Sơn Tùng, nhà văn anh hùng

Nhà văn Sơn Tùng (trong ảnh) tên khai sinh là Bùi Sơn Tùng (8/8/1928 - 22/7/2021), quê ở xã Diễn Kim, huyện Diễn Châu (Nghệ An), sinh ra trong một gia đình nhà nho sớm tham gia cách mạng.

Sơn Tùng, nhà văn anh hùng

 Năm chín tuổi, nhà văn Sơn Tùng đã mồ côi cha và chứng kiến những đồng chí của cha bị Pháp bắt, dần hình thành trong ông những ưu tư trước nỗi đau khổ của con người và bi kịch của người dân mất nước. Ông ôm mộng viết văn từ rất sớm và là một tấm gương về nghị lực phi thường.

Năm 1971, ông bị thương nặng ở chiến trường B2, mất 81% sức khỏe, 14 mảnh đạn còn trong người, (có ba mảnh đạn còn găm trong sọ não không thể giải phẫu lấy ra được).

Nhà văn Sơn Tùng cho biết, những ngày đầu sau khi bị thương, tai ông bị rách phải vá lại; tay và chân đều trúng mảnh đạn, không đi lại được; tay phải co quắp trước ngực; thị lực còn 1/10. Mảnh đạn trong đầu ông thỉnh thoảng dội lên những cơn đau kinh hoàng. Mỗi lần có tiếng sấm chuyển mưa, lại bị động kinh, lên cơn co giật vật vã. Thế mà sau khi ra bắc, ông từ chối việc điều trị dài hạn ở Trung Quốc, tự mình luyện tập hằng ngày, sức khỏe phục hồi dần, cứ 3 giờ sáng là ông dậy, tập thiền, rồi cột bút vào những ngón tay co quắp mà tập viết. Trong hoàn cảnh ngặt nghèo nhất, những trang viết về Bác Hồ, về các danh nhân, về nhân dân… lần lượt được hoàn thiện và ra mắt bạn đọc.

Tháng 12/1972, máy bay B52 Mỹ ném bom Hà Nội, nhà văn Sơn Tùng vừa ở chiến trường ra, dù vết thương còn nặng, đi lại khó khăn, nhưng ông vẫn xông pha vào những nơi ác liệt sớm nhất và viết nhiều bài báo xúc động để lại những ấn tượng mạnh mẽ trong người đọc. Khi miền Nam vừa giải phóng, ngay trong những tháng ngày bề bộn sau 30/4/1975, ông cùng vợ là bà Phan Hồng Mai đã có mặt ở Huế, Phan Thiết, Sài Gòn, Cao Lãnh, Sa Đéc (nay là Đồng Tháp) để lấy tư liệu về Bác Hồ, về cụ Nguyễn Sinh Sắc. Ông phải tiết kiệm, thậm chí bán cả những vật kỷ niệm để có tiền đi tìm tư liệu cho những trang viết của mình...

Thủ tướng Phạm Văn Đồng có lần đã khen ngợi ông: “Một người chỉ còn ba ngón tay mà bám được vào đời bằng nghề viết”. Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã trìu mến ôm nhà văn Sơn Tùng và nói trước các nhà văn đến thăm ông trong dịp mừng thọ Đại tướng tuổi 90 rằng: “Nhà văn Sơn Tùng là một tấm gương về nghị lực phi thường mà tôi học được rất nhiều”.

Ngày 22/7/2011, ông là nhà văn duy nhất đến thời điểm đó được phong danh hiệu Anh hùng Lao động vì những cống hiến đặc biệt xuất sắc vào sự nghiệp văn học, vì ý chí, nghị lực và nhân cách của một người cầm bút.

