Azerbaijan sở hữu nguồn dầu khí tự nhiên dồi dào, được mệnh danh là “vùng đất lửa”, đóng vai trò tiên phong trong khai thác dầu mỏ và phát triển công nghiệp tài nguyên này. Đây cũng là lĩnh vực hợp tác mang tính biểu tượng, tiêu biểu cho tình đoàn kết quốc tế và sự hỗ trợ lẫn nhau giữa Việt Nam và Azerbaijan.
Năm 1959, theo lời mời của Đảng Cộng sản và Chính phủ Liên Xô (trước đây), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đến thăm các nước cộng hòa trong Liên bang Xô viết.
Đến thăm Azerbaijan, Người rất chú ý đến vấn đề dầu mỏ. Khi đi tham quan một mỏ dầu ở sát bờ biển tại thủ đô Baku, Người đã nói với các nhà lãnh đạo và kỹ sư dầu khí Azerbaijan: Việt Nam có biển, nhất định sẽ có dầu, nhưng đang chiến tranh, chưa làm được. Người hy vọng và tin tưởng rằng sau khi Việt Nam kháng chiến thắng lợi, các đồng chí Azerbaijan sẽ giúp Việt Nam tìm ra dầu, khai thác và chế biến dầu, xây dựng được khu công nghiệp dầu khí như Baku. Thực hiện ý nguyện của Bác, những năm từ 1960-1980, hàng nghìn sinh viên, kỹ sư Việt Nam đã được đào tạo tại các trường đại học dầu khí của Azerbaijan. Những cán bộ này đã trở thành lực lượng nòng cốt trong việc xây dựng và phát triển ngành dầu khí Việt Nam, nhất là trong những năm đầu vận hành Tổng cục Dầu mỏ và Khí đốt (1975) và Liên doanh Dầu khí Việt-Xô (Vietsovpetro, từ 1981).
Những ngày đầu gian khó ấy, Azerbaijan đã chung tay, góp sức giúp đỡ Việt Nam xây dựng nền móng cho ngành công nghiệp dầu khí. Azerbaijan hỗ trợ về đào tạo nhân lực, cung cấp thiết bị, công nghệ và chuyên gia kỹ thuật. Sự hỗ trợ này đã góp phần quan trọng vào công cuộc công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước và bảo vệ chủ quyền biển đảo của Việt Nam. Lịch sử hợp tác quý giá ấy là niềm tự hào chung của cả hai quốc gia và là giá trị bền vững, nền tảng quan trọng để mối quan hệ hữu nghị hợp tác Việt Nam-Azerbaijan tiếp tục phát triển, mang lại những giá trị to lớn trong tương lai.
Trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã tới thăm Trường đại học Dầu mỏ và Công nghiệp Azerbaijan; dự lễ khánh thành Phòng lưu niệm “Chủ tịch Hồ Chí Minh với sự nghiệp ngành dầu khí Việt Nam-Azerbaijan”. Đây là một trong những cái nôi đào tạo nhiều thế hệ cán bộ dầu khí Việt Nam và hiện nay vẫn là một trong những trường đại học hàng đầu về lĩnh vực này, có đội ngũ giảng viên uy tín, cơ sở vật chất hiện đại. Tại đây, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, năng lượng-dầu khí là lĩnh vực hợp tác truyền thống và ngày nay là mũi nhọn của Việt Nam và Azerbaijan.
Năng lượng-dầu khí là lĩnh vực hợp tác truyền thống và ngày nay là mũi nhọn của Việt Nam và Azerbaijan.
Tổng Bí thư Tô Lâm
Trong đó, hợp tác giữa Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng quốc gia Việt Nam và Công ty Dầu khí Quốc gia Azerbaijan(SOCAR) đóng vai trò quan trọng với nhiều kết quả tích cực. Thời gian tới, hai nước tiếp tục phát huy truyền thống tốt đẹp, nâng cao hơn nữa hiệu quả hợp tác trong lĩnh vực chiến lược này, trong đó tăng cường đào tạo nguồn nhân lực dầu khí cần tiếp tục là một hướng hợp tác trọng tâm. Lãnh đạo Trường đại học Dầu mỏ và Công nghiệp Azerbaijan quan tâm đào tạo cho Việt Nam những sinh viên, nghiên cứu sinh chất lượng cao trong lĩnh vực dầu khí, năng lượng, tương xứng với tầm mức quan hệ Đối tác chiến lược vừa được thiết lập giữa hai nước.
