Quản lý ta-xi công nghệ theo hướng nào?

Sau hơn hai năm Uber, Grab “đổ bộ” vào Việt Nam, ta-xi truyền thống buộc phải nhanh chóng đổi mới, ứng dụng công nghệ để giảm chi phí, nâng cao chất lượng phục vụ hành khách. Lãnh đạo Bộ Giao thông vận tải (GTVT) nhận định, nếu không mạnh dạn thí điểm Uber, Grab, chắc chắn ta-xi truyền thống sẽ vẫn không chịu thay đổi. Tuy nhiên, việc thí điểm cũng bộc lộ nhiều bất cập, đòi hỏi cơ quan quản lý nhà nước nghiên cứu, có giải pháp để các doanh nghiệp cạnh tranh bình đẳng, cùng phát triển.

Taxi công nghệ như Uber hay Grab được nhiều hành khách lựa chọn bởi sự tiện lợi, thái độ phục vụ và giá thành nhiều ưu đãi.
Taxi công nghệ như Uber hay Grab được nhiều hành khách lựa chọn bởi sự tiện lợi, thái độ phục vụ và giá thành nhiều ưu đãi.

Bài toán chưa có lời giải

Đề án thí điểm ứng dụng khoa học - công nghệ trong hỗ trợ kết nối vận tải hành khách theo hợp đồng (gọi tắt là ta-xi công nghệ), được triển khai tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và các tỉnh Khánh Hòa, Quảng Ninh (từ tháng 1-2016 đến nay), thống kê của Bộ GTVT cho thấy, có hơn 900 đơn vị vận tải (doanh nghiệp, hợp tác xã vận tải) với hơn 29.800 xe tham gia thí điểm. Chính sự gia tăng nhanh chóng, vượt xa so với quy hoạch của số lượng xe này dẫn đến việc Hiệp hội Ta-xi Hà Nội kiến nghị dừng hoạt động Uber, Grab.

Theo đánh giá của Bộ GTVT, việc triển khai thí điểm đã tạo điều kiện thuận lợi cho hành khách trong việc đi lại như lựa chọn phương tiện; biết được thông tin của lái xe, giá cước; đánh giá thái độ phục vụ lái xe; rút ngắn thời gian chờ xe; giảm chiều xe chạy rỗng, lòng vòng trên đường để đón khách; giảm ùn tắc giao thông đô thị; thay đổi chất lượng dịch vụ của các hãng ta-xi,… Sức ép cạnh tranh đã buộc ta-xi truyền thống phải chuyển mình, thay đổi theo hướng tích cực để tồn tại. Hiện nay, 12 hãng ta-xi đã ứng dụng phần mềm kết nối vận tải hành khách, giúp người tiêu dùng được hưởng lợi từ dịch vụ tốt hơn, giá cả hợp lý hơn.

Một vấn đề mà các doanh nghiệp ta-xi tỏ ra thua thiệt Uber và Grab chính là sự điều chỉnh linh hoạt giá cước trên cơ sở thỏa thuận giữa bên cung cấp dịch vụ với khách hàng. Tuy nhiên, không thể vì thế mà đơn vị cung cấp có quyền đưa ra giá cước theo kiểu “cạnh tranh hủy diệt” đối phương hoặc giá cước “nhảy múa” theo thời điểm trong ngày. Uber và Grab đã sai phạm về quy định và đăng ký chất lượng dịch vụ, vi phạm nghiêm trọng quy định pháp luật Việt Nam như dịch vụ Grab-share. Bài toán về việc bảo đảm sự cạnh tranh công bằng giữa “ta-xi công nghệ” và ta-xi truyền thống đến nay vẫn chưa có lời giải. Trong khi Uber, Grab đang mở rộng thị trường, tăng số lượng xe thì nhiều hãng ta-xi truyền thống đang phải vật lộn để cạnh tranh, tồn tại.

Vừa qua, Grab Việt Nam triển khai dịch vụ GrabTaxi cho một số doanh nghiệp, hợp tác xã kinh doanh ta-xi tại một số địa phương là Bà Rịa - Vũng Tàu, Thừa Thiên - Huế và Lâm Đồng. Theo lý giải của Grab Việt Nam, GrabTaxi là một trong những dịch vụ được tích hợp trong ứng dụng Grab, được đăng ký với Bộ Công thương là ứng dụng sàn giao dịch thương mại điện tử có phạm vi hoạt động trên toàn quốc và vận hành hoàn toàn hợp pháp theo quy định tại Nghị định số 52/2013/NĐ-CP của Chính phủ về thương mại điện tử. Dịch vụ này không can thiệp vào giá cước cũng như cách vận hành, quản lý xe và lái xe của các đơn vị ta-xi. Grab Việt Nam cho rằng, một số cơ quan quản lý đã hiểu sai lệch về bản chất của dịch vụ này, cho rằng đây là dịch vụ thuộc đề án thí điểm và không được phép triển khai ngoài phạm vi thí điểm, tạo rào cản rất lớn đối với các Sở GTVT và doanh nghiệp ta-xi cũng như gây ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động của Grab Việt Nam và các đối tác.

Lúng túng trong nhận diện, quản lý

Khẳng định việc nhận diện đúng bản chất của Uber, Grab để quản lý chứ không cấm, Giám đốc Sở GTVT Hà Nội Vũ Văn Viện cho biết, Nghị quyết của HĐND thành phố quyết định quản lý loại hình này như ta-xi, phù hợp với bản chất hơn là xe hợp đồng. Ở góc nhìn khác, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế T.Ư Phan Đức Hiếu cho rằng, sự lúng túng của cơ quan quản lý nhà nước là bình thường vì Uber, Grab là loại hình hoàn toàn mới, thay đổi tính chất và mô hình vận tải. Lãnh đạo hãng ta-xi Vinasun cho biết, phần mềm kết nối đặt xe của Uber, Grab đang cung cấp trực tiếp chỉ đạo kinh doanh chứ không chỉ cung cấp phần mềm, do đó, cần định danh dịch vụ vận tải Grab, Uber là ta-xi. Trên thế giới không đâu gọi Grab, Uber là xe hợp đồng điện tử. Hợp đồng điện tử là phương thức giao tiếp không phải hoạt động kinh doanh. Xe hợp đồng là khái niệm bị đánh tráo vì Uber, Grab một ngày chạy không biết bao nhiêu chuyến.

Các doanh nghiệp ta-xi cho rằng, trong quá trình thí điểm Uber, Grab, Bộ GTVT đã vi phạm khi cố tình không giới hạn số lượng phương tiện tham gia thí điểm. Ngoài ra, Bộ GTVT đã đẩy trách nhiệm giới hạn số phương tiện xuống các thành phố được chọn thí điểm, qua đó việc xe Uber, Grab tăng lên tới 50 nghìn chiếc, gây ùn tắc nghiêm trọng trong đô thị. Tuy nhiên, trả lời về vấn đề các thành phố thí điểm được quyền quyết số lượng phương tiện, Thứ trưởng GTVT Lê Đình Thọ khẳng định: “Các hãng ta-xi đã hiểu chưa đúng bản chất vấn đề. Bộ quy hoạch GTVT cho toàn ngành theo giai đoạn, sau quy hoạch chuyên ngành, các địa phương sẽ quy hoạch GTVT gắn quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Nhiều hay ít phương tiện là thẩm quyền quyết định của địa phương trên cơ sở quy hoạch GTVT được HĐND thông qua và UBND ký duyệt. Bộ GTVT chỉ đưa ra chủ trương, không can thiệp sâu vào số lượng xe”.

Theo chỉ đạo của Chính phủ, Bộ GTVT đã sửa đổi, điều chỉnh Nghị định 86, đưa thêm một chương nữa về ứng dụng khoa học công nghệ, trong đó quy định rõ các đối tượng cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp cung cấp phần mềm và quyền lợi người dân. Dự thảo đã được đăng tải công khai, các đơn vị, hiệp hội vận tải nên đóng góp ý kiến nhằm bổ sung thành Nghị định 86 hoàn chỉnh. Phó Chủ tịch chuyên trách Ủy ban An toàn giao thông quốc gia Khuất Việt Hùng đưa ra quan điểm, có nên mạnh dạn đưa điều kiện xe hợp đồng và ta-xi khác nhau trong Nghị định 86 sửa đổi không? Hay quy định chung tất cả là xe hợp đồng hoặc xe ta-xi? Đối tượng này là xe kinh doanh vận tải, không cho phép cá nhân tham gia. Các đơn vị sẽ phối hợp Bộ Tài chính để thông tin đầy đủ về nghĩa vụ thuế. Cơ quan quản lý nhà nước phải định danh rõ các xe ứng dụng nền tảng công nghệ như Uber, Grab là hợp đồng hay ta-xi trong Nghị định 86.

