Phát huy hiệu quả vai trò y tế tuyến cơ sở

Sau sáp nhập, ngành y tế Cần Thơ đã từng bước chuẩn hóa lại mạng lưới trạm y tế, bố trí lại nhân lực, điều chuyển trang thiết bị, cập nhật dữ liệu dân cư-sức khỏe theo địa bàn. Toàn thành phố có 103 trạm y tế xã, phường. Mỗi trạm có một điểm chính hoạt động tập trung và các điểm phụ.

Từng bước chuẩn hóa

Hiện nay tại Cần Thơ, mạng lưới khám, chữa bệnh từ tuyến y tế cơ sở đến tuyến thành phố đều được mở rộng, củng cố. Nhiều cơ sở y tế hoạt động khá hiệu quả. Số người đến khám, chữa bệnh khá đông. Chất lượng dịch vụ được cải thiện với việc đầu tư nhiều trang thiết bị và đội ngũ y, bác sĩ có chuyên môn cao, nhiệt tình, tận tâm với công việc.

Tại một số trạm y tế nội thành ở các khu vực Bình Thủy, Cái Răng,… cơ sở khang trang, nhiều máy móc hiện đại. Một số cơ sở khám chữa bệnh tại vùng xa được quan tâm, đầu tư. Trạm y tế xã Cờ Đỏ có nhiều bác sĩ, kỹ thuật viên xét nghiệm, kỹ thuật viên X-Quang, dược sĩ có trình độ đại học, hộ sinh… Hệ thống máy xét nghiệm sinh hóa, công thức máu, máy siêu âm,… của trạm cơ bản đáp ứng tốt công tác khám chữa bệnh.

Bà Nguyễn Thị Sáu (xã Cờ Đỏ) cho biết: “Trước đây, khi đau ốm tôi thường lên bệnh viện ở trung tâm thành phố hoặc khám tại phòng khám tư. Gần đây, thấy trạm y tế địa phương được trang bị nhiều máy móc, nhiều bác sĩ có tay nghề giỏi, cho nên tôi đến khám bệnh nhiều hơn. Những bệnh thông thường điều trị ở trạm y tế rất hiệu quả”.

Từ năm 2018, Sở Y tế đã phối hợp Trường đại học Y dược Cần Thơ tổ chức các khóa đào tạo y học gia đình cơ bản cho bác sĩ tại các trạm y tế, trung tâm y tế. Tổng số bác sĩ đa khoa tham gia học bổ sung định hướng y học gia đình là 106 người.

Bác sĩ Lý Hồng Khiêm, Trưởng phòng Kế hoạch-Tài chính,

Sở Y tế thành phố Cần Thơ

Hiện nay, thành phố đã mở 8 phòng khám bác sĩ gia đình giúp nâng cao chất lượng chăm sóc ban đầu theo hướng toàn diện và liên tục hơn. Các phòng khám hoạt động ổn định, thường xuyên phối hợp các bệnh viện tuyến trên về công tác chuyên môn. Theo bác sĩ Lý Hồng Khiêm, Trưởng phòng Kế hoạch-Tài chính, Sở Y tế thành phố Cần Thơ, từ năm 2018, Sở Y tế đã phối hợp Trường đại học Y dược Cần Thơ tổ chức các khóa đào tạo y học gia đình cơ bản cho bác sĩ tại các trạm y tế, trung tâm y tế. Tổng số bác sĩ đa khoa tham gia học bổ sung định hướng y học gia đình là 106 người.

Theo lãnh đạo một số cơ sở y tế, người bệnh đến khám nhiều hơn, vừa là nguồn động viên tinh thần, cho đội ngũ y bác sĩ, vừa là yếu tố giúp cải thiện thu nhập cho nhân viên y tế, đồng thời thể hiện sự tin tưởng của người dân vào ngành y. Thầy thuốc Ưu tú, Tiến sĩ, bác sĩ Trương Tỷ, Giám đốc Trung tâm Y tế khu vực Cái Răng cho biết, cơ sở hiện tại được sáp nhập từ trung tâm y tế quận Cái Răng và huyện Phong Điền trước đây, hiện có 5 trạm y tế cùng 7 điểm trạm. Số bệnh nhân ngoại trú của trung tâm khoảng 700 đến hơn 1.000 người/ngày; bệnh nhân nội trú khoảng 40 đến 60 người bệnh.

Sau sáp nhập, số lượng y, bác sĩ từ hai trung tâm y tế dôi dư được đưa về tuyến cơ sở. Trong số này có nhiều người có chuyên môn cao, vì vậy chất lượng cán bộ y tế tại các trạm, điểm trạm được nâng lên.

Cần thêm sự đầu tư

Mặc dù đạt nhiều kết quả đáng khích lệ, nhưng nhìn chung, thành phố vẫn gặp không ít khó khăn trong phát triển y tế cơ sở. Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Hoàng Quốc Cường, Giám đốc Sở Y tế thành phố Cần Thơ chia sẻ, hiện nay nhiều cơ sở y tế xuống cấp. Một số trạm y tế cần xây mới hoặc nâng cấp, cải tạo. Một số nơi thiếu máy CT scan, siêu âm chuyên tim mạch, máy thận nhân tạo... Cơ sở hạ tầng và thiết bị công nghệ thông tin tuyến cơ sở ở mức cơ bản. Các trung tâm y tế khó khăn trong cơ chế tự chủ, nhất là các đơn vị chỉ có chức năng dự phòng…

Theo ghi nhận của chúng tôi, tại nhiều trạm, điểm trạm y tế ngay khu vực trung tâm thành phố vẫn diễn ra tình trạng thiếu máy móc, trang thiết bị. “Cả cơ sở chỉ có một vài máy vi tính để làm việc. Nhân sự cũng chưa bảo đảm bởi hiện nay, các địa bàn đông dân cư hơn, cần nhiều nhân viên y tế hơn. Muốn trạm y tế thu hút người bệnh, phải có bác sĩ, điều dưỡng, hộ sinh lành nghề. Ngoài ra, cần đội ngũ kỹ thuật viên xét nghiệm được đào tạo thực hành chuẩn, có dược sĩ quản lý thuốc...”- lãnh đạo một trạm y tế ở khu vực Bình Thủy cho hay.

Tại một số trạm y tế vẫn đang phải loay hoay với chuyển đổi số, nhất là triển khai bệnh án điện tử (EMR). Trong khi đó, bệnh án điện tử giúp y tế cơ sở quản lý bệnh nhân tốt hơn, giảm thủ tục hành chính, tăng tính chính xác trong điều trị, thuận lợi cho việc kết nối dữ liệu với tuyến trên.

Theo Sở Y tế thành phố Cần Thơ, sau hợp nhất, có 2 đơn vị y tế công lập và 2 bệnh viện tư nhân công bố áp dụng EMR. Các cơ sở y tế gặp nhiều khó khăn để triển khai EMR chủ yếu do hạ tầng hệ thống công nghệ thông tin xuống cấp. Chi phí triển khai EMR quá lớn so với khả năng; đấu thầu phần mềm EMR mất nhiều thời gian. Một số trung tâm y tế tự chủ hoàn toàn chi thường xuyên, hiện mất cân đối về tài chính cho nên không có kinh phí đầu tư…

Theo các chuyên gia và lãnh đạo trung tâm y tế tại Cần Thơ, để phát triển y tế cơ sở tại địa phương, cần chú trọng đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó trọng tâm là nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh tại tuyến ban đầu. Cần đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại, phù hợp nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân. Công tác đào tạo, bồi dưỡng nhân lực y tế cần được đẩy mạnh. Việc ứng dụng công nghệ thông tin, triển khai EMR cần được quan tâm hơn.

“Đội ngũ y tế tuyến cơ sở đảm nhiệm nhiều công tác như khám chữa bệnh, vừa triển khai y tế dự phòng, quản lý hồ sơ sức khỏe, nhưng mức thu nhập và chế độ phụ cấp chưa tương xứng. Cần có chính sách hỗ trợ cụ thể hơn để họ yên tâm công tác. Việc đào tạo chuyên môn, kỹ thuật cho cán bộ y tế cơ sở cần ưu tiên hàng đầu. Việc hỗ trợ kinh phí để y, bác sĩ tuyến xã tham gia đào tạo về kỹ thuật chẩn đoán, điều trị ban đầu, sử dụng trang thiết bị mới… cũng rất quan trọng”, Thầy thuốc Ưu tú, Tiến sĩ, bác sĩ Trương Tỷ chia sẻ.

Theo Sở Y tế Cần Thơ, sau khi sáp nhập địa giới hành chính, ngành y tế phải chuyển biến nhanh, bám sát thực tiễn, hướng về người dân, phục vụ người dân tốt hơn. Trên tinh thần thực hiện có hiệu quả Chỉ thị số 25-CT/TW ngày 25/10/2023 của Ban Bí thư về tiếp tục củng cố, hoàn thiện, nâng cao chất lượng hoạt động của y tế cơ sở trong tình hình mới, thực hiện chỉ đạo của thành phố, Sở đã triển khai kế hoạch liên quan tới mô hình bác sĩ gia đình, hoàn thiện hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử; cử nhân viên y tế tại các trạm y tế đến Trường đại học Y dược học các khóa về y tế cơ sở như bác sĩ gia đình, siêu âm, điện tâm đồ, quản lý trang thiết bị, quản lý điều trị bệnh không lây nhiễm, sơ cấp cứu ban đầu.