Sạm da bất thường cảnh báo người bệnh mắc bệnh hiếm nguy hiểm

Sạm da toàn thân, nặng nhất ở đầu ngón tay, ngón chân và lưỡi, sạm tăng dần theo thời gian, người bệnh đi khám phát hiện suy tuyến thượng thận nguyên phát.
Trên phim CT scan thấy tuyến thượng thận trái (vòng tròn đỏ) của bà V. teo nhỏ, nhiều sang thương.
Trên phim CT scan thấy tuyến thượng thận trái (vòng tròn đỏ) của bà V. teo nhỏ, nhiều sang thương.

Bà L.H.V. (65 tuổi, Long An) thấy da bất thường khoảng một năm nay. Ban đầu chỉ có đầu ngón tay trỏ tối màu hơn, sau lan khắp các đầu ngón tay, ngón chân và lưỡi. Màu sắc các vùng này ngày càng đậm hơn, khác biệt rõ rệt với các vùng da chung quanh. Vài tháng gần đây, bà hay chóng mặt.

Kết quả khám ở hai cơ sở y tế, bà được chẩn đoán khác nhau là thiếu kẽm và rối loạn tiền đình, được kê thuốc uống nhưng tình trạng không cải thiện.

Đầu tháng 10/2024, bà V. tới Bệnh viện đa khoa Tâm Anh TP Hồ Chí Minh khám da khi đầu ngón tay, ngón chân nâu sậm như dính nhựa cây, lưỡi có mảng và đốm đen li ti.

Từ triệu chứng rất ít gặp là tăng sắc tố bất thường ở đầu chi và niêm mạc của người bệnh, bác sĩ nội trú chuyên khoa I Phan Sơn Long, chuyên khoa Da liễu-Thẩm mỹ da, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP Hồ Chí Minh nghĩ tới bệnh nội tiết nguy hiểm là suy tuyến thượng thận nguyên phát (bệnh Addison).

Tuy nhiên, đây cũng có thể là gợi ý của tình trạng nhiễm độc do tiếp xúc hóa chất, kim loại nặng lâu ngày (sắt, thép, thủy ngân, chì…) hoặc tác dụng phụ của một số thuốc.

Kết quả xét nghiệm máu cho thấy chỉ số ACTH của bà V. tăng gấp hàng trăm lần bình thường (ACTH trên 2.000 pg/mL trong khi chỉ số bình thường là 7,2-63,3 pg/mL). Mặt khác, chỉ số cortisol máu của người bệnh giảm nhẹ, cho thấy đây là tình trạng suy tuyến thượng thận nguyên phát giai đoạn sớm, chưa nguy hiểm đến tính mạng, vẫn còn khả năng hồi phục.

Nếu can thiệp sớm ở giai đoạn này tiên lượng của bà V. sẽ tốt hơn rất nhiều lần so với giai đoạn muộn của bệnh. Người bệnh nhanh chóng được chuyển tới khoa Nội tiết-Đái tháo đường.

Bác sĩ chuyên khoa I Võ Trần Nguyên Duy, Khoa Nội tiết-Đái tháo đường, cho biết, hình ảnh trên CT scan cho thấy tuyến thượng thận trái của người bệnh bị teo, có u hạt và vôi hóa nhiều. Bà V. được chỉ định nhập viện để làm các xét nghiệm, chẩn đoán chuyên sâu hơn nhằm tìm nguyên nhân chính xác gây ra tình trạng suy tuyến thượng thận. Tùy nguyên nhân, bác sĩ sẽ xây dựng liệu trình điều trị phù hợp.

Tuyến thượng thận là tuyến nội tiết nhỏ, có dạng hình tam giác, nằm trên đỉnh hai quả thận. Theo Thư viện Y học Quốc gia Mỹ, bệnh Addison rất hiếm gặp, với tỷ lệ mắc bệnh là 0,6 trên 100.000 người dân mỗi năm.

