Sớm giải quyết vướng mắc quy hoạch tại Khu di tích lịch sử Truông Bồn

Đã 13 năm trôi qua, 9 hộ dân ngay trong Khu di tích lịch sử Truông Bồn lâm vào cảnh “tiến thoái lưỡng nan” đi không được ở cũng không xong do chờ quyết định của “cấp trên” để thoát cảnh “ở nhờ” chính trên ngôi nhà của mình.
Mẹ liệt sĩ Nguyễn Thị Tường tại ngôi nhà chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Mẹ liệt sĩ Nguyễn Thị Tường tại ngôi nhà chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Tiến thoái lưỡng nan

Dự án “Di dời người dân ra khỏi Khu di tích Truông Bồn (Nghệ An) đến nay vẫn giậm chân tại chỗ”. Mới đây, trở lại Khu di tích Truông Bồn, gặp gia đình ông Phùng Văn Nghĩa (73 tuổi), xóm 7, xã Mỹ Sơn, huyện Đô Lương, ông giãi bày: Bao năm đã qua đi, sự việc 9 hộ dân xóm 7, xã Mỹ Sơn, huyện Đô Lương vẫn “mắc kẹt” tại Khu di tích lịch sử Truông Bồn do vướng quy hoạch. Hằng ngày, người dân vẫn phải băng qua khu tượng đài để đi sản xuất, nhà cửa xuống cấp, hư hỏng cũng không thể sửa chữa, chúng tôi không được cấp sổ đỏ, nay vẫn phải “ở nhờ” ngay trên chính mảnh đất và ngôi nhà của mình...

Cùng chung số phận như gia đình ông Nghĩa, là gia đình mẹ liệt sĩ Nguyễn Thị Tường. Con trai cụ Tường, anh Nguyễn Văn Bảy cho biết: “Năm nay mẹ tui 94 tuổi, mặc dù gần đất xa trời nhưng vẫn chưa an tâm về chốn ở cho con cháu. Năm 1963, bố mẹ tui theo tiếng gọi đất nước đến khai hoang lập nghiệp ở mảnh đất “tọa độ lửa”, nơi mưa bom bão đạn trong chiến tranh ác liệt. Từ đó đến nay bà sinh được bảy người con, anh trai kề trước tôi đã hy sinh khi đang làm nhiệm vụ trên đảo Sinh Tồn, huyện Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa. Mẹ có nguyện vọng lớn lao là bà được đứng tên trên chính mảnh đất đã sống hơn nửa đời người, rồi trao lại cho các con. Tuy nhiên, đến nay bà vẫn chưa được thấy hình thù cuốn “sổ đỏ” ra răng”.

Anh Bảy chia sẻ thêm: Sau nhiều lần làm đơn kiến nghị gửi lên xã, huyện, ngày 2/6/2023, chúng tôi vui khi được Chủ tịch UBND huyện Đô Lương hồi đáp gửi Công văn 245/UBND trả lời sẽ giải quyết đơn của gia đình với nội dung bà Nguyễn Thị Tường đề nghị tách thửa tặng cho hai con trai đối với thửa đất 1445, tờ bản đồ số 22 đã được UBND huyện Đô Lương cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng (QSD) đất mang mã số BB 706820, ngày 8/12/2011. Tuy nhiên, rất buồn là vào ngày 16/6/2023, huyện đã có công văn trả lời do thửa đất gia đình mẹ tôi đang nằm trong dự án Bảo tồn, tôn tạo khu di tích lịch sử Truông Bồn tại xã Mỹ Sơn, huyện Đô Lương không đủ điều kiện thực hiện thủ tục tách thửa QSD đất.

Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Truông Bồn là tuyến đường độc đạo chiến lược, nối liền mạch máu giao thông để miền bắc chi viện cho miền nam ruột thịt. Không quân Mỹ đã dồn lực đánh phá ác liệt, biến Truông Bồn trở thành “tọa độ chết”. Sáng 31/10/1968, 13 chiến sĩ thanh niên xung phong của tiểu đội thép, tiểu đội cảm tử thuộc Đại đội 317 - Đội 65 - Tổng đội thanh niên xung phong chống Mỹ, cứu nước tỉnh Nghệ An đã anh dũng hy sinh trong lúc đang làm nhiệm vụ.

