Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả: Cần hệ thống chính sách đồng bộ, khả thi

Đẩy nhanh chuyển đổi năng lượng và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên quốc gia là yêu cầu tất yếu trong hành trình phát triển bền vững. Tuy nhiên, trước bối cảnh hội nhập quốc tế, việc sửa đổi Luật là một bước đi cấp thiết, đòi hỏi tư duy chính sách đồng bộ, tầm nhìn dài.

Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả: Cần hệ thống chính sách đồng bộ, khả thi. (Ảnh: KIM DUNG)
Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả: Cần hệ thống chính sách đồng bộ, khả thi. (Ảnh: KIM DUNG)

Nhu cầu chính sách mới từ thực tiễn chuyển đổi năng lượng

Tọa đàm “Thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả: Cần chính sách đồng bộ và khả thi” do Tạp chí Công Thương tổ chức ngày 5/6 đã mang đến một bức tranh cụ thể, đầy chiều sâu và thực tiễn về những điểm nghẽn, kỳ vọng và giải pháp chính sách trong sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả. Các diễn giả đều thống nhất nhận định: Việt Nam đang đối mặt với những thách thức chưa từng có về năng lượng, cả ở khía cạnh an ninh cung ứng lẫn yêu cầu xanh hóa chuỗi cung ứng trong xuất khẩu.

Theo ông Đặng Hải Dũng, Phó Cục trưởng Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công thương), Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả ban hành từ năm 2010 đã tạo hành lang pháp lý căn bản, góp phần nâng cao ý thức tiết kiệm năng lượng trong toàn xã hội. Tuy nhiên, “trong 10 năm tới, những thách thức phi truyền thống như thuế carbon, tiêu chuẩn xanh ESG, nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng sẽ tác động trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam. Nếu không nâng cấp thể chế, chúng ta sẽ bị tụt hậu ngay trên sân nhà”, ông Dũng nhấn mạnh.

ong-dung56.jpg
Ông Đặng Hải Dũng, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công thương).

Đặc biệt, thị trường châu Âu - một trong những đối tác xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sẽ áp dụng thuế carbon xuyên biên giới (CBAM) từ năm 2026. Trong đó, 80% lượng phát thải được tính từ năng lượng sử dụng trong sản xuất. Nếu không giảm tiêu hao năng lượng, sản phẩm Việt sẽ đối mặt với rào cản thuế quan, đe dọa trực tiếp đến kim ngạch xuất khẩu.

Đáng chú ý, các mô hình tiết kiệm năng lượng hiệu quả đã xuất hiện từ thực tiễn địa phương, cho thấy khi chính sách đến được với người dân, kết quả mang lại không chỉ là giảm chi phí mà còn thay đổi tư duy tiêu dùng năng lượng.

Ông Nguyễn Phương Tuấn, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội chia sẻ kết quả khảo sát tại Long An, nơi hàng trăm nông hộ trồng thanh long đã chuyển từ đèn sợi đốt sang đèn LED tiết kiệm điện. “Dù chi phí ban đầu cao hơn, nhưng tổng mức đầu tư lại giảm, thời gian sử dụng lâu hơn, tiết kiệm hơn cho nông dân. Quan trọng nhất là giúp người dân thay đổi nhận thức”, ông Tuấn nhận xét.

Tại Sóc Trăng, EVN phối hợp với người dân nuôi tôm triển khai cải tiến kỹ thuật hệ thống tạo oxy bằng cách hạ động cơ xuống đìa, thay trụ con lăn, giúp giảm tới 37% lượng điện tiêu thụ. Tập đoàn cũng đã hỗ trợ hơn 70.000 hộ dân lắp đặt hệ thống năng lượng mặt trời sản xuất nước nóng. Những sáng kiến này, theo ông Võ Quang Lâm, Phó Tổng Giám đốc EVN có thể nhỏ về quy mô nhưng mang tính dẫn dắt cao, tạo hiệu ứng lan tỏa. Để những mô hình này nhân rộng, cần một hệ sinh thái chính sách hoàn chỉnh, vừa hỗ trợ về tài chính, vừa thúc đẩy chuyển đổi công nghệ và nâng cao năng lực quản trị năng lượng trong doanh nghiệp.

ong-lam56.jpg
Ông Võ Quang Lâm, Phó Tổng Giám đốc EVN

Những điểm mới trong dự thảo Luật sửa đổi

Theo Bộ Công thương, Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả (sửa đổi) lần này tập trung vào bốn nhóm chính sách lớn: Nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước; Phát triển thị trường dịch vụ năng lượng (ESCO); Thiết lập công cụ tài chính thông qua Quỹ hỗ trợ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; Quản lý hiệu suất thiết bị thông qua dán nhãn năng lượng và tiêu chuẩn kỹ thuật.