Bệnh này là tình trạng tuyến thượng thận bị suy giảm chức năng, hoạt động yếu hoặc không hoạt động, nên không thể sản xuất đủ lượng hormone rất quan trọng cho sự sống là cortisol và aldosterone.

Tăng sắc tố da ở đầu ngón tay người bệnh.
Tăng sắc tố da ở đầu ngón tay người bệnh.

Việc suy giảm hai hormone này gây tụt huyết áp, hạ đường huyết và tăng nồng độ kali trong máu. Nếu không được cấp cứu kịp thời có thể gây tử vong nhanh. Khi lượng cortisol máu giảm, tuyến yên sẽ tăng tiết nhiều hormone có tên là ACTH, là chất kích thích tuyến thượng thận tăng cường sản xuất cortisol. Tăng ACTH là nguyên nhân cơ thể tăng tiết sắc tố melanin, dẫn đến tình trạng sạm da nặng ở bà V.

Bệnh Addison thường biểu hiện dưới dạng khởi phát âm thầm, dễ nhầm lẫn với triệu chứng của một số bệnh khác nên dễ bị chẩn đoán sai và điều trị không kịp thời.

Bác sĩ Long cho biết, tăng sắc tố ở da và niêm mạc được xem là một trong các triệu chứng sớm của bệnh Addison, chúng có thể xuất hiện ở bất kỳ đâu trên cơ thể. Tăng sắc tố thường nặng hơn ở các vùng phơi bày ánh sáng như mặt, bàn tay và bàn chân. Tình trạng sạm da nhanh hay chậm tùy theo mức độ diễn tiến của suy tuyến thượng thận ở mỗi người.

Thông thường, các vùng da đậm màu hơn như núm vú, nách, cơ quan sinh dục sẽ đổi màu trước. Trên da sẽ xuất hiện các vết sẫm màu, dần dần các vết này lan rộng, liên kết với nhau thành màu sẫm đều ở toàn thân. Hiện tượng sẫm màu da này thấy rõ nhất ở mu bàn tay, bàn chân, đậm nhất là ở các khớp đốt ngón và đầu ngón.

Hiện tượng tăng sắc tố ở các niêm mạc (lưỡi, trong má, nướu) có thể không gặp ở tất cả bệnh nhân Addison nhưng là triệu chứng lâm sàng đặc hiệu, có giá trị chẩn đoán cao.

Tùy vào thể trạng, tình hình sức khỏe, mỗi người bệnh có các dấu hiệu khác nhau. Nhìn chung, các triệu chứng tăng dần từ chán ăn, sụt cân, buồn ói và ói, tiêu chảy, mệt mỏi ngày càng nhiều, nhất là buổi chiều. Các triệu chứng khác dễ bị nhầm lẫn với bệnh rối loạn tiền đình cũng được ghi nhận như tụt huyết áp nặng khi thay đổi tư thế, chóng mặt, ngất xỉu; hoặc hạ đường huyết: run chân tay, vã mồ hôi, hồi hộp…

Bác sĩ Long khuyến cáo, nếu có các dấu hiệu bất thường trên, người bệnh cần sớm tới bệnh viện để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Có thể bạn quan tâm

Nhân viên y tế nhập liệu hồ sơ sức khỏe điện tử cho người dân.

Tây Ninh đẩy mạnh số hóa, thu hút nhân lực y tế

Ngày 4/5, Sở Y tế tỉnh Tây Ninh thông tin, tính đến hết quý I/2026, toàn tỉnh đã tạo lập hồ sơ sức khỏe điện tử cho gần 3,1 triệu người, đạt tỷ lệ 96,94%, vượt xa mục tiêu đề ra. Song song đó, bệnh án điện tử đã được triển khai tại 4 bệnh viện, giúp giảm thiểu giấy tờ, nâng cao khả năng lưu trữ và chia sẻ dữ liệu y tế.

[Video] Sự thật về nhịn ăn trước khi chụp CT

[Video] Sự thật về nhịn ăn trước khi chụp CT

Liệu có cần nhịn ăn tuyệt đối trước khi chẩn đoán hình ảnh hay có khung giờ nào là tốt nhất để chụp chiếu hiệu quả tốt nhất? Hãy cùng nghe tư vấn từ Bác sĩ để giải đáp cho thắc mắc này.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Như Hải, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Y Dược (Đại học Quốc gia Hà Nội) hướng dẫn sinh viên về thực hành lâm sàng răng hàm mặt.

Đổi mới đào tạo nhân lực chất lượng cao ngành y tế

Đào tạo bác sĩ nội trú cũng là một hệ đào tạo đặc thù của khối ngành sức khỏe. Trong bối cảnh cả ngành y tế cũng như giáo dục đại học đang đứng trước yêu cầu đổi mới và hội nhập quốc tế, thì việc đào tạo đội ngũ nhân lực này cũng cần phải có những thay đổi.

Bệnh nhân H. và 2 gói thuốc đông y gia truyền giả bị lừa mua.

Cẩn trọng với thuốc đông y gia truyền giả

Thời gian gần đây, nhiều vụ việc sản xuất, kinh doanh thuốc đông y giả liên tục bị cơ quan chức năng phát hiện và thu giữ. Sản phẩm được quảng cáo là thuốc đông y gia truyền có tác dụng chữa bách bệnh, kể cả ung thư, nhưng bên trong lại chứa chất cấm.

Hình ảnh bệnh nhân trước và sau điều trị.

Ung thư biểu mô tế bào đáy tái phát liên tiếp, lời cảnh báo từ bác sĩ

Ung thư biểu mô tế bào đáy (BCC) – loại ung thư da phổ biến nhất – thường có tiên lượng tốt nhưng không hề “vô hại” như nhiều người nghĩ. Trường hợp một bệnh nhân gần 60 tuổi phải phẫu thuật tới 3 lần do tái phát liên tiếp cho thấy tính chất xâm lấn âm thầm, ranh giới khó kiểm soát của bệnh, đặc biệt ở vùng mặt nguy cơ cao.

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

Trong bối cảnh ngành y tế Việt Nam đứng trước yêu cầu đổi mới về công nghệ và nâng cao chất lượng điều trị, việc xuất hiện những sản phẩm “Make in Vietnam” mang hàm lượng khoa học cao không chỉ góp phần cải thiện hiệu quả chăm sóc sức khỏe mà còn khẳng định năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ của doanh nghiệp trong nước.

Tiến sĩ, bác sĩ Cao Việt Tùng thực hiện thay van động mạch phổi qua da cho bé L.V với sự tư vấn của chuyên gia Hàn Quốc.

Tránh “cưa xương ức” lần hai, bé 14 tuổi được thay van tim qua da chỉ trong 2 giờ

13 năm sau ca phẫu thuật điều trị tứ chứng Fallot, van động mạch phổi dần suy giảm theo quy luật tự nhiên của cơ thể, khiến bé gái đứng trước nguy cơ phải cưa xương ức để thay van lần hai. Tuy nhiên, nhờ kỹ thuật tiên tiến thay van động mạch phổi qua da, em đã có thể tránh được cuộc đại phẫu thêm một lần nữa.

Quang cảnh hội nghị chiều 28/4 nhằm tháo gỡ khó khăn cho "phòng tuyến" y tế cơ sở trên địa bàn tỉnh Cà Mau.

Cà Mau nhận diện để gỡ khó cho tuyến y tế cơ sở

Kể từ khi chính thức thu gọn từ 164 xuống còn 64 đơn vị (sau hợp nhất tỉnh), hệ thống y tế cơ sở tại Cà Mau đối mặt với không ít khó khăn, nhất là thiếu hụt lãnh đạo, biên chế chuyên môn, cùng hạ tầng chắp vá... Đây là những điểm nghẽn được lãnh đạo Cà Mau nhận diện để sớm khơi thông.