Người dân chủ động
Hiện tỉnh Phú Thọ có tổng đàn lợn và gia cầm lớn thứ hai cả nước với gần hai triệu con, hơn 36 triệu con gia cầm và khoảng 400.000 con trâu, bò, trong đó có 18.600 con bò sữa. Ông Nguyễn Văn Sự ở xóm Riêng, xã Đà Bắc là người có kinh nghiệm và luôn chú trọng công tác phòng bệnh trong mùa nắng nóng. Gia đình ông có 12 con bò, trong đó có 5 bò cái sinh sản, hằng năm xuất chuồng từ 3-4 con giống, là nguồn kinh tế bền vững của gia đình.
Ông Sự cho biết, trong chăn nuôi, chuồng trại phải được vệ sinh thường xuyên, chất thải được thu gom, xử lý đúng quy định và định kỳ phun thuốc khử trùng sẽ hạn chế nguy cơ dịch bệnh, nhất là trong mùa nắng nóng. Trong mùa hè vật nuôi cần được bổ sung vitamin, điện giải, bảo đảm nguồn nước sạch nhằm tăng sức đề kháng; gia súc hạn chế chăn thả ngoài trời vào khung giờ nắng gắt từ 10-16 giờ. Gia đình cũng bố trí khu vực nghỉ có bóng mát, đầy đủ nước uống và tắm cho vật nuôi vào buổi chiều để giảm nhiệt.
Tại trang trại đà điểu của chị Lê Hải Yến, xóm Mỵ, phường Tân Hòa có quy mô hơn 300 con đang được chăm sóc cẩn thận vào những ngày nắng nóng gay gắt. Chị Yến cho biết: Để bảo đảm sức khỏe cho đàn đà điểu của gia đình vào mùa hè, cần tập trung việc giảm nhiệt, chống sốc nhiệt và cung cấp đủ nước sạch, cần tạo bóng mát tự nhiên, bổ sung vitamin, điều chỉnh khẩu phần ăn giàu dinh dưỡng vào buổi sáng sớm hoặc chiều mát, giữ chuồng trại luôn thông thoáng.
Không chỉ trong lĩnh vực chăn nuôi, các hộ nuôi thủy sản cũng tăng cường các giải pháp phòng, chống dịch bệnh mùa nắng nóng. Anh Bùi Thế Cần ở xóm Mới, xã Thung Nai cho biết, hiện gia đình có 5 lồng cá trắm, lăng, chiên. Vào mùa hè, khi nhiệt độ lên cao phải thường xuyên vệ sinh lồng bè, giãn mật độ nuôi, quản lý lượng thức ăn hợp lý để tránh ô nhiễm nguồn nước; bổ sung vitamin C, chế phẩm sinh học nhằm tăng sức đề kháng cho cá.
Chính quyền sát sao
Để chủ động ứng phó dịch bệnh trong mùa nắng nóng, tỉnh Phú Thọ tiếp tục duy trì nguồn dự trữ lớn về vắc-xin và hóa chất khử trùng, gồm 1 triệu liều vắc-xin cúm gia cầm, 60.000 liều vắc-xin lở mồm long móng, 10.000 liều vắc-xin viêm da nổi cục, 50.000 liều vắc-xin dại cùng khoảng 15.000 lít hóa chất khử trùng, sẵn sàng xử lý khi có dịch phát sinh.
Hiện trên địa bàn tỉnh có gần 19.900 ha nuôi trồng thủy sản, 6.372 lồng nuôi trên sông, hồ chứa. Toàn tỉnh có 68 khu nuôi thủy sản tập trung với diện tích hơn 4.349 ha, trong đó, 24 cơ sở được chứng nhận nuôi theo tiêu chuẩn VietGAP.
Để chủ động phòng, chống dịch bệnh thủy sản, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chỉ đạo Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản tăng cường giám sát, hướng dẫn phòng, chống các bệnh nguy hiểm trên cá da trơn, cá chép và cá rô phi; đồng thời, thực hiện quan trắc môi trường, giám sát dịch bệnh định kỳ 3 đợt/năm. Riêng đợt 1 năm 2026, đơn vị đã lấy 15 mẫu nước và 29 mẫu cá tại các vùng nuôi thủy sản tập trung để kịp thời cảnh báo, xử lý nguy cơ phát sinh dịch bệnh.
Hiện toàn tỉnh có hơn 421.000 hộ chăn nuôi, chủ yếu quy mô nhỏ lẻ và hơn 5.300 trang trại chăn nuôi, phần lớn có quy mô nhỏ và vừa. Với mật độ chăn nuôi lớn, thời tiết nắng nóng kéo dài, công tác phòng, chống dịch bệnh động vật luôn được tỉnh chỉ đạo quyết liệt với nhiều văn bản triển khai đồng bộ các giải pháp kiểm soát dịch bệnh. Đồng thời, Sở Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn quy trình xử lý ổ dịch, cho phép sử dụng hóa chất khử trùng tại các khu vực nguy cơ cao; thành lập các đoàn kiểm tra, đôn đốc công tác phòng dịch tại cơ sở.
Hiện toàn tỉnh có 53 cơ sở chăn nuôi an toàn dịch bệnh, gần 250 trang trại tham gia chương trình giám sát dịch bệnh định kỳ và 35 trang trại quy mô lớn được cấp chứng nhận đủ điều kiện chăn nuôi. Nhiều vùng chăn nuôi tập trung ứng dụng công nghệ cao đã hình thành, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và kiểm soát dịch bệnh tốt hơn.
Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Phú Thọ Bùi Duy Linh, để bảo đảm mục tiêu tăng trưởng hai con số năm 2026, trong lĩnh vực chăn nuôi phải tăng trưởng hơn 5%, thủy sản tăng khoảng 4,5%, ngành nông nghiệp tỉnh sẽ tập trung đồng bộ các giải pháp phòng, chống dịch bệnh, ổn định sản xuất và tái cơ cấu theo hướng bền vững. Theo đó, ngành nông nghiệp tỉnh đã phối hợp các địa phương tăng cường giám sát dịch bệnh, chủ động cảnh báo, hướng dẫn biện pháp xử lý nhằm giảm thiểu thiệt hại cho người dân. Bên cạnh đó, các địa phương cũng cần phải chủ động ứng phó với diễn biến bất thường của thời tiết, thiên tai; hướng dẫn người dân áp dụng quy trình chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản an toàn sinh học, bảo đảm vệ sinh môi trường. Người dân cần chủ động dự trữ thức ăn, thuốc thú y, hóa chất khử trùng; gia cố chuồng trại, ao nuôi, lồng bè và hệ thống tiêu thoát nước nhằm giảm thiểu thiệt hại do nắng nóng, mưa lũ gây ra.
Khi xảy ra dịch bệnh, cơ quan chuyên môn sẽ phối hợp kiểm tra, đánh giá thiệt hại, hướng dẫn khôi phục sản xuất và tham mưu hỗ trợ theo quy định... Ngoài ra, các cơ quan chức năng cần tăng cường phối hợp quản lý, kiểm tra chất lượng vật tư đầu vào, kiểm soát vận chuyển, giết mổ, kiểm dịch động vật và thủy sản nhằm ngăn chặn nguy cơ xâm nhiễm, lây lan dịch bệnh, góp phần bảo đảm an toàn dịch bệnh, an toàn thực phẩm và ổn định sản xuất trên địa bàn.