Trong cuộc đời cầm bút của mình, nhà văn Sơn Tùng đã cho xuất bản gần 30 tác phẩm và để lại những tiếng vang, làm xúc động nhiều tầng lớp độc giả cả trong nước và nước ngoài. Trong đó, tiêu biểu là các tác phẩm như: Nhớ nguồn; Kỷ niệm tháng năm; Con người con đường; Người vẽ cờ Tổ quốc; Trần Phú; Anh thương binh tạc tượng Bác Hồ; Búp sen xanh; Bông sen vàng; Trái tim quả đất; Lõm; Hoa râm bụt; Bác về; Vườn nắng; Sáng ánh tâm đăng Hồ Chí Minh; Nguyễn Ái Quốc qua ký ức của bà mẹ Nga; Tấm huy hiệu Bác Hồ…

Quan trọng nhất, được bạn đọc chú ý nhất là những sáng tác của ông về đề tài Bác Hồ. Với khoảng 20 đầu sách về lãnh tụ, các tác phẩm của ông liên tục tái bản và có tác động sâu sắc vào tư duy, tình cảm của nhiều tầng lớp độc giả, góp phần hình thành nhân cách cho giới trẻ.

Nhà văn Sơn Tùng có lần viết: “Các bậc thiên tài không có sẵn. Chính truyền thống gia đình, quê hương là khởi thủy tạo nên những tính cách đầu tiên của mỗi con người và đi vào đời”. Chính cách nhìn nhận này đã trở thành cơ sở phương pháp cho nhiều cuốn sách, nhiều bài viết của ông về Bác Hồ.

Tiêu biểu cho hướng lý giải của nhà văn Sơn Tùng về quá trình hình thành nhân cách của Bác phải kể đến cuốn Búp sen xanh. Cho đến nay, có lẽ Búp sen xanh là cuốn tiểu thuyết nổi tiếng nhất về đề tài Bác Hồ, được tái bản nhiều nhất (hơn nửa triệu bản) trong suốt 36 năm qua từ khi tác phẩm ra đời. Búp sen xanh đã khiến cho hàng triệu người xúc động, được dịch sang tiếng Anh, trở thành tài liệu tham khảo cho nhiều nhà nghiên cứu trong và ngoài nước, được chuyển thể thành phim, thành kịch, thành truyện thơ...

Đó là một áng văn đẹp đẽ, với ngôn từ trau chuốt, khắc tạc sự tinh anh, khát vọng và tình đất nước, dân tộc sâu sắc của chàng thanh niên Nguyễn Tất Thành. Đồng thời, chúng ta cũng thấy ở đó những truyền thống lớn, những vẻ đẹp tuyệt vời của văn hóa và con người quê hương xứ Nghệ, xứ Huế và tinh hoa văn hóa dân tộc nói chung đã ảnh hưởng, đã trở thành nguồn sống nuôi dưỡng, hun đúc tâm hồn người thanh niên yêu nước trước khi trở thành lãnh tụ vĩ đại của cả dân tộc.

Ngoài đề tài Bác Hồ, danh nhân cách mạng, Sơn Tùng có hai tác phẩm về đề tài chiến tranh là Vườn nắng và Lõm. Trong đó, Lõm là một cuốn tiểu thuyết giàu tính triết luận, hàm súc. Viết về chiến tranh, Sơn Tùng không sa vào miêu tả quá nhiều những cảnh súng đạn mà ông đã chọn cách khai thác mặt khuất lấp của nó, những hy sinh thầm lặng, những nỗi đau không nói thành lời, những vẻ đẹp bị vùi lấp, băng hoại…

THIÊN SƠN

Có thể bạn quan tâm

Đêm khai mạc chuỗi sự kiện “Tự hào Việt Nam - Nghĩa Lộ khát vọng vươn xa”, thu hút hàng nghìn người dân tham dự. (Ảnh: HIỂN CỪ)

Quảng Ngãi: Khai mạc chuỗi sự kiện “Tự hào Việt Nam - Nghĩa Lộ khát vọng vươn xa”

Chào mừng kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, tối 27/8, tại Công viên Ba Tơ, phường Nghĩa Lộ, đơn vị nằm trung tâm tỉnh lỵ Quảng Ngãi tổ chức khai mạc chuỗi sự kiện “Tự hào Việt Nam - Nghĩa Lộ khát vọng vươn xa”, thu hút hàng nghìn người dân cùng hòa mình tham gia các hoạt động đầy ý nghĩa.