Năm 1996, Truông Bồn được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia. Năm 2008, tập thể chiến sĩ thanh niên xung phong Truông Bồn được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Anh Bảy bức xúc bày tỏ: “9 hộ trên đều đồng thuận với chủ trương của Nhà nước. Nhưng người dân cần có câu trả lời là có tiếp tục thực hiện giai đoạn 2 của dự án bảo tồn, tôn tạo khu di tích này hay không? Nếu tiếp tục thực hiện thì cần sớm giải quyết việc bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng để người dân tái định cư sớm ổn định cuộc sống. Người dân mong mỏi được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên mảnh đất đang sống. 13 năm trôi qua đã là đằng đẵng rồi!”.

Được biết, Dự án bảo tồn, tôn tạo Khu di tích lịch sử Truông Bồn được UBND tỉnh Nghệ An phê duyệt tại Quyết định số 1591/QĐ.UBND-CNXD ngày 19/4/2010, do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (thời điểm chưa chia tách) làm chủ đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước theo chương trình, dự án văn hóa lịch sử đặc biệt quan trọng. Tuy nhiên, sau khi khởi công vào ngày 25/6/2010, do khó khăn về nguồn vốn nên việc triển khai dự án không hiệu quả, đến ngày 26/9/2012, UBND tỉnh đã có Quyết định 3685/QĐ.UBND-ĐTXD chuyển giao dự án này cho Sở Giao thông vận tải Nghệ An làm chủ đầu tư. Ban đầu, dự án có tổng mức đầu tư 175,4 tỷ đồng, sau đó đã điều chỉnh thành 366 tỷ đồng, xây dựng trên khuôn viên rộng hơn 20 ha.

Theo quy hoạch, Dự án bảo tồn, tôn tạo Khu di tích lịch sử Truông Bồn sẽ gồm ba khu vực chính: khu vực Tượng đài chiến thắng; khu vực trung tâm và khu vực bảo tồn, tôn tạo nhà dân xóm 9 - nơi các cựu thanh niên xung phong trú quân nhằm tái hiện lại khung cảnh sinh hoạt, đời sống những năm kháng chiến. Đến nay, khu trung tâm rộng 19,98 ha đã cơ bản hoàn thành các hạng mục công trình: Khu tưởng niệm, hồ điều hòa, đài tưởng niệm, nhà trưng bày, sân quảng trường, bãi đỗ xe... Ngày 8/8/2015 giai đoạn 1 được hoàn thành và đưa vào hoạt động, nhưng dự án vẫn chưa giải quyết xong công tác đền bù, di dời 9 hộ dân nằm trong khu quy hoạch, sát với khu vực tượng đài và rải rác chung quanh khu di tích. Mọi đời sống sinh hoạt của người dân cũng như hoạt động sản xuất, chăn nuôi gia súc, gia cầm vẫn diễn ra ngay bên cạnh khu di tích. Nguyên nhân do không thống nhất được phương án và khung giá đền bù.

Nhà người dân không được sửa chữa dù đã xuống cấp.

Nhà người dân không được sửa chữa dù đã xuống cấp.

Mong được tháo “vòng kim cô”

Theo UBND huyện Đô Lương, hiện trong 9 hộ thì có sáu hộ đã được lập hồ sơ bồi thường, giải phóng mặt bằng năm 2013 và 2014, đã có quyết định thu hồi đất và quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng, nhưng chưa có kinh phí chi trả; còn ba hộ chưa được lập hồ sơ bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng. Vào thời điểm năm 2013, 2014 cả 9 hộ đã được bốc thăm nhận đất tái định cư và đã có một hộ đã xây dựng nhà trên đất tái định cư. Ngày 6/8/2020, UBND huyện Đô Lương có Văn bản số 1133/UBND.TN về việc lên khái toán số kinh phí bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng và tái định cư cho chín hộ dân đang nằm trong quy hoạch của dự án bảo tồn, tôn tạo khu di tích lịch sử Truông Bồn, trình cơ quan chức năng tổng số kinh phí bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng hơn 13,1 tỷ đồng. Tuy nhiên, từ đó đến nay sự việc vẫn chưa được giải quyết.

