạm phát và việc Fed duy trì lãi suất ở mức cao, dòng tiền đầu tư vẫn chảy về thị trường hàng hóa. Lực mua chiếm ưu thế, kéo giá bạch kim bật tăng mạnh, tiến sát mốc 2.000 USD/ounce sau chuỗi 5 phiên giảm, trong khi giá cao su duy trì đà đi lên nhờ tác động từ dầu mỏ và nhu cầu xe năng lượng mới. 

Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Nghiên cứu và quản lý kinh tế Trung ương.

Tự chủ chiến lược để tăng trưởng thực chất

Trong bài phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương lần thứ 2, khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm kêu gọi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân hãy hành động theo phương châm Tự chủ chiến lược-Kiên định hai mục tiêu chiến lược 100 năm-Chung sức, đồng lòng, quyết tâm, quyết liệt vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân.

Công chức Thuế cơ sở 4 (An Giang) hướng dẫn chủ hộ kinh doanh cách kê khai hàng hóa. (Ảnh: KIỀU DIỄM)

Giảm gánh nặng thuế cho hộ kinh doanh

Theo quy định mới về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, cả nước sẽ có khoảng hơn 2,5 triệu hộ, cá nhân kinh doanh và 230 nghìn doanh nghiệp được miễn thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp.

HTX Nông sản an toàn Liên Hiệp (tỉnh Ninh Bình) tham gia dự án tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc. (Ảnh: BẢO TOÀN)

Nâng cao chuỗi giá trị cây trồng an toàn

Đến nay, dự án tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc đã thu được nhiều kết quả tích cực khi lợi nhuận tăng, nhiều diện tích được áp dụng thực hành nông nghiệp tốt (GAP), các hợp tác xã mở rộng kênh bán hàng… Từ thành công đó, nhiều địa phương trong vùng hưởng lợi đang có kế hoạch nhân rộng.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An Hoàng Phú Hiền kiểm tra công tác giải phóng mặt bằng dự án đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy.

Gấp rút khởi công đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy

Tỉnh Nghệ An vừa điều chỉnh mốc thời gian khởi công dự án đường bộ cao tốc Vinh-Thanh Thủy vào giữa tháng 5, thay cho thời gian dự kiến ban đầu là dịp 30/4. Các khâu chuẩn bị đang được các sở, ban, ngành và các địa phương liên quan tích cực triển khai.

Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Chuyển xanh logistics: Đòn bẩy ứng phó biến động và kiến tạo tăng trưởng bền vững

Trong bối cảnh địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, ngành logistics toàn cầu nói chung và tại Việt Nam nói riêng đang chịu tác động mạnh mẽ từ các cú sốc về năng lượng và đứt gãy chuỗi cung ứng. Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Hướng tới nền nông nghiệp carbon thấp là chìa khóa để Việt Nam khẳng định vị thế trong nền kinh tế xanh toàn cầu. (Ảnh: NGUYỄN THỊ THÚY HẰNG)

Phát triển nông nghiệp theo chuỗi giá trị: Từ liên kết sản xuất đến kiến tạo hệ sinh thái bền vững

Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam đang dần “chuyển mình” từ tư duy sản lượng sang tư duy giá trị, phát triển theo chuỗi giá trị đang không còn là lựa chọn, mà trở thành con đường tất yếu để nâng cao sức cạnh tranh, cải thiện thu nhập cho nông dân và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Người sáng lập thương hiệu thịt lợn sạch Sáng Nhung: “Làm nông nghiệp sạch không có chỗ cho thử nghiệm”

Người sáng lập thương hiệu thịt lợn sạch Sáng Nhung: “Làm nông nghiệp sạch không có chỗ cho thử nghiệm”

Từ một người nông dân từng trải qua biến cố với thực phẩm bẩn, ông Nguyễn Ngọc Sáng, Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất và Chế biến thực phẩm an toàn Sáng Nhung (Tuyên Quang) đã lựa chọn con đường khó: Xây dựng chuỗi nông nghiệp sạch khép kín, nuôi lợn bằng thảo dược và theo đuổi mô hình kinh tế tuần hoàn.  

Một góc đô thị tại Vinhomes Oceanpark 2 (Hưng Yên).

Sức bật mạnh mẽ của Hưng Yên

Sau khi hợp nhất, tỉnh Hưng Yên có thế và lực rất lớn để tăng tốc phát triển trên nhiều lĩnh vực. Nằm giữa vùng tăng trưởng động lực phía bắc gồm Hà Nội, Hải Phòng và Quảng Ninh, tỉnh có điều kiện thuận lợi thu hút đầu tư, tăng thu ngân sách, tập trung đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng và nâng cao đời sống cho nhân dân.

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

Trong bối cảnh ngành y tế Việt Nam đứng trước yêu cầu đổi mới về công nghệ và nâng cao chất lượng điều trị, việc xuất hiện những sản phẩm “Make in Vietnam” mang hàm lượng khoa học cao không chỉ góp phần cải thiện hiệu quả chăm sóc sức khỏe mà còn khẳng định năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ của doanh nghiệp trong nước.

EVNNPC chủ động các giải pháp linh hoạt, bền vững bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng.

EVNNPC chủ động các giải pháp linh hoạt, bền vững bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng

Trong bối cảnh mùa hè năm 2026 được dự báo tiếp tục xuất hiện nhiều đợt nắng nóng gay gắt, nhu cầu sử dụng điện tăng cao trên diện rộng, Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định cho sản xuất và sinh hoạt của người dân.