Với việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược, trong thời gian tới, Việt Nam-Azerbaijan tiếp tục làm sâu sắc hơn nữa hợp tác trên tất cả các lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực giáo dục và đào tạo. Đại sứ Cộng hòa Azerbaijan tại Việt Nam Shovgi Kamal Oglu Mehdizade cho rằng, giáo dục và năng lượng dầu khí chính là hai trụ cột quan trọng của mối quan hệ truyền thống hai nước. Azerbaijan vẫn còn nhiều tiềm năng để hai nước hợp tác trong lĩnh vực đào tạo và nghiên cứu khoa học dầu khí.
Việt Nam đang nổi lên như một quốc gia năng động với nền kinh tế phát triển mạnh mẽ. Trong bối cảnh mới, Azerbaijan mong muốn tiếp tục hợp tác và hỗ trợ, muốn đưa các chuyên gia trẻ tài năng đến Việt Nam để học tập, trau dồi kiến thức, rèn luyện kỹ năng... Cũng theo Đại sứ Shovgi Kamal Oglu Mehdizade, thách thức lớn nhất hiện nay là phát triển năng lượng xanh, năng lượng tái tạo. Chính những thách thức này càng làm nổi bật thêm tầm quan trọng của chuyến thăm lần này của Tổng Bí thư Tô Lâm, cũng như của chương trình nghị sự song phương giữa hai nước.
Trong cuộc hội đàm, Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev bày tỏ vui mừng, sau hơn 30 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, quan hệ Việt Nam-Azerbaijan đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Quan hệ chính trị-ngoại giao được duy trì và củng cố; hợp tác song phương trong lĩnh vực năng lượng được thúc đẩy; hợp tác về quốc phòng-an ninh, thương mại, đầu tư, giáo dục-đào tạo còn nhiều tiềm năng và dư địa để thúc đẩy.
Trong khuôn khổ chuyến thăm, việc hai nước thông qua Tuyên bố chung về thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược có ý nghĩa lịch sử, là cơ sở để củng cố và tăng cường mạnh mẽ quan hệ trong thời gian tới, nhằm tận dụng những thế mạnh của nhau, đưa Việt Nam và Azerbaijan phát triển trong kỷ nguyên mới.
Theo tuyên bố chung, hai bên sẵn sàng triển khai hiệu quả hợp tác giáo dục, xem xét cấp học bổng cho sinh viên của mỗi bên theo nhu cầu và lĩnh vực học tập; đẩy mạnh hợp tác toàn diện, liên tục, xây dựng các cơ chế trao đổi chuyên gia, giảng viên, sinh viên hai nước, không chỉ trao đổi về học thuật cho sinh viên, giảng viên mà còn mở rộng sang đào tạo chuyên gia có trình độ cao.
Bước đầu hiện thực hóa mối quan hệ đối tác chiến lược, trong chuyến thăm này, một số bộ, ngành, cơ quan của hai bên đã trao nhau văn kiện. Trong đó, Tập đoàn Công nghiệp-Năng lượng quốc gia Việt Nam và Bộ Kinh tế Azerbaijan trao đổi Bản ghi nhớ trong lĩnh vực thăm dò và khai thác, dịch vụ kỹ thuật dầu khí và đào tạo; Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn và Bộ Kinh tế Azerbaijan trao đổi Bản ghi nhớ về cung cấp dầu thô dài hạn cho Nhà máy lọc dầu Dung Quất giữa Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn, Tổng công ty Dầu Việt Nam và SOCAR Trading Singapore.
Chứng kiến lễ trao, Tổng thống Ilham Aliyev khẳng định, với ưu thế về vị trí địa lý, Azerbaijan còn mong muốn hợp tác với Việt Nam trong lĩnh vực logistics, cảng biển, đường sắt, hàng không, năng lượng tái tạo; mong muốn thu hút doanh nghiệp Việt Nam đầu tư tại Azerbaijan. Ông khẳng định sẽ chỉ đạo cụ thể để thúc đẩy quan hệ về mọi mặt, nhất là kinh tế-thương mại-đầu tư; đồng thời cam kết tạo điều kiện cho doanh nghiệp Việt Nam kinh doanh và đầu tư tại Azerbaijan.