Để bảo đảm hài hòa lợi ích, tránh các đơn vị ta-xi truyền thống "đấu tố" Uber, Grab, Sở GTVT các địa phương có xe tham gia thí điểm đề xuất nghiên cứu bổ sung các quy định, điều kiện về quản lý đối với các đơn vị cung cấp phần mềm điện tử (như Uber, Grab,...) đồng thời giảm một số điều kiện kinh doanh với ta-xi truyền thống. Ngoài ra, Bộ GTVT cũng kiến nghị Chính phủ cho phép các đơn vị cung cấp phần mềm và dịch vụ vận tải đang tham gia thí điểm tiếp tục kéo dài hoạt động cho đến khi nghị định thay thế Nghị định 86 có hiệu lực.

Đối với một số địa phương xuất hiện đơn vị vận tải, đơn vị cung cấp phần mềm tự ký thỏa thuận và cung cấp ứng dụng gọi xe hoạt động tự phát, Bộ đề xuất Thủ tướng Chính phủ cho phép, ưu tiên các đơn vị, nếu có nhu cầu thì xây dựng đề án báo cáo UBND địa phương, thống nhất với Bộ cho phép và hướng dẫn thực hiện, tránh hoạt động tự phát dẫn đến buông lỏng quản lý.

Tích hợp dịch vụ kết nối GrabTaxi trong hoạt động kinh doanh ta-xi không làm thay đổi bản chất của hoạt động này. Cần lưu ý, trong các điều kiện kinh doanh áp dụng cho hoạt động vận tải bằng xe ta-xi không có bất kỳ yêu cầu nào về hình thức kết nối giữa hành khách và lái xe hay giữa hành khách với doanh nghiệp ta-xi. Vì vậy, tại sao phải xin phép Sở GTVT trước khi thực hiện, các Sở GTVT dựa trên căn cứ nào để đồng ý hay không đồng ý? Hành vi cản trở hoạt động kinh doanh hợp pháp của doanh nghiệp đã được quy định rất rõ tại Điều 6 của Luật Cạnh tranh. Trước đây đã có một số quyết định bị Bộ Công thương “tuýt còi” do vi phạm quy định này.

Luật sư TRƯƠNG THANH ĐỨC

Trọng tài viên VIAC - Chủ tịch HĐTV Công ty Luật BASICO

Có thể bạn quan tâm

Đại tá Nguyễn Thế Vinh, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự thành phố kiểm tra vật chất cứu hộ cứu nạn tại xã Duy Nghĩa. (Ảnh: QUANG CƯỜNG)

Ứng phó mưa bão: Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng yêu cầu bố trí lực lượng, phương tiện ứng trực tại các khu vực xung yếu

Ngày 7/10, đoàn công tác Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng do đồng chí Đại tá Nguyễn Thế Vinh, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự thành phố làm trưởng đoàn, kiểm tra công tác phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn tại phường Hội An Đông và xã Duy Nghĩa.

 Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai Nguyễn Văn Tiến phát biểu khai mạc lớp tập huấn. (Ảnh: Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai)

Nâng cao năng lực quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng

Lớp tập huấn được tổ chức trong khuôn khổ Đề án “Nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng đến năm 2030”. Đây là hoạt động nhằm nâng cao năng lực cho đội ngũ tập huấn viên cấp tỉnh, tạo lực lượng phổ biến kiến thức, kỹ năng quản lý rủi ro thiên tai đến cơ sở và cộng đồng.

Sản xuất thiết bị điện công nghệ cao tại Công ty cổ phần Kỹ thuật công nghiệp Á Châu tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc. (Ảnh: nhandan.vn)

Người tham gia nhận sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế điện tử như thế nào?

Từ ngày 6/10/2026, Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội cấp sổ bảo hiểm xã hội điện tử cho người tham gia để giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định. Sau đây là hướng dẫn cụ thể cách nhận và sử dụng sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế điện tử.

Chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên hỗ trợ người dân xã Xa Dung khắc phục thiệt hại về nhà ở do ảnh hưởng thiên tai. (Ảnh: LÊ LAN)

Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam hỗ trợ 127 gia đình ở Điện Biên bị thiệt hại do thiên tai

Kịp thời hỗ trợ tỉnh Điện Biên triển khai khắc phục hậu quả thiên tai, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam vừa quyết định trích 3,76 tỷ đồng từ nguồn cứu trợ Trung ương để Điện Biên hỗ trợ 127 hộ gia đình có nhà bị thiệt hại và hộ phải di dời do ảnh hưởng thiên tai.

[Video] Rà soát kiểm tra các cầu yếu và công trình vượt sông có nguy cơ bị sạt lở, hư hỏng do mưa lũ

[Video] Rà soát kiểm tra các cầu yếu và công trình vượt sông có nguy cơ bị sạt lở, hư hỏng do mưa lũ

Cục Đường bộ Việt Nam vừa ban hành văn bản gửi các Khu Quản lý đường bộ, Sở Xây dựng các tỉnh, thành phố cùng các nhà đầu tư dự án giao thông, yêu cầu chủ động triển khai các biện pháp phòng ngừa, ứng phó nguy cơ ngập lụt, lũ quét nhằm bảo đảm giao thông thông suốt và an toàn trên toàn mạng lưới đường bộ.

[Video] Trạm sạc phải dùng chung cho mọi xe điện từ giữa 2027

[Video] Trạm sạc phải dùng chung cho mọi xe điện từ giữa 2027

Bộ Công Thương vừa ban hành quy định quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với trụ và trạm sạc xe điện. Quy định mới yêu cầu các trạm sạc phải bảo đảm đầy đủ khả năng kỹ thuật về chuẩn cổng kết nối, chế độ sạc cùng các thông số liên quan nhằm phục vụ việc dùng chung cho mọi phương tiện giao thông chạy điện có tính tương thích.

Tin nổi bật ngày 6/10: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng thống Panama Jose Raul Mulino​; Báo Nhân Dân và Google trao đổi về đổi mới báo chí, ứng dụng AI

Tin nổi bật ngày 6/10: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng thống Panama Jose Raul Mulino​; Báo Nhân Dân và Google trao đổi về đổi mới báo chí, ứng dụng AI

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng thống Panama Jose Raul Mulino; Ngày làm việc thứ hai Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV; Báo Nhân Dân và Google trao đổi về đổi mới báo chí, ứng dụng AI... là một số tin tức nổi bật trong ngày 6/10.

Nhiều điểm sụt lún, nứt vỡ, sạt lở sát lòng sông đang xuất hiện trên tuyến Bờ Tây sông Nhuệ, đoạn từ cầu Noi đến đầu cầu Liên Mạc 2, phường Đông Ngạc, Hà Nội.

Sụt lún, sạt lở trên tuyến bờ tây sông Nhuệ: Nguy cơ mất an toàn vẫn hiện hữu

Nhiều điểm sụt lún, nứt vỡ, sạt lở sát lòng sông đang xuất hiện trên tuyến bờ tây sông Nhuệ, phường Đông Ngạc, Hà Nội. Mặt đường xuống cấp, hệ thống thoát nước hư hỏng, trong khi phương tiện tải trọng lớn vẫn lưu thông qua khu vực. Tuyến đường đã qua ba lần sửa chữa nhưng tình trạng mất an toàn vẫn chưa được khắc phục dứt điểm.

Chương trình Kết nối yêu thương là hoạt động được lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Bộ Công an, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cùng các cơ quan, doanh nghiệp đặc biệt quan tâm. (Ảnh: BẢO VY)

Doanh nhân Nguyễn Thị Phương Thảo dự chương trình "Kết nối yêu thương" của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam

Tại Nhà hát Hồ Gươm, Bộ Công an phối hợp Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam vừa tổ chức chương trình “Kết nối yêu thương”, chung tay chăm lo cho phụ nữ và trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Tại chương trình, Vietjet, Sovico và HDBank góp 30 tỷ đồng hỗ trợ phụ nữ, trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo.