Sớm hoàn thiện quy định kiểm soát phát thải khí nhà kính

Ảnh minh họa. (Ảnh: HOÀNG ANH)
Ảnh minh họa. (Ảnh: HOÀNG ANH)

Để đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 như cam kết tại COP26, Việt Nam đã có những chuẩn bị và triển khai một cách toàn diện. Hệ thống văn bản pháp luật được ban hành đã thiết lập nghĩa vụ kiểm kê và giảm phát thải khí nhà kính cho toàn bộ nền kinh tế. Những nỗ lực của công tác quản lý nhà nước trong hành trình Net Zero đã đạt được những kết quả nền tảng bước đầu.

Cơ sở pháp lý

Kể từ Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, Việt Nam đã ban hành hàng loạt văn bản liên quan việc kiểm soát khí nhà kính. Chính phủ đã ban hành Nghị định 06/2022/NĐ-CP ngày 7/1/2022 quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn (sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 119/2025/NĐ-CP); Nghị định số 45/2022/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường; Danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính (2022, 2024); Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu (2022); Kế hoạch hành động giảm phát thải khí mê-tan (2022); Đề án nhiệm vụ, giải pháp triển khai kết quả Hội nghị COP26 (2022)…

Các bộ, ngành liên quan ban hành thông tư hướng dẫn kỹ thuật các lĩnh vực về đo đạc, báo cáo, thẩm định giảm phát thải khí nhà kính và kiểm kê khí nhà kính; trong đó, đề cập rõ đối tượng, mục tiêu, lộ trình, phương thức, hệ thống quốc gia giảm phát thải khí nhà kính, kiểm kê, phân bổ hạn ngạch, đơn vị thẩm định, xử phạt...

Trên cơ sở đó, nhiều tỉnh, thành phố đã triển khai các nhiệm vụ, giải pháp ứng phó biến đổi khí hậu và giảm phát thải khí nhà kính. Một số thành phố lớn đã phát triển rộng rãi hệ thống xe buýt điện, xe đạp công cộng, ứng dụng công nghệ xanh, kinh tế tuần hoàn…

Một số ngân hàng đã triển khai các gói tín dụng xanh dành cho doanh nghiệp chuyển đổi công nghệ và giảm phát thải. Những giải pháp quyết liệt và hành động cụ thể đã mở ra cơ hội hợp tác quốc tế và chuẩn bị nền tảng cho nước ta mở ra thị trường các-bon và tham gia thị trường các-bon thế giới…

Mặc dù kết quả đạt được rất tích cực, song quá trình thực hiện gặp một số vướng mắc cần được điều chỉnh. Trong bối cảnh thế giới có những thay đổi mạnh mẽ về khoa học, công nghệ và biến đổi khí hậu ngày càng khó lường, một số quy định không còn phù hợp.

Theo Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), quy định về kiểm kê khí nhà kính 2 năm/lần gây khó khăn cho việc theo dõi, đánh giá và hoạch định chính sách.

Trong khi đó, báo cáo kết quả kiểm kê chưa được thực hiện trực tuyến nên chưa bảo đảm tính chính xác và minh bạch; quy định kỹ thuật về kiểm kê, đo đạc, thẩm định, báo cáo chưa được chi tiết đối với các lĩnh vực cụ thể; chưa có tiêu chí về phân bổ hạn ngạch khí nhà kính cũng như quy định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý cấp bộ và địa phương trong lĩnh vực được phân công.

Những điểm nghẽn cần tháo gỡ

Nội dung giảm nhẹ phát thải khí nhà kính chỉ là một trong những hoạt động của quản lý phát thải khí nhà kính. Để đáp ứng yêu cầu quản lý phát thải khí nhà kính hiện nay và thực hiện phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số…, cần thiết phải sửa đổi, bổ sung một số quy định như: Nội dung quản lý phát thải; kỳ kiểm kê 1 năm/lần; trách nhiệm từng cấp trong phân bổ hạn ngạch, kiểm kê, thẩm định, theo dõi, xử phạt…đối với hoạt động phát thải và các hoạt động hình thành thị trường các-bon.