Để khai thác tiềm năng còn nhiều dư địa và vượt qua khó khăn của tình hình thế giới có nhiều biến động, Tổng Bí thư Tô Lâm cho rằng, Việt Nam và Azerbaijan cần có giải pháp nhằm thúc đẩy hợp tác hai nước phát triển thực chất, hiệu quả, toàn diện.
Để khai thác tiềm năng còn nhiều dư địa và vượt qua khó khăn của tình hình thế giới có nhiều biến động, Tổng Bí thư Tô Lâm cho rằng, Việt Nam và Azerbaijan cần có giải pháp nhằm thúc đẩy hợp tác hai nước phát triển thực chất, hiệu quả, toàn diện. Cần nâng cao hơn nữa vai trò điều phối của Ủy ban liên Chính phủ về hợp tác kinh tế-thương mại và khoa học-kỹ thuật, từ đó có những giải pháp đẩy mạnh hợp tác trong các lĩnh vực mới như công nghiệp chế biến, cơ khí, hóa chất; thúc đẩy hợp tác năng lượng-dầu khí; tăng cường trao đổi thông tin, tìm kiếm cơ hội đầu tư, đào tạo nguồn nhân lực cũng như nghiên cứu khả năng hợp tác trong lĩnh vực năng lượng sạch, năng lượng tái tạo. Doanh nghiệp hai nước đẩy mạnh trao đổi thông tin, kết nối doanh nghiệp, thúc đẩy đầu tư vào thị trường của nhau; xúc tiến đầu tư về nông nghiệp và sớm ký các thỏa thuận về khuyến khích, bảo hộ đầu tư, phát huy thế mạnh trong lĩnh vực vận tải đường biển, đường sắt giữa hai nước; tăng cường hợp tác địa phương.
Theo Đại sứ Việt Nam tại Liên bang Nga, kiêm nhiệm Azerbaijan Đặng Minh Khôi, chuyến thăm của Tổng Bí thư Tô Lâm lần này là chuyến thăm cấp cao nhất của lãnh đạo Đảng và Nhà nước Việt Nam tới Azerbaijan kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức giữa hai nước, sẽ góp phần tăng cường hiệu quả hơn nữa mối quan hệ, nhất là trong những ngành mà Azerbaijan có thế mạnh như ngành dầu khí và nhiều ngành khác. Gần đây, Azerbaijan đã “mở cửa” rất mạnh mẽ, có thể coi là “cửa ngõ” rất tốt để Việt Nam phát triển mạnh hơn nữa quan hệ với các nước Trung Á và cả các nước khu vực châu Âu.
Quá trình triển khai quan hệ hợp tác thời gian qua, trong các cuộc làm việc giữa đại diện hai bên, Việt Nam và Azerbaijan đều nhất trí tiếp tục tăng cường hợp tác trong lĩnh vực dầu khí, coi đây là hướng ưu tiên mang tính chiến lược lâu dài của hai nước. Hiện, Việt Nam rất cần nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực kỹ thuật, công nghệ. Trong khi đó, đào tạo đại học tại Azerbaijan có thế mạnh về cơ khí, dầu khí, xây dựng, các lĩnh vực công nghiệp… Hai bên đã có sự quan tâm thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa các cơ sở giáo dục đại học hai nước, cũng như trao đổi sinh viên.
Bên cạnh dầu khí truyền thống, các lĩnh vực như LNG, hóa dầu, công nghiệp chế biến, công nghệ năng lượng sạch… được kỳ vọng sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới, góp phần nhanh chóng hiện thực hóa mục tiêu phát triển của mỗi nước.
![[Video] Thời sự 24h ngày 7/10/2026: Trung ương thảo luận Quy định về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng](https://cdn.nhandan.vn/images/KVCFoNmxdydVjM9_uRs5webyLowrp4jZ5cRuirSkpOJXcGulGg-xFSSMyAXUVpIz/7.png.avif)