Ông Phan Trọng Lộc, Giám đốc Ban quản lý Khu di tích lịch sử Truông Bồn cho biết: Với thực trạng hiện nay, việc 9 hộ dân vẫn sinh sống bên cạnh và sử dụng đường dân sinh chung với khu di tích, chăn thả gia súc, gia cầm gây ảnh hưởng rất lớn đến cảnh quan. Do chưa được giải phóng mặt bằng một cách dứt điểm nên đã ảnh hưởng sự trang nghiêm của Khu di tích Truông Bồn. Việc này, ngày 5/7/2023 Ban quản lý Khu di tích lịch sử Truông Bồn đã gửi Công văn số 40CV/TB gửi UBND tỉnh Nghệ An đề nghị thống nhất chủ trương, cho phép dừng dự án bảo tồn, tôn tạo Khu Di tích lịch sử Truông Bồn giai đoạn 2, giữ nguyên hiện trạng sử dụng đất như hiện nay (với diện tích 20 ha); đề xuất UBND tỉnh sớm ban hành quyết định mở đường gom dân sinh (dài khoảng 700 m) để các hộ dân yên tâm, ổn định cuộc sống và khu di tích được bảo vệ, phát huy giá trị tốt hơn.

Có thể bạn quan tâm

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT mở rộng đáng kể quyền lợi người bệnh.

Bài toán giữ Quỹ bảo hiểm y tế bền vững

Quyền lợi càng được mở rộng, yêu cầu bảo đảm an toàn, cân đối và sử dụng hiệu quả Quỹ bảo hiểm y tế (BHYT) càng cấp thiết. Yêu cầu này đặt ra khi chính sách BHYT đang bước vào giai đoạn mới với nhiều thay đổi theo hướng mở rộng quyền lợi, tạo thuận lợi hơn cho người dân tiếp cận dịch vụ y tế và giảm gánh nặng chi phí khi ốm đau, bệnh tật.

Xã Kim Anh (Hà Nội) xuất hiện nhiều khu biệt thự, homestay, quán cà-phê “mọc lên” với kinh phí xây dựng không hề nhỏ.

Villa, homestay "bủa vây" rừng phòng hộ Sóc Sơn

Từ sau kết luận của Thanh tra Chính phủ năm 2006 đến đợt cưỡng chế đầu tháng 9/2026, tình trạng xây dựng villa, homestay trên đất rừng phòng hộ Sóc Sơn (Hà Nội) vẫn chưa được giải quyết dứt điểm. Vi phạm cũ chưa xử lý xong, công trình tiếp tục phát sinh, đặt ra yêu cầu làm rõ trách nhiệm quản lý và tháo gỡ những bất cập về quy hoạch.

Sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội trong ngày hội tuyển dụng. Ảnh: NAM ANH

Từ đỗ đại học đến năng lực làm việc

Hơn 633 nghìn thí sinh đã xác nhận nhập học đại học năm 2026. Trúng tuyển là cánh cửa mở ra một hành trình mới, nhưng cũng mới chỉ là điểm bắt đầu của quá trình đào tạo. Làm thế nào để những tân sinh viên hôm nay tích lũy đủ kiến thức, kỹ năng và năng lực thích ứng, từ đó trở thành nguồn nhân lực chất lượng cho tương lai?

Bác sĩ, nhiếp ảnh gia Vũ Hải Sơn kể chuyện nghề. Ảnh: GIẢN THANH SƠN

Người kể chuyện từ phòng mổ

Ở đời ai cũng muốn chọn cho mình con đường thẳng tắp từ khởi điểm đến đích như một định mệnh đã sắp đặt. Nhưng cũng có những người, như bác sĩ, nhiếp ảnh gia Vũ Hải Sơn, chọn cho mình con đường nhiều thử thách. Các đồng nghiệp ngành y cho rằng, anh đi theo một lối rẽ đầy bất ngờ cùng ánh sáng của phòng mổ và sự nghiêm cẩn của khoa học.

Du khách tham gia du lịch trải nghiệm tại khu sinh thái của vợ chồng Alex- Mai Dung.

