Phim Tết 2024 hy vọng tạo nên bước ngoặt

Gần 30 bộ phim điện ảnh ra mắt trong năm 2023 đạt tổng doanh thu 1.500 tỷ đồng; một số dự án của các nhà làm phim độc lập như “Bên trong vỏ kén vàng” tuy kén khán giả, nhưng đã vượt nhiều đối thủ tại Liên hoan phim Cannes 2023 giành giải Camera Vàng (Caméra d’Or) hạng mục phim đầu tay xuất sắc..., là những dấu ấn của ngành điện ảnh, góp phần tạo động lực cho năm 2024.
Một cảnh trong phim “Mai” chiếu dịp Tết Nguyên đán Giáp Thìn năm 2024. (Ảnh: ĐOÀN PHIM CUNG CẤP)
Một cảnh trong phim “Mai” chiếu dịp Tết Nguyên đán Giáp Thìn năm 2024. (Ảnh: ĐOÀN PHIM CUNG CẤP)

Chỉ trong sáu tháng đầu năm 2023, tổng doanh thu phim Việt đã vượt mốc 1.000 tỷ đồng, dù chỉ có khoảng 10 dự án điện ảnh ra mắt. Có thể kể đến các bộ phim nổi bật về doanh thu: “Nhà bà Nữ” (hơn 475 tỷ đồng), “Lật mặt 6: Tấm vé định mệnh” (272 tỷ đồng), “Siêu lừa gặp siêu lầy” (122 tỷ đồng), “Chị chị em em 2” (121 tỷ đồng), “Đất rừng phương Nam” (hơn 140 tỷ đồng), “Em và Trịnh” (hơn 100 tỷ đồng)…

Xét về mặt doanh thu, đây là thành tích tốt nhất của thị trường điện ảnh trong nước 5 năm trở lại đây. Tuy nhiên, theo đánh giá từ giới chuyên môn, đôi khi doanh thu không tỷ lệ thuận với chất lượng. Một số phim chất lượng thấp nhưng vẫn tạo được sự tò mò, lôi kéo khán giả ra rạp nhờ chiến lược quảng bá, truyền thông hiệu quả.

Tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 23 và Giải thưởng Cánh diều 2023, những phim đạt doanh thu trăm tỷ đều không chinh phục được các hạng mục giải thưởng cao nhất. Ngược lại, các bộ phim điện ảnh doanh thu thấp nhất năm 2023 có “Thành phố ngủ gật” (hơn 200 triệu đồng) và “Bên trong vỏ kén vàng” (hơn một tỷ đồng) lại được giới phê bình điện ảnh trong nước và quốc tế đánh giá cao, được công chúng đón nhận tại các liên hoan phim quốc tế. “Bên trong vỏ kén vàng” của đạo diễn Phạm Thiên Ân còn giành giải thưởng Camera Vàng hạng mục dành cho những phim đầu tay xuất sắc.

Nửa cuối năm 2023, thị trường điện ảnh có phần chững lại, không ít phim ra rạp vừa kém về doanh thu vừa bị đánh giá là chất lượng thấp. Một số phim gây ồn ào khi sử dụng cảnh nóng làm yếu tố câu khách. Các phim gắn nhãn “T18” (cấm người xem dưới 18 tuổi) liên tục ra rạp, như: “Người vợ cuối cùng”, “Chiếm đoạt”, “Live: Phát trực tiếp”, “Người mặt trời”... Thực tế cho thấy, công chúng hiện nay đã có những nền tảng và nhận định khách quan, nghiêm khắc hơn, nhanh chóng xác định các yếu tố mang tính chiêu trò nên hướng đi này bị đánh giá là phản cảm, tạo hiệu ứng ngược.

Hiện tại, một số dự án phim điện ảnh ra rạp vào dịp Tết Nguyên đán Giáp Thìn năm 2024, gồm: “Mai” của đạo diễn Trấn Thành, “Gặp lại chị bầu” của Nhất Trung, “Sáng đèn” của Hoàng Tuấn Cường đều thuộc thể loại tình cảm, tâm lý, hài hước. Về nội dung phim, các đạo diễn, nhà sản xuất dường như chọn đi theo “công thức” để đạt doanh thu cao như trước đó từng thực hiện.

Trong khi Trấn Thành tiếp tục mời nguyên dàn diễn viên quen thuộc trong các phim trước và bản thân cũng đảm nhận vai người cao tuổi ở phim “Mai” thì “Gặp lại chị bầu” gợi nhớ cho công chúng về tác phẩm từng đoạt doanh thu trăm tỷ của Nhất Trung là “Cua lại vợ bầu”. Phim lặp lại mô típ chuyện tình tay ba với những tình huống hài hước.