Những bổ sung, sửa đổi nhằm bảo đảm tính liên tục, chính xác của số liệu, giúp cơ quan quản lý theo dõi, đánh giá việc thực hiện các cam kết giảm phát thải khí nhà kính, theo dõi, đánh giá việc phân việc phát thải theo hạn ngạch được phân bổ hằng năm; cung cấp nền tảng dữ liệu để vận hành thị trường các-bon và thực hiện cam kết quốc tế; tổ chức, theo dõi, đánh giá việc thực hiện mục tiêu đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC).

Quan trọng hơn, việc phân bổ hạn ngạch phát thải cần phải được quy trách nhiệm và giao về từng bộ, ngành quản lý vì cơ quan quản lý trực tiếp là nơi nắm rõ nhất về công nghệ, năng lực và hiện trạng phát thải của mỗi đơn vị trực thuộc.

Việc quy định tiêu chí xác định các cơ sở được phân bổ hạn ngạch như hiện nay là phân cho tất cả các cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính nhưng kinh nghiệm từ nhiều quốc gia trên thế giới cho thấy cách làm này chưa phù hợp.

Trong giai đoạn đầu của thị trường các-bon bắt buộc, chỉ nên phân bổ hạn ngạch cho các cơ sở phát thải khí nhà kính lớn, có đầy đủ dữ liệu để giám sát. Điều này vừa giúp kiểm soát tốt số lượng phát thải vừa tạo sự công bằng, minh bạch trong phân bổ hạn ngạch.

Việc xây dựng, quản lý và vận hành hệ thống quản lý phát thải khí nhà kính quốc gia trực tuyến cũng cần được cải thiện. Trong thời đại khoa học công nghệ phát triển vượt bậc như hiện nay, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý phát thải khí nhà kính nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả, minh bạch đồng thời tiết kiệm chi phí và thời gian trong thực hiện thẩm định giảm phát thải khí nhà kính cho tất cả các đơn vị liên quan, từ các bộ quản lý lĩnh vực đến cấp địa phương và doanh nghiệp sản xuất. Hình thành hệ thống quản lý phát thải trực tuyến cũng góp phần giúp dữ liệu về phát thải khí nhà kính được lưu trữ tập trung, dễ dàng truy xuất và kiểm tra.

Kiểm soát phát thải khí nhà kính là một trong các yếu tố quan trọng để đạt mục tiêu Net Zero. Tuy nhiên, để việc phân bổ hạn ngạch phù hợp, đúng đối tượng và ít ảnh hưởng nhất tới doanh nghiệp, cần sớm hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật cũng như đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học-công nghệ cho lĩnh vực này.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Không khí lạnh tràn về, đêm nay và ngày mai, Bắc Bộ trời chuyển lạnh, vùng núi cao có nơi trời rét

Dự báo, đêm nay (4/10), không khí lạnh tràn về, khu vực Đông Bắc Bộ và Thanh Hóa từ đêm nay, trời chuyển lạnh, vùng núi cao có nơi trời rét, nhiệt độ thấp nhất 14-17 độ C. Khu vực Hà Nội, từ tối đêm nay đến sáng mai (5/10) có mưa, mưa vừa và dông, cục bộ có nơi mưa to, gần sáng trời chuyển lạnh.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 5/10/2026: Bắc Bộ đón không khí lạnh, Trung Bộ mưa lớn

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 5/10/2026: Bắc Bộ đón không khí lạnh, Trung Bộ mưa lớn

Không khí lạnh tiếp tục dồn xuống phía Nam, ảnh hưởng đến nhiều khu vực ở Bắc Bộ rồi lan xuống Trung Bộ. Đêm nay, Bắc Bộ chuyển xấu với mưa, dông, cục bộ có nơi mưa to đến rất to; từ ngày mai, mưa giảm dần. Trung Bộ, đặc biệt từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh và Quảng Trị - TP Huế, mưa gia tăng do tác động của không khí lạnh.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 4/10/2026: Không khí lạnh tràn về miền Bắc từ tối nay

[Video] Dự báo thời tiết ngày 4/10/2026: Không khí lạnh tràn về miền Bắc từ tối nay

Không khí lạnh từ phía Bắc dự báo bắt đầu ảnh hưởng đến Đông Bắc Bộ từ chiều tối và đêm nay, sau đó lan sang các khu vực khác ở Bắc Bộ, khiến nhiệt độ tiếp tục giảm và thời tiết chuyển lạnh về đêm. Trung Bộ duy trì nắng gián đoạn, còn Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ mưa dông về chiều tối có xu hướng giảm.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 4/10/2026: Không khí lạnh tăng cường, Bắc Bộ chuyển lạnh từ đêm mai

