Thực trạng trên đặt ra yêu cầu cấp bách là phải triển khai ngay các giải pháp ứng phó, vừa bảo đảm an toàn trước mắt, vừa hướng tới ổn định lâu dài cho người dân vùng nguy cơ cao.
Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị vừa ban hành quyết định công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai đối với hai vị trí sạt lở nghiêm trọng tại xã Tuyên Phú, gồm khu vực đồi Phòng Không, thôn Đồng Lâm và khu tái định cư thôn Đạm Thủy.
Tại đồi Phòng Không, địa hình đồi núi cao và dốc lớn khiến khu vực này tiềm ẩn nguy cơ sạt lở nghiêm trọng. Theo thống kê, điểm sạt lở có diện tích ảnh hưởng khoảng 2,5 ha, cách khu dân cư chỉ 78m. Toàn khu vực có 53 hộ dân với 60 thửa đất ở, một hội trường thôn, một trường tiểu học với 173 học sinh nằm trong vùng ảnh hưởng; trong đó 13 hộ thuộc vùng nguy cơ rất cao. Nếu mưa lớn tiếp diễn, sạt lở có thể đe dọa trực tiếp đến khu dân cư, trường học và hạ tầng giao thông.
Khu tái định cư thôn Đạm Thủy vốn được đầu tư để bố trí cho các hộ dân di dời khỏi vùng sạt lở do bão lũ năm 2020. Đến nay, dự án đã hoàn thiện mặt bằng, bàn giao đất và các hộ cơ bản xây dựng xong nhà ở. Tuy nhiên, do địa hình phức tạp, khu vực này vẫn tiềm ẩn nguy cơ sạt lở mái ta-luy, đe dọa an toàn khu dân cư khi mùa mưa lũ đến.
Trước tình hình đó, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị đã yêu cầu triển khai ngay các biện pháp khẩn cấp, gồm: Di dời toàn bộ 53 hộ dân và một trường tiểu học đến nơi an toàn khi có mưa lớn; bảo đảm lương thực, nhu yếu phẩm tại điểm sơ tán; cắm biển cảnh báo, bố trí lực lượng thường trực, theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết và sẵn sàng phương tiện ứng phó khi xảy ra sự cố.
Tỉnh cũng chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Viện Khoa học địa chất và khoáng sản đề xuất giải pháp công trình hoặc phi công trình phù hợp, hoàn thành trước ngày 15/11/2025 nhằm xử lý dứt điểm nguy cơ sạt lở, bảo đảm an toàn lâu dài cho khu dân cư.
Tại các xã miền núi phía nam Quảng Trị như Khe Sanh, Hướng Phùng, Đakrông cũng đang chịu ảnh hưởng nặng nề do mưa lũ kéo dài. Tại Khối 2, hộ gia đình bà Nguyễn Thị Thương ghi nhận sụt lún nghiêm trọng trong khuôn viên nhà, sân bị sập, tường và nền nứt toác. Bà Thương cho biết, sinh sống ở đây hơn 10 năm, nhưng chưa bao giờ tình trạng sạt lở diễn biến nhanh và nghiêm trọng như năm nay.
Trước nguy cơ sạt lở đe dọa tính mạng người dân, Ủy ban nhân dân xã Khe Sanh đã di dời khẩn cấp 5 hộ với 18 nhân khẩu đến nơi an toàn, đồng thời phối hợp lực lượng công an, quân sự, xung kích cơ sở tiến hành gia cố tạm thời, dựng rào chắn và cắm biển cảnh báo ở các vị trí nguy hiểm.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Khe Sanh Nguyễn Anh Cư cho biết, xã đã kiến nghị cơ quan chức năng khẩn trương có biện pháp xử lý lâu dài, vì nếu mưa lớn tiếp diễn, các tuyến đường huyết mạch có nguy cơ gặp sự cố, gây chia cắt.
Trước tình hình sạt lở phức tạp, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Hoàng Nam đã kiểm tra hiện trường và yêu cầu các địa phương rà soát lại quỹ đất để quy hoạch khu tái định cư an toàn, không nằm trong vùng có nguy cơ ngập lụt, sạt lở. Lãnh đạo tỉnh cũng chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ di dời các hộ dân vùng nguy cơ cao, kết hợp tuyên truyền, vận động người dân đồng thuận với chủ trương di dời, tránh tâm lý ngại rời nơi ở cũ.
Các sở, ngành liên quan được giao lên phương án chi tiết về quỹ đất, nguồn vốn và thiết kế hạ tầng khu tái định cư, đồng thời yêu cầu chính quyền địa phương bố trí lực lượng thường trực, tăng cường cảnh báo và dự báo sớm các khu vực có nguy cơ sạt lở mới.
Bên cạnh đó, ngành nông nghiệp và môi trường, ngành xây dựng và chính quyền cơ sở phải phối hợp xây dựng bản đồ cảnh báo sạt lở đất, kiểm tra định kỳ hệ thống ta-luy, mương thoát nước, đường giao thông vùng đồi núi. Những điểm đã được xác định nguy cơ cao cần ưu tiên đầu tư gia cố, xử lý công trình kết hợp các biện pháp phi công trình như trồng cây chắn sạt, kè mềm, thoát nước mưa hợp lý để giảm thiểu tác động thiên tai.