Đình làng Đồng Kỵ nằm trong cụm đình, đền, chùa gắn với lễ hội và làng nghề tạo nên một chỉnh thể văn hóa có giá trị. ( Ảnh: A.T)

Khai thác, phát huy giá trị cụm di tích đình, chùa và làng nghề Đồng Kỵ trong du lịch

Ngày 27/8, tại hội thảo khoa học “Giải pháp phát triển du lịch phường Đồng Nguyên gắn với phát huy Cụm di tích đình, chùa và làng nghề Đồng Kỵ”, tổ chức tại Bắc Ninh, các ý kiến đề nghị cần nhìn tập hợp đình, đền, chùa, lễ hội và làng nghề như một hệ sinh thái văn hóa sống, nguồn lực phát triển của địa phương.

Khai mạc triển lãm "Linh thiêng biển đảo Việt Nam". (Ảnh: HOÀNG LINH)

Hơn 50 tác phẩm ảnh kể chuyện biển đảo Việt Nam

Hơn 50 tác phẩm nhiếp ảnh về biển đảo, người lính và cuộc sống của quân, dân nơi đầu sóng ngọn gió được giới thiệu tại triển lãm “Linh thiêng biển đảo Việt Nam”, khai mạc ngày 27/8, tại trụ sở Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam, số 34 Lý Nam Đế, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội.

Màn song ca ăn ý của nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung và ca sĩ Tùng Dương tại chương trình "Tổ quốc trong tim".

Sự xuất hiện đầy bất ngờ của nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung và ca sĩ Tùng Dương tại "Tổ quốc trong tim"

Tối 23/8, chương trình nghệ thuật chính luận "Tổ quốc trong tim" đã diễn ra đầy xúc động tại Khu đô thị Vạn Phúc, Thành phố Hồ Chí Minh. Điều bất ngờ của chương trình năm nay là sự xuất hiện của nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung trong một vai trò hoàn toàn mới: không chỉ là tác giả, anh còn trực tiếp bước lên sân khấu biểu diễn.

Với sự kết hợp hài hòa giữa cảnh quan thiên nhiên cùng các hoạt động trải nghiệm thú vị, Thới Sơn trở thành một biểu tượng du lịch của Đồng Tháp nói riêng và miền Tây Nam bộ nói chung.

[Ảnh] Khám phá Cù lao Thới Sơn

Cù lao Thới Sơn (phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp), còn gọi là cù lao Lân thuộc nhóm cù lao tứ linh: Long, Lân, Quy, Phụng nằm trên sông Tiền, có diện tích hơn 12km2. Thời tiết nơi đây dễ chịu quanh năm, giúp du khách có thể ghé thăm bất kỳ thời điểm nào.

[Video] Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số

[Video] Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số

Ngày 27/8, tại trụ sở 71 Hàng Trống, Hà Nội, Báo Nhân Dân tổ chức Hội thảo “Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số - Khơi thông điểm nghẽn, phát triển văn hóa số”, với sự tham dự của đại diện cơ quan quản lý nhà nước, đại biểu Quốc hội, chuyên gia pháp lý, doanh nghiệp công nghệ và các cơ quan báo chí.

[Ảnh] Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ để nhằm phát triển bền vững nền văn hóa số Việt Nam

[Ảnh] Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ để nhằm phát triển bền vững nền văn hóa số Việt Nam

Không gian mạng phát triển mạnh mẽ, kéo theo sự chuyển biến nhanh chóng tài sản trí tuệ thành một nguồn lực kinh tế quan trọng. Hội thảo “Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số khơi thông điểm nghẽn, phát triển văn hóa số” do Báo Nhân Dân tổ chức sẽ góp phần tìm kiếm các giải pháp giải quyết "điểm nghẽn" còn tồn tại.

Boris Eifman dựng phiên bản mới vở “Eugene Onegin” dựa trên tác phẩm của đại thi hào Puskin, nhưng lấy bối cảnh của xã hội nước Nga đầy biến động của những năm 90 của thế kỷ trước. (Ảnh: Ban tổ chức)

Háo hức chờ đón Boris Eifman trở lại Việt Nam với phiên bản hiện đại của vở “Eugene Onegin”

Mở bán vé từ tháng 6 và phải đến tháng 10 mới biểu diễn tại Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội nhưng vở ballet “Eugene Onegin” do biên đạo múa nổi tiếng nước Nga Boris Eifman dàn dựng dựa trên tác phẩm của đại thi hào Alexander Puskin đã và đang tạo nên "cơn sốt", được công chúng Việt Nam háo hức chờ đón.

[Video] "Tôi tự hào là người Việt Nam" - Thông điệp của Gen Z khi tham dự Tổ quốc trong tim

[Video] "Tôi tự hào là người Việt Nam" - Thông điệp của Gen Z khi tham dự Tổ quốc trong tim

Hòa mình vào không gian nghệ thuật rực rỡ, đông đảo bạn trẻ đã mang đến bầu không khí cuồng nhiệt và tràn đầy sức sống cho chương trình "Tổ quốc trong tim". Trong khoảnh khắc thăng hoa, tiếng hô đồng thanh "Tôi tự hào là người Việt Nam" như một lời khẳng định đầy kiêu hãnh về lòng yêu nước và bản lĩnh của thế hệ trẻ hôm nay.

Chủ tịch Hội Truyền thông số Việt Nam Nguyễn Minh Hồng trao giải thưởng cho đại diện Dự án "Hãy yêu Jazz đi". (Ảnh: Ban tổ chức)

Trao Giải thưởng Sáng tạo nội dung số Việt Nam năm 2026

Chiều 26/8, tại Hà Nội, Hội Truyền thông số Việt Nam (VDCA) đã tổ chức Lễ trao Giải thưởng Sáng tạo nội dung số Việt Nam 2026 (VCA 2026), vinh danh 16 tác phẩm/sản phẩm/chương trình/dự án xuất sắc nhất từ các tập thể, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo nội dung số trên toàn quốc.

Vòng truyền hình thực tế mang đến cơ hội để các thí sinh khám phá cảnh sắc, văn hóa và kể những câu chuyện về Mộc Châu trên môi trường số. (Ảnh: TỐNG QUỐC BẰNG)

Thí sinh Miss Galaxy Vietnam 2026 lan tỏa vẻ đẹp Mộc Châu trên môi trường số

Những ngày cuối tháng 8, Mộc Châu (Sơn La) trở thành điểm hẹn của Miss Galaxy Vietnam 2026, khi các thí sinh chính thức bước vào vòng truyền hình thực tế. Nơi đây đã trở thành “sân khấu trải nghiệm” đặc biệt để các thí sinh khám phá cảnh sắc, văn hóa và kể những câu chuyện về vùng đất này trên môi trường số.

Chương trình “Đêm di sản Á Đông” giới thiệu bộ sưu tập “From Roots to Future-Từ cội nguồn đến tương lai” được tổ chức tại Singapore nhân kỷ niệm 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2/9. (Ảnh: Ban tổ chức)

Áo dài Việt Nam kết nối văn hóa Việt Nam-Singapore

Qua ngôn ngữ thời trang, áo dài Việt Nam được giới thiệu trong không gian giao lưu văn hóa Việt Nam-Singapore, tạo điểm nhấn tại Chương trình “Đêm di sản Á Đông”. Sự kết hợp giữa chất liệu, hoa văn truyền thống Việt Nam với văn hóa Peranakan giúp lan tỏa giá trị di sản, tăng cường hiểu biết, vun đắp tình hữu nghị giữa hai nước.