Theo phóng viên TTXVN tại New York, các nghị sĩ đảng Dân chủ đang nỗ lực thúc đẩy cuộc bỏ phiếu vào tuần tới đối với một nghị quyết nhằm hạn chế quyền hạn của Tổng thống Donald Trump trong việc tiến hành các cuộc không kích tại Iran.
Động thái này nhằm khẳng định lại vai trò của Quốc hội Mỹ trong việc phê duyệt sử dụng sức mạnh quân sự.
Tiến trình thúc đẩy bỏ phiếu cho nghị quyết về quyền hạn chiến tranh vốn đã được khởi động từ trước, song nỗ lực này đã nhận được xung lực mới sau khi Mỹ và Israel đồng loạt dội bom vào Iran kể từ rạng sáng 28/2.
Các nhà lãnh đạo đảng Dân chủ tại Hạ viện đã thông báo từ tuần trước - trước khi các cuộc không kích diễn ra - rằng họ sẽ bắt đầu các thủ tục để buộc Hạ viện phải bỏ phiếu về nghị quyết liên quan đến vấn đề Iran.
Nghị quyết này yêu cầu Tổng thống Trump phải chấm dứt việc sử dụng lực lượng vũ trang chống lại Iran, trừ khi có sự cho phép rõ ràng từ Quốc hội.
Thực tế lịch sử cho thấy các tổng thống thuộc cả hai đảng tại Mỹ thường tìm cách lách các nghị quyết về quyền hạn chiến tranh trong quá khứ.
Việc thông qua nghị quyết này vẫn còn bỏ ngỏ tại Hạ viện và Thượng viện do đảng Cộng hòa kiểm soát, trong bối cảnh các thành viên đảng Cộng hòa tại cả hai viện đều bày tỏ sự ủng hộ ban đầu đối với các cuộc không kích.
Lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện John Thune ngày 28/2 đã lên tiếng ca ngợi các cuộc tấn công.
Tuy nhiên, nỗ lực này đã nhận được sự ủng hộ từ ít nhất hai nghị sĩ đảng Cộng hòa tại Hạ viện là Thomas Massie (bang Kentucky) và Warren Davidson (bang Ohio).
Điều này mở ra khả năng nghị quyết có thể được thông qua tại Hạ viện nếu nhận được đủ sự đồng thuận từ phe Dân chủ và số lượng đại biểu tham gia bỏ phiếu cuối cùng đạt yêu cầu.
Tại Thượng viện, Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Rand Paul (bang Kentucky), người từng bỏ phiếu cho một nghị quyết về quyền hạn chiến tranh trước đó, khẳng định ông sẽ "phản đối một cuộc chiến khác của Tổng thống".
Lãnh đạo phe Dân chủ tại Hạ viện Hakeem Jeffries nhận định Iran là "một bên hành xử tiêu cực và cần phải bị đối đầu quyết liệt... Tuy nhiên, trừ những trường hợp khẩn thiết, chính quyền Trump phải tìm kiếm sự cho phép đối với việc sử dụng vũ lực mang tính phòng ngừa, vốn được coi là một hành động chiến tranh".
Dân biểu Ro Khanna, đảng viên Dân chủ bang California, người cùng bảo trợ nghị quyết với ông Massie, đã hối thúc các nhà lập pháp tái triệu tập tại Washington vào ngày 2/3 tới để bỏ phiếu.
Ông gọi các cuộc không kích này là sự khởi đầu của "một cuộc chiến thay đổi chế độ bất hợp pháp tại Iran, đặt tính mạng người Mỹ vào vòng nguy hiểm".
Trên mạng xã hội, ông Massie cũng mô tả các cuộc tấn công là "những hành động chiến tranh chưa được Quốc hội cho phép".
Dù vậy, nghị quyết đang vấp phải sự phản đối ban đầu từ các nghị sĩ Dân chủ có quan điểm ủng hộ Israel mạnh mẽ tại Hạ viện như Jared Moskowitz và Josh Gottheimer.
Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer cho rằng Thượng viện nên thông qua nghị quyết nhưng không trực tiếp phản đối các cuộc không kích. Ông phàn nàn rằng chính quyền đã không trình bày rõ lập luận của mình trước Quốc hội hoặc công luận.
Chắc chắn Tổng thống Trump sẽ phủ quyết nghị quyết nếu nó được thông qua, nhưng một lượng phiếu ủng hộ đáng kể từ phe Cộng hòa có thể thuyết phục ông hạn chế các cuộc tấn công vào Iran.
Trước đây, Thượng viện từng thông qua cuộc bỏ phiếu thủ tục cho một nghị quyết chống lại các cuộc không kích dẫn đến việc bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela Nicolas Maduro, khiến Nhà Trắng sau đó phải tiết chế các cuộc tấn công và cử Ngoại trưởng Marco Rubio đến Đồi Capitol để điều trần trước các nghị sĩ.