Mùa phim Tết đánh dấu bước khởi đầu và là bước tạo đà cho thị trường điện ảnh trong năm mới, song, những năm gần đây, dường như phim Tết ít để dư âm, thậm chí còn có nhiều yếu tố khiến giới làm nghề và công chúng trăn trở. Yếu tố ăn khách luôn được các nhà làm phim tính toán để đạt doanh thu khả quan.

Chính vì vậy, chất lượng phim thường không mấy ấn tượng, thậm chí còn có những phim hài nhạt nhẽo, kém duyên. Nguyên do dẫn đến hiện tượng này, theo nhận định từ giới chuyên môn bắt nguồn từ tâm lý chung của các nhà làm phim Tết hầu như đầu tư ít, làm phim với mục đích xoay vòng vốn nhanh, đáp ứng tâm lý thông thường của khán giả là tìm kiếm những tiếng cười đầu xuân và không nên quá đòi hỏi, cầu toàn. Dù vậy, ở góc độ nghề nghiệp, công chúng luôn mong đợi những tác phẩm tốt về nội dung, thể hiện được cái tầm, cái tâm của người làm nghề, và Tết càng là dịp đặc biệt để chú trọng yếu tố đó.

Có thể bạn quan tâm

Bà Phan Cẩm Tú (thứ 3 từ trái sang) tại buổi tọa đàm về bản quyền do Báo Nhân Dân tổ chức. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền tác giả: Nỗi niềm người làm điện ảnh

Là người có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ bản quyền điện ảnh, bà Phan Cẩm Tú (Ủy viên Ban Thường vụ Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, chuyên gia tư vấn, Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ) chia sẻ những nỗi niềm của những người làm sáng tạo trước thực trạng vi phạm bản quyền hiện nay.

Du khách tham quan nhà người Hà Nhì tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. (Ảnh: THANH DUNG)

Giữ gốc, nối nghề trong nhịp sống số

Trước nguồn nguyên vật liệu tự nhiên khan hiếm, đội ngũ thợ am hiểu kỹ thuật dựng nhà ngày càng thưa vắng, nhiều ngôi nhà truyền thống của các dân tộc thiểu số ở nước ta đã không còn giữ được hình thái ban đầu… 

Quần thể di tích Cố đô Huế, không gian di sản tiêu biểu trong hành trình “Hộ chiếu du lịch”. (Ảnh: Sở Du lịch thành phố Huế)

Đổi mới cách tiếp cận di sản

Bảo vệ và phát huy giá trị di sản không chỉ là gìn giữ nguyên trạng, mà còn đòi hỏi những phương thức tiếp cận phù hợp với bối cảnh mới.

Đại diện lãnh đạo thành phố Hà Nội trao Bằng công nhận di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố cho di tích Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn.

Hà Nội trao bằng xếp hạng cấp thành phố cho di tích văn hóa lịch sử làng La Xuyên, xã Cổ Đô

Nhân dân thôn La Xuyên, xã Cổ Đô, thành phố Hà Nội vừa tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố Nhà thờ họ Hoàng và Công bộ Viên ngoại lang Hoàng Viết Bàn. Buổi lễ có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Cục Di sản (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Nội vụ Hà Nội.

Bìa tác phẩm "Đời như tiểu thuyết" của tác giả Trương Đức Minh Tứ.

Những phận người không hư cấu trong Đời như tiểu thuyết

"Đời như tiểu thuyết" của Trương Đức Minh Tứ không phải là cuốn sách để tìm một cốt truyện theo nghĩa thông thường. Ở đó là những con người cụ thể, những đời sống đã diễn ra, với đủ biến cố, chia ly, lựa chọn, day dứt, hy sinh và cả những cuộc kiếm tìm kéo dài đến tận cuối đời. 

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh cùng đông đảo cựu chiến binh, chiến sĩ Điện Biên tham quan triển lãm "Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại".

Đặc sắc triển lãm “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại” tại Điện Biên

Nhân kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/2026), Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ (Điện Biên) tổ chức trưng bày, triển lãm 28 tác phẩm ký họa tiêu biểu về Chiến dịch Điện Biên Phủ của các họa sĩ Ngô Mạnh Lân, Phạm Thanh Tâm và Dương Hướng Minh với chủ đề “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại”.

Nghệ nhân Nguyễn Công Đạt thực hiện in liễn làng Chuồn trong không gian Ngự Hà Viên, Huế. (Ảnh: MẠNH HÀO)

Những di sản sống của làng nghề

Có những làng nghề không mất đi hẳn nhưng lặng lẽ rút khỏi đời sống, chỉ còn lại trong ký ức của một vài người già hay trong những dấu vết mờ nhạt đâu đó.

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại.