Gần 60 năm trước, nhà báo chiến trường, nghệ sĩ nhiếp ảnh Lương Nghĩa Dũng đã đến Ngư Thủy thực hiện phóng sự ảnh “Những cô gái giữ biển, giữ làng” - một trong những tác phẩm được giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.
Sau này, trong cuốn sách ảnh “Việt Nam trong ánh chớp lửa đạn” do nhà báo chiến sĩ, liệt sĩ Lương Nghĩa Dũng thực hiện, được Nhà xuất bản Thông tấn ấn hành đã nhắc đến nhiều tên đất, tên người trên vùng "đất lửa" Quảng Bình.
Trong đó có phóng sự ảnh kể về cuộc sống, chiến đấu của Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy anh hùng. Đây là những bức ảnh chân thật, sinh động, được nhà báo Lương Nghĩa Dũng thực hiện năm 1967 ngay trên trận địa pháo 85 ly của Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy.
Những bức ảnh tư liệu quý này đã đi vào lịch sử đấu tranh giành độc lập và thống nhất đất nước, ghi dấu chiến công chói lọi của Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy anh hùng.
Gần 60 năm sau, bà Lương Thị Nhiễu (86 tuổi), vợ của liệt sĩ Lương Nghĩa Dũng và các con, cháu đã vượt chặng đường xa từ Thủ đô Hà Nội vào xã biển Ngư Thủy đến thăm những O Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy, nhân vật trong tác phẩm của chồng, bố và ông mình.
Họ ôm chầm lấy nhau rưng rưng xúc động, nước mắt lăn dài trên má. Những con người ở tuổi xưa nay hiếm, gặp nhau lần đầu mà như đã thân quen từ lâu, cùng kể cho nhau nghe câu chuyện của gần 60 năm trước, hỏi thăm nhau cuộc sống hiện tại và động viên nhau giữ gìn sức khỏe để tiếp tục đồng hành cùng con, cháu trong chặng đường tới.
 |
| Gia đình nhà báo, liệt sĩ Lương Nghĩa Dũng chụp ảnh lưu niệm với các nữ pháo thủ bên tượng đài ghi dấu chiến công của Đại đội pháo binh Ngư Thủy. |
Đón nhận những tấm ảnh quý ghi lại hình ảnh Đại đội pháo của mình năm xưa, nhất là khi thấy lại mình trong ảnh, bà Ngô Thị Hồng Sam rưng rưng xúc động nói, nhìn vào những tấm hình này, bà và các đồng đội như được gặp lại một thời tuổi trẻ hào hùng của mình.
"Nhà báo Lương Nghĩa Dũng chụp những tấm ảnh này khi Đại đội chúng tôi đang chiến đấu trên trận địa, tôi khi đó đang làm nhiệm vụ quan trắc tàu chiến Mỹ để các đồng đội vươn chỉnh nòng pháo 85 ly bắn trúng tàu giặc. Cảm ơn nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh Lương Nghĩa Dũng đã không quản gian khổ, hy sinh để ghi lại những bức ảnh tư liệu quý của Đại đội nữ pháo binh Ngư Thủy và lưu lại cho tới hôm nay. Trên hết là tấm lòng của gia đình nhà báo liệt sĩ vẫn không quên những nữ pháo thủ chúng tôi, tìm đến thăm tặng ảnh quý và tặng quà hết sức trân trọng” - bà Ngô Thị Hồng Sam chia sẻ.
Cùng với thăm hỏi sức khỏe các nữ pháo binh Ngư Thủy anh hùng, bà Lương Thị Nhiễu, vợ của liệt sĩ Lương Nghĩa Dũng cùng các con, cháu đã trao tặng 2 bức ảnh được in ra từ phóng sự ảnh lịch sử “Những cô gái giữ biển, giữ làng” và phần quà nhỏ thể hiện tấm lòng tri ân.
Nhà báo, nghệ sĩ nhiếp ảnh, liệt sĩ Lương Nghĩa Dũng, sinh năm 1935, quê ở xã Quang Trung, huyện Phú Xuyên (Hà Nội). Ông là phóng viên chiến trường của Thông tấn xã Việt Nam, nổi tiếng với nhiều bức ảnh xuất sắc về chiến tranh Việt Nam. Ông hy sinh năm 1972, trong chiến dịch giải phóng thị xã Quảng Trị.
Năm 2017, nhà báo Lương Nghĩa Dũng được Chủ tịch nước truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật, với cụm tác phẩm: “Những khoảnh khắc để lại” (gồm 5 ảnh: “Lửa vây máy bay Mỹ”, “Nữ pháo binh Ngư Thủy”, “Đưa xe tăng vào trận”, “Xốc tới”, “Đánh chiếm cứ điểm 365”).