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 4/10/2026: Không khí lạnh tăng cường, Bắc Bộ chuyển lạnh từ đêm mai

Không khí lạnh đang tiếp tục di chuyển xuống phía Nam, dự báo từ chiều tối và đêm mai bắt đầu ảnh hưởng đến Đông Bắc Bộ rồi lan sang các khu vực khác ở Bắc Bộ. Trước đó, trong đêm nay, Bắc Bộ vẫn duy trì mưa, dông; Trung Bộ có mưa vài nơi, còn Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục giảm mưa.

Bàn giao ngôi nhà có khả năng chống chịu thiên tai cho bà Hoàng Thị Liên ở xã Đồng Hỷ, Thái Nguyên. (Ảnh: UNDP)

Nâng cao khả năng chống chịu cho cộng đồng sau thiên tai

Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai và Đại diện Đại sứ quán Australia tại Việt Nam, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) vừa có chuyến công tác tại Thái Nguyên nhằm đánh giá kết quả phục hồi và tăng cường khả năng chống chịu của các cộng đồng bị ảnh hưởng bởi thiên tai.

Người dân huyện Thuận Nam (Ninh Thuận cũ) trên đồng ruộng khô cằn bỏ hoang do ảnh hưởng của hạn hán kéo dài. (Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Ứng phó tác động của El Nino

Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, theo dự báo, trạng thái El Nino tiếp tục duy trì cường độ mạnh đến rất mạnh, đặc biệt, từ tháng 10 đến tháng 12, đạt xác suất cao nhất lên đến 95%.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 3/10/2026: Bắc Bộ nắng nóng

[Video] Dự báo thời tiết ngày 3/10/2026: Bắc Bộ nắng nóng

Hôm nay, Bắc Bộ duy trì nắng nóng diện rộng với nhiệt độ cao, chiều tối và đêm có mưa rào, dông. Khu vực Trung Bộ từ Thanh Hóa đến Duyên hải Nam Trung Bộ phổ biến ngày nắng, có nơi nắng nóng, chiều tối chuyển mưa dông cục bộ. Trong khi đó, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục hình thái mưa rào, dông về chiều tối.

Ảnh chụp chiều 1/10, cá mòi chết dạt vào bờ biển xã Đông Trạch, tỉnh Quảng Trị. (Nguồn: MP)

Quảng Trị: Khoảng 40kg cá mòi chết dạt vào bờ biển xã Đông Trạch

Ngày 2/10, thông tin từ Ủy ban nhân dân xã Đông Trạch, tỉnh Quảng Trị biết, địa phương vừa xuất hiện tình trạng cá biển, phần lớn là cá mòi chết dạt vào bờ biển bốc mùi hôi. Người dân tiến hành thu gom và chôn lấp toàn bộ khoảng 40kg cá để không ảnh hưởng đến môi trường. Nguyên nhân cá chết đang được làm rõ.

Lực lượng chức năng tái thả các cá thể rùa về môi trường tự nhiên. (Ảnh: PHÚC THẮNG)

Lan tỏa thông điệp bảo tồn đa dạng sinh học từ việc tái thả 31 cá thể động vật rừng nguy cấp về tự nhiên

Ngày 1/10, tại tiểu khu 414 thuộc lâm phần Vườn quốc gia Kon Ka Kinh, Trung tâm Cứu hộ, Bảo tồn và Phát triển Sinh vật (Ban Quản lý Vườn quốc gia Kon Ka Kinh, tỉnh Gia Lai) phối hợp các cơ quan chức năng tổ chức tái thả 31 cá thể động vật rừng quý hiếm về môi trường tự nhiên sau thời gian cứu hộ, chăm sóc và phục hồi sức khỏe.

Vườn sầu riêng sử dụng cân đối phân bón vô cơ và hữu cơ của ông Trần Quang Tá, xã Ea Knuếc (Đắk Lắk).

Tái sử dụng tầng đất mặt

Tầng đất mặt được hình thành qua quá trình canh tác, cải tạo đất, bồi đắp tự nhiên rất nhiều năm, với các hạt không quá to, cũng không quá nhỏ, độ kết dính vừa phải, lưu giữ nước, chất dinh dưỡng, phù hợp cho cây trồng.