Đáng chú ý, mô hình ESCO - vốn phổ biến tại các nước phát triển được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận giải pháp tiết kiệm năng lượng mà không cần đầu tư ban đầu quá lớn. Bên cạnh đó, việc thành lập Quỹ hỗ trợ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả sẽ cung cấp các gói tài chính ưu đãi, bảo lãnh tín dụng và hỗ trợ kỹ thuật, được thiết kế theo hướng xã hội hóa, huy động vốn quốc tế và duy trì tính bền vững.

Dự thảo Luật cũng được rà soát kỹ để phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, đặc biệt là Thỏa thuận Paris, Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu và các cam kết tại COP26-COP28, hướng tới mục tiêu NetZero năm 2050.

“Luật sửa đổi không chỉ để tiết kiệm điện, mà còn là ‘tấm hộ chiếu xanh’ cho sản phẩm Việt Nam hội nhập thị trường toàn cầu”, ông Nguyễn Phương Tuấn nhấn mạnh.

Hướng đến xã hội sử dụng năng lượng thông minh

Việc hoàn thiện Luật là một bước quan trọng, nhưng để luật đi vào cuộc sống, cần một hệ thống các văn bản dưới luật đầy đủ, cụ thể và khả thi. Theo ông Đặng Hải Dũng, ngay sau khi Luật được Quốc hội thông qua, Bộ Công thương sẽ khẩn trương xây dựng các nghị định, thông tư hướng dẫn, đồng thời yêu cầu các bộ ngành, tùy theo lĩnh vực quản lý xây dựng bộ tiêu chuẩn kỹ thuật, cơ chế kiểm soát và chế tài cụ thể.

toadam56.jpg
Tọa đàm “Thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả: Cần chính sách đồng bộ và khả thi”.

Ông cũng đề xuất tăng cường đào tạo, cập nhật kiến thức cho đội ngũ quản lý năng lượng, nhất là trong bối cảnh tiêu chuẩn ISO và yêu cầu ESG thay đổi liên tục theo thị trường quốc tế.

Về phía doanh nghiệp, ông Võ Quang Lâm cho biết EVN sẵn sàng đồng hành trong vai trò tư vấn kỹ thuật, hỗ trợ kiểm toán năng lượng, điều chỉnh phụ tải và đẩy mạnh sử dụng năng lượng tái tạo phân tán. EVN cũng đang thúc đẩy phát triển cơ sở hạ tầng truyền tải, kết nối các nguồn năng lượng tái tạo từ Tây Bắc, Bắc Trung Bộ về các vùng phụ tải trọng điểm như Đồng bằng sông Hồng.

Ở cấp địa phương, các sở công thương cần xây dựng kế hoạch hành động hằng năm, có chỉ tiêu cụ thể và tổ chức tuyên truyền tới người dân, nhất là tại khu vực nông thôn, nơi còn thiếu thông tin và nguồn lực để triển khai.

Việt Nam là một trong ba quốc gia có tốc độ tăng trưởng tiêu thụ năng lượng cao nhất khu vực Đông Nam Á. Theo số liệu từ Bộ Công thương, sản lượng điện thương phẩm năm 2024 đạt 216 tỷ kWh, trong đó khối doanh nghiệp sản xuất và dịch vụ chiếm hơn 80%. Tuy nhiên, mức tiết kiệm điện toàn quốc mới đạt khoảng 2,64%, thấp hơn tiềm năng thực tế.

Để khai thác hết dư địa này, ngoài yếu tố công nghệ và tài chính, điều cốt lõi là phải xây dựng được “văn hóa năng lượng thông minh”, nơi mỗi cá nhân, doanh nghiệp đều có nhận thức đúng và hành động thiết thực trong sử dụng năng lượng.