Đôi vợ chồng Việt-Đức và thương hiệu Chocolate tương lai

Anh là Axel Krauss đến từ thành phố Quedlinburg ở miền bắc nước Đức. Chị là Lê Mai Dung, sinh ra tại cao nguyên Đà Lạt (Lâm Đồng). Họ đã chọn miền núi rừng xã Đam Rông 4 (Lâm Đồng) để tạo dựng một câu chuyện đẹp. Hòa hợp với rừng và cư dân rừng, đôi vợ chồng Việt-Đức ấy đã trở thành láng giềng, bạn bè và đối tác của đồng bào Cơ Ho, M'Nông địa phương từ nhiều năm nay…

Sinh viên Trường cao đẳng Cơ điện và Nông lâm Phú Thọ làm thủ tục nhập học. Ảnh: Nhà trường cung cấp

Tái cấu trúc để nâng chất lượng trường nghề

Việc sắp xếp lại mạng lưới trường nghề đang mở ra cơ hội tập trung nguồn lực, khắc phục tình trạng đào tạo trùng lặp, quy mô nhỏ. Thực tế tại Phú Thọ cho thấy, hiệu quả của sáp nhập nằm ở khả năng tái cấu trúc để hình thành những cơ sở đào tạo mạnh hơn.

Các nhà văn, nhà thơ, nhà báo trước khi xuống thực tế hầm than tại mỏ Hà Lầm. Ảnh tư liệu

Đường đi của ngòi bút

Chiếc thang máy đồ sộ đưa chúng tôi xuống sâu lòng đất. Thang máy mỏ than Hà Lầm (Quảng Ninh) không thơm tho như lên khách sạn, không thể thanh lịch như ở công sở hay chung cư, mà thô nhám vách sắt và sực mùi dầu, dây xích trần quện mỡ, nước từ trần thang rỉ tí tách ướt những vai áo. Hơn hai chục người cũng đứng trong chiếc hầm di động ẩm ướt ấy được, vừa nói cười vừa thầm hồi hộp theo chiều thang đi xuống trong vùng tranh tối tranh sáng.

Thanh niên thể hiện lòng yêu nước bằng hành động viết đơn xung phong đăng ký tham gia nghĩa vụ quân sự.

Khi tuổi trẻ chọn cống hiến

Tạm gác lại những kế hoạch, mục đích, nỗi niềm riêng của bản thân, một số thanh niên trên địa bàn TP Đà Nẵng đã viết đơn tình nguyện xung phong nhập ngũ trước kỳ tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ năm 2027.

Đón đọc Thời Nay số 1738, phát hành thứ năm, ngày 10/9

Đón đọc Thời Nay số 1738, phát hành thứ năm, ngày 10/9

Thời đàm bàn luận Bội thực “văn AI”, khi nội dung sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng nhiều nhưng cho cảm giác nhạt nhẽo, vô hồn vì thiếu cá tính, tình cảm của con người. Trong thời đại những nội dung theo kiểu “thức ăn công nghiệp” lên ngôi, nền tảng nuôi dưỡng nhận thức, sự sáng tạo, cảm xúc, cá tính và vẻ đẹp tâm hồn dường như ngày càng trở nên mong manh.

Ngoài giờ học, Ly tranh thủ làm thêm tại quán cà-phê để kiếm thêm thu nhập. Ảnh: TẤN LỰC

Cánh cửa đại học mở ra từ nghị lực

Mất cha từ khi còn nhỏ, mẹ bỏ đi, Nguyễn Thị Cẩm Ly (18 tuổi), ở xã Phú Túc, tỉnh Gia Lai, lớn lên bên bà nội gần 80 tuổi. Không có điều kiện như nhiều bạn bè cùng trang lứa, Ly sớm tự lập, vừa học vừa làm để tự lo cho mình.

Cựu chiến binh Trương Văn Cảnh, phường Hương Trà (bên trái), nhận bàn giao mái ấm nghĩa tình từ đồng đội.

Nối dài nghĩa tình đồng đội

Từ những mái ấm đến phương tiện sinh kế, học bổng cho con cái của đồng đội, kết nối nguồn vốn tín dụng ưu đãi giúp cựu chiến binh phát triển kinh tế..., những "món quà" này đang kể câu chuyện về các cấp Hội Cựu chiến binh TP Đà Nẵng đoàn kết, nghĩa tình trong thời bình, đồng hành giúp đồng đội vượt khó, vươn lên trong cuộc sống.

Nguy cơ mất những không gian làng giàu giá trị

Suy ngẫm này xuất hiện khi chúng tôi đi qua nhiều làng quê hoặc vẫn là “làng nguyên” ở nông thôn hoặc đã “phường hóa” những năm qua nhưng trong tâm thức, tình cảm người dân sở tại vẫn coi đó là làng. Thí dụ như làng cốm Vòng, làng hoa Tây Tựu… trong phố Hà Nội. Với cả hai “kiểu” địa bàn cơ sở này, tình trạng thu hẹp, suy giảm và nguy cơ mất mát các không gian giàu giá trị về nhiều mặt đã hiện hữu.

