Với mục tiêu quản lý chặt chẽ hoạt động khai thác, bảo vệ nguồn lợi hải sản, tỉnh Ninh Bình đã chỉ đạo các cấp, ngành trên địa bàn nghiêm túc, khẩn trương triển khai các giải pháp cùng cả nước nỗ lực gỡ bỏ “thẻ vàng” đối với thủy sản xuất khẩu của Việt Nam.
Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình đã ban hành các văn bản chỉ đạo các sở, ngành, địa phương ven biển, trong đó giao người đứng đầu cấp ủy, chính quyền phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh nếu để xảy ra tình trạng vi phạm khai thác IUU tại địa phương. Tỉnh thành lập Ban chỉ đạo chống khai thác IUU; thành lập Đoàn kiểm tra công tác chống khai thác IUU của tỉnh; đồng thời, tiến hành kiểm tra các đơn vị, địa phương ven biển để kịp thời đôn đốc, chấn chỉnh, đưa ra các chỉ đạo khắc phục và nâng cao hiệu quả công tác chống khai thác IUU trên địa bàn.
Ninh Bình hiện có 1.360/1.360 tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 6m trở lên, đăng ký cập nhật thông tin vào cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia đạt 100% và 100% số tàu cá đã đăng ký được viết số đăng ký, đánh dấu theo quy định. Từ ngày 1/1/2024 đến ngày 14/9/2025, không có tàu cá của tỉnh vi phạm khai thác hải sản bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài; chưa có trường hợp vi phạm nào đưa ra xét xử các hành vi liên quan đến đưa tàu cá, ngư dân khai thác hải sản bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài, gửi, vận chuyển thiết bị VMS theo Nghị quyết số 04/2024/NQ-HĐTP ngày 12/6/2024 của Hội đồng thẩm phán Tòa án Nhân dân Tối cao. Đến nay, cơ bản các thuyền trưởng, tàu cá đã quen với thao tác khai báo xuất, nhập cảng trên kiosk (thiết bị máy tính cảm ứng) đặt tại văn phòng Ban Quản lý cảng cá, phục vụ chủ các tàu thuyền khai báo xuất, nhập cảng trên phần mềm Nhật ký điện tử và truy xuất nguồn gốc (eCDT) giúp nhanh chóng hoàn thiện thủ tục một cách minh bạch và chính xác.
Trước đây, mỗi lần làm thủ tục tại cảng, nhất là thời điểm vào vụ cá, số lượng tàu đăng ký đông, nhiều chủ tàu phải chờ đợi để khai báo mất thời gian. Việc khai báo thủ công nên các thông tin về số lượng hải sản đánh bắt được ghi chép bằng sổ, giấy dễ bị nhòe, mờ hoặc hỏng nát. Đến nay, phần mềm eCDT hỗ trợ ghi nhật ký khai thác và chuyển tải sản phẩm khai thác trong môi trường không có internet, mọi thông tin sẽ tự động đồng bộ khi tàu cập cảng và kết nối internet.
Tỉnh Ninh Bình hiện có hai cảng cá được chỉ định công bố mở cảng và đưa vào sử dụng là Ninh Cơ và Thành Vui. Tỉnh có ba khu neo đậu tàu thuyền tránh trú bão cấp tỉnh là cảng cá kết hợp khu neo đậu tàu thuyền tránh trú bão Ninh Cơ, Quần Vinh và khu neo đậu tránh trú bão cửa Hà Lạn. Các địa điểm này đều được bố trí cán bộ phụ trách hướng dẫn và hỗ trợ chủ tàu, thuyền trưởng; các doanh nghiệp thu mua, chế biến đăng nhập tài khoản eCDT. Nhật ký điện tử và truy xuất nguồn gốc (eCDT) là phần mềm cung cấp đầy đủ quy trình và chức năng khai báo theo quy định cho các đơn vị Chi cục Thủy sản-Kiểm ngư, Ban quản lý cảng cá, Đồn Biên phòng, công ty chế biến xuất khẩu, vựa và ngư dân. Các chức năng được thiết kế đơn giản và dễ hiểu, với các bước triển khai, như: Quản lý tàu cá xuất cảng và ghi nhận dữ liệu ban đầu về tàu và thuyền viên; ghi chép sản lượng khai thác tại thời điểm đánh bắt thông qua thiết bị nhật ký điện tử; quản lý tàu vào cảng, cập nhật sản lượng khai thác; giám sát sản lượng lên cảng, cấp biên nhận bốc dỡ, mua cá tại cảng; cấp giấy xác nhận và giấy chứng nhận nguồn gốc nguyên liệu cho nhà máy chế biến.
Tuy nhiên, với đặc thù nghề đi biển, trình độ công nghệ thông tin còn hạn hẹp, ngư dân chưa thành thạo việc đăng nhập và thao tác sử dụng khiến công tác này còn gặp nhiều khó khăn. Hiện, ở các địa điểm tiếp nhận khai báo xuất nhập cảng, cán bộ Ban Quản lý cảng cá vừa giúp chủ tàu đăng ký, vừa hướng dẫn cài đặt và khai báo. Các đơn vị cũng bố trí phương tiện để hỗ trợ ngư dân làm thủ tục xuất nhập cảng trên phần mềm.
Để khắc phục một số điểm còn tồn tại, Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình đã ban hành các nhiệm vụ cụ thể. Trong đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường phải tăng cường tuyên truyền, tham mưu ban hành văn bản chấn chỉnh, tổ chức tuần tra kiểm soát, tham gia xử lý dứt điểm các vi phạm và báo cáo kết quả hằng tuần. Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng chủ trì, phối hợp công an, Chi cục Thủy sản- Kiểm ngư và Ủy ban nhân dân cấp xã rà soát, xử lý dứt điểm tàu cá vi phạm về VMS; tập trung xử lý tám tàu có chiều dài lớn nhất hơn 24m trước ngày 10/10/2025, đồng thời tăng cường tuần tra trên bờ và trên biển, kiên quyết không cho xuất bến tàu không đủ điều kiện hoạt động. Công an tỉnh tập trung nguồn lực, phát huy vai trò công an xã, ngăn chặn ngay từ trong bờ, xử lý môi giới đưa tàu khai thác trái phép ở vùng biển nước ngoài, phối hợp niêm phong, quản lý tàu vi phạm. Các xã có tàu khai thác hải sản phải chịu trách nhiệm trực tiếp, trong đó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã chịu trách nhiệm trước Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh về kết quả chống khai thác IUU trên địa bàn. Các xã phải tập trung quản lý từng tàu cá, đối tượng có nguy cơ vi phạm, phối hợp kiểm tra, xử lý dứt điểm tàu mất kết nối VMS hơn 6 giờ.
Đồng chí Trần Anh Dũng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình chỉ đạo: Chống khai thác IUU là nhiệm vụ quan trọng, nhất là giai đoạn từ nay đến cuối năm của tỉnh, để cùng cả nước quyết tâm tháo gỡ “thẻ vàng” của EC trong năm 2025. Tỉnh yêu cầu các sở, ngành, Ủy ban nhân dân các xã có tàu khai thác hải sản tập trung cao độ và thực hiện nghiêm túc theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Ủy ban nhân dân tỉnh. Định kỳ báo cáo kết quả thực hiện hằng tháng và hằng tuần về Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp báo cáo Ban Chỉ đạo Quốc gia IUU, Ủy ban nhân dân tỉnh theo quy định.
“Chống khai thác IUU là nhiệm vụ trọng tâm, cần sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt hơn nữa của tất cả các lực lượng. Các sở, ngành, địa phương phải tập trung xử lý triệt để vi phạm tồn đọng, coi đây là tiêu chí đánh giá trách nhiệm và kết quả thực hiện nhiệm vụ, góp phần cùng cả nước quyết tâm tháo gỡ “thẻ vàng” trong năm 2025”, đồng chí Trần Anh Dũng nhấn mạnh.