Chính sách chỉ phát huy tác dụng khi được thiết kế đồng bộ từ luật, công cụ tài chính, tiêu chuẩn kỹ thuật, đến hệ thống đánh giá và khi mọi chủ thể trong xã hội đều thấy lợi ích và có động lực tham gia.

Có thể bạn quan tâm

Dự án xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành đã hoàn thành giai đoạn 1.

Phấn đấu vận hành đồng bộ Cảng hàng không quốc tế Long Thành trong năm 2026

Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà vừa có ý kiến chỉ đạo yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và đơn vị liên quan tập trung cao độ mọi nguồn lực, khẩn trương triển khai các hạng mục trọng điểm, bảo đảm tiến độ dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1, hướng tới mục tiêu đưa công trình vận hành đồng bộ trong năm 2026.

Nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ, làng nghề truyền thống phục vụ Tết được giới thiệu tại Triển lãm.

Triển lãm hàng thủ công mỹ nghệ phục vụ Tết Nguyên đán

Tối 28/1, tại Điểm du lịch Làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu (xã Ứng Thiên, Hà Nội), Sở Công thương Hà Nội phối hợp Ủy ban nhân dân xã Ứng Thiên khai mạc Triển lãm các sản phẩm, mẫu thiết kế hàng thủ công mỹ nghệ mới, sáng tạo gắn với các hoạt động phục vụ Xuân Bính Ngọ 2026.

Nông sản Việt Nam thu hút đông khách quốc tế quan tâm tìm hiểu. (Ảnh: AGRITRADE)

Việt Nam tham dự Hội chợ Gulfood Dubai 2026

Hội chợ quốc tế về thực phẩm và đồ uống Gulfood 2026 diễn ra trong các ngày 26 đến 30/1 tại Trung tâm triển lãm Dubai Exhibition Centre, Dubai, UAE. Khu gian hàng Việt Nam do Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện đã tiếp đón hàng nghìn lượt khách ngay trong ngày đầu khai mạc (26/1).

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Giá vàng chiều 28/1: Vàng miếng, vàng nhẫn tăng từng giờ, vượt 184 triệu đồng/lượng

Ngày 28/1, giá vàng trong nước, thế giới tăng dồn dập, vượt qua tất cả các kỷ lục được ghi nhận trước đó. Trong phiên sáng nay, giá vàng miếng SJC trong nước tăng 4,1 triệu đồng/lượng và tiếp tục điều chỉnh giá tăng thêm 2,8 đồng vào phiên chiều, đưa giá vọt lên mức 184,2 triệu đồng/lượng, cao nhất từ trước đến nay.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 28/1: Cổ phiếu ngân hàng và bất động sản bị bán mạnh, VN-Index giảm tiếp gần 28 điểm

Phiên giao dịch ngày 28/1, thị trường chứng khoán Việt Nam chìm trong sắc đỏ. Các nhóm ngành cổ phiếu như ngân hàng, bất động sản... cùng hàng loạt cổ phiếu lớn giảm sàn kéo chỉ số VN-Index lao dốc, thủng ngưỡng 1.800 điểm. Dù lực cầu bắt đáy xuất hiện cuối phiên, VN-Index vẫn giảm 27,59 điểm, xuống mức 1.802,91 điểm.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc - Cửa ngõ kết nối đảo ngọc với thế giới.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc – Cửa ngõ kết nối đảo ngọc với thế giới

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc là cửa ngõ quan trọng, góp phần đưa đảo ngọc trở thành điểm đến du lịch hàng đầu khu vực và quốc tế. Với vị trí chiến lược tại cực nam Tổ quốc, sân bay Phú Quốc đã và đang khẳng định vai trò then chốt trong việc kết nối Phú Quốc với thế giới, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Nguồn: THX/TTXVN)

Giá dầu lập đỉnh 15 tháng, kim loại quý kéo MXV-Index giảm mạnh

Thị trường hàng hóa vừa trải qua một phiên giao dịch đầy biến động với diễn biến phân hóa. Áp lực chốt lời mạnh trên thị trường bạc và bạch kim đã góp phần kéo chỉ số MXV-Index giảm 1,7%, xuống còn 2.685 điểm, chấm dứt chuỗi tăng 5 phiên liên tiếp trước đó.

Ủy ban nhân dân xã Cà Ná (Khánh Hòa) dựng pa-nô tuyên truyền về quy hoạch các dự án trọng điểm để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương trong tương lai. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná

Ngày 28/1, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa ban hành Quyết định số 399/QĐ-UBND phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư thực hiện Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná - dự án trọng điểm có ý nghĩa chiến lược trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

Phú Quốc trước vận hội APEC 2027 - Khẳng định vị thế đô thị biển đảo tầm cỡ quốc tế.

Phú Quốc trước vận hội APEC 2027 - Khẳng định vị thế đô thị biển đảo tầm cỡ quốc tế

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã xác định rõ mục tiêu đưa Việt Nam trở thành điểm đến của những sự kiện quốc tế. Việc đặc khu Phú Quốc là địa điểm tổ chức Hội nghị cấp cao APEC 2027 là vinh dự lớn đối với đất nước, là cơ hội để Đảo Ngọc khẳng định vị thế trung tâm kinh tế-du lịch-đối ngoại tầm vóc khu vực và thế giới.

Đoàn đại biểu cấp cao Đảng, Nhà nước Lào làm việc tại Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Tăng cường hợp tác điện lực Việt Nam-Lào trong bối cảnh nhu cầu năng lượng gia tăng

Những năm qua, hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, nhất là trong kết nối hạ tầng hệ thống điện và trao đổi điện năng Việt Nam và Lào được đẩy mạnh, có thể coi là điểm sáng trong quan hệ hợp tác kinh tế giữa hai nước. Hiện tổng công suất từ các nhà máy điện tại Lào đã vận hành và bán điện về Việt Nam là 2.379MW.

Mỗi ngày có hàng trăm công nhân, thiết bị đang tập trung thi công các gói thầu thuộc dự án đường Động lực Điện Biên.

Hối hả trên công trình đường động lực Điện Biên

Nỗ lực vì mục tiêu hoàn thành Đường giao thông kết nối các khu vực kinh tế trọng điểm dọc trục QL279, QL12 (gọi tắt là đường Động lực Điện Biên), suốt nhiều ngày qua hàng nghìn công nhân cùng máy móc, thiết bị miệt mài làm việc. Cả kỳ nghỉ Tết Dương lịch 2026 vừa qua, công trường ngày đêm vẫn rầm rập tiếng máy, tiếng người…

Các giải pháp công nghệ cho ô-tô điện được trưng bày tại Triển lãm Thành tựu đất nước "80 năm hành trình Độc lập-Tự do-Hạnh phúc". (Ảnh: Thế Đại)

Kinh tế số thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng

Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc chiến lược để thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Lực lượng Quản lý thị trường Quảng Ninh kiểm tra cơ sở kinh doanh của ông Trần Hữu Quyền ở phường Móng Cái 2.

Quảng Ninh: Bảo đảm bình ổn thị trường trong dịp Tết Bính Ngọ 2026

Thực hiện tháng cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và an toàn vệ sinh thực phẩm dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026; Lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Quảng Ninh đã phát hiện và xử lý vi phạm với tổng số tiền phạt hơn 13 tỷ đồng. Góp phần bình ổn thị trường và bảo đảm sức khỏe cho nhân dân.

Ảnh minh họa.

Thanh khoản suy giảm mạnh, VN-Index mất hơn 13 điểm trước áp lực từ nhóm bất động sản

Phiên giao dịch ngày 27/1, thị trường chứng khoán Việt Nam phân hóa rõ nét. Thanh khoản toàn thị trường giảm sâu, tổng giá trị giao dịch chỉ đạt hơn 27.781 tỷ đồng. Áp lực điều chỉnh mạnh tại nhóm bất động sản cùng diễn biến bán ròng của khối ngoại đã kéo VN-Index giảm 13,22 điểm, xuống mức 1.830,5 điểm khi kết thúc phiên.

[Video] Từ năm 2026, thêm 2 trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu

[Video] Từ năm 2026, thêm 2 trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu

Theo Luật Đất đai năm 2024 và Nghị quyết 254/2025 của Quốc hội, từ năm 2026, Luật Đất đai bổ sung hai trường hợp được xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu, nhằm tháo gỡ vướng mắc tồn tại kéo dài trong công tác quản lý, sử dụng đất đai.