Một góc chợ Châu Đốc (An Giang) nổi tiếng với các món ăn đặc sản miền tây.

Kể chuyện Việt Nam qua ẩm thực

Tháng 8 vừa qua, Việt Nam đứng đầu danh sách những điểm đến ẩm thực hàng đầu thế giới năm 2026 do độc giả NZ Herald Travel bình chọn. Niềm vui từ những danh hiệu quốc tế gợi mở vấn đề làm thế nào để những món ngon cùng câu chuyện văn hóa phía sau thật sự trở thành sức hút với du khách quốc tế.

Gia Lai hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm chế biến nông sản hiện đại.

Đưa nông sản đại ngàn vươn tầm thế giới

Nông nghiệp Gia Lai đang đứng trước thời cơ vàng để chuyển mình. Không còn quẩn quanh với tư duy “bán thô, ăn xổi”, nhiều doanh nghiệp đã đẩy mạnh liên kết chuỗi giá trị và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

Lê Minh Vũ (bên phải) tham gia công tác trọng tài Giải Yoga tỉnh Khánh Hòa 2026.

Vượt giới hạn cùng Yoga

Với kiện tướng Yoga cấp quốc gia Lê Minh Vũ (26 tuổi, trú phường Phú Xuân, thành phố Huế), Yoga là hành trình lắng nghe, thấu hiểu từng đổi thay của bản thân. Phía sau những kết quả anh Vũ đạt được là sự kiên trì trong luyện tập, sẵn sàng chinh phục từng cấp độ mới. Các tư thế Yoga uyển chuyển, mềm mại tạo cho Vũ một hướng đi khác biệt, chứa đựng sự đam mê đầy nghiêm túc.

Không khí trên đảo trong lành, được ví như thiên đường nghỉ dưỡng.

Miền bí ẩn giữa biển xanh

Tạp chí Travel & Leisure vừa xếp Côn Đảo ở vị trí đầu tiên trong danh sách 30 hòn đảo bí ẩn nhất thế giới dành cho những du khách muốn tìm đến một nơi vắng vẻ, tách khỏi nhịp sống ồn ào. Vẻ đẹp bí ẩn của đảo đặc khu thuộc Thành phố Hồ Chí Minh từng được biết đến như một “địa ngục trần gian”.

Việc sáp nhập các trường đặt mục tiêu lấy học sinh làm trung tâm. Ảnh: THẾ PHONG

Sau sáp nhập, trường học phải tốt hơn

Năm học 2026-2027 mở ra với một thay đổi lớn trong mạng lưới trường học: Các địa phương đồng loạt tổ chức lại cơ sở giáo dục công lập theo mô hình mới. Từ những trường nhỏ, phân tán hình thành các trường quy mô lớn, có phân hiệu, điểm trường, đặt ra yêu cầu sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực và nâng cao chất lượng dạy học.

Đón đọc Thời Nay số 1737, phát hành thứ hai, ngày 7/9

Đón đọc Thời Nay số 1737, phát hành thứ hai, ngày 7/9

Cùng với đà tăng trưởng của thị trường xe điện, hạ tầng trạm sạc tại Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển sôi động với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp. Xu hướng này phản ánh quá trình chuyển dịch sang giao thông xanh đang được thúc đẩy đồng thời từ chính sách và thị trường. Cuộc đua phủ sóng hạ tầng trạm sạc xe điện trên Trang nhất.

Các đại biểu trao đổi tại Hội thảo quốc tế về thúc đẩy giáo dục và y tế hòa nhập tại Hà Nội.

Người khuyết tật cần ở vị trí trung tâm

Bảo đảm quyền của người khuyết tật đang đặt ra yêu cầu chuyển từ những cam kết chính sách sang các hệ thống giáo dục, y tế và dịch vụ xã hội thật sự hòa nhập. Từ kinh nghiệm của Chương trình chung của Liên hợp quốc, nhiều mô hình cho thấy việc tháo gỡ các rào cản trong tiếp cận dịch vụ chính là điều kiện để người khuyết tật tham gia bình đẳng và đầy đủ hơn vào đời sống xã hội.