Hiện, phường Lâm Viên-Đà Lạt đang tiến hành xây dựng các giải pháp để phát huy giá trị các làng hoa truyền thống tại địa phương.
Phường Lâm Viên-Đà Lạt được thành lập trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số Phường 8, 9 và 12 thuộc thành phố Đà Lạt; có diện tích tự nhiên hơn 35 km2, dân số hơn 71,3 nghìn người. Trên địa bàn phường có ba làng hoa nổi tiếng, gồm làng hoa Hà Đông, Đa Thiện và Thái Phiên trong tổng số năm làng hoa truyền thống của thành phố Đà Lạt trước đây. “Mỗi làng hoa mang một vẻ đẹp riêng và có thế mạnh khác biệt, tạo nên sự đa dạng và phong phú trong bức tranh sản xuất hoa thương phẩm của phường Lâm Viên-Đà Lạt”, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Trần Thị Vũ Loan cho biết.
Tạm xa nhịp điệu phố phường, du khách có thể về các làng hoa truyền thống tại Lâm Viên-Đà Lạt để được trải nghiệm cùng hoa, tìm hiểu quy trình sản xuất hoa công nghệ cao; để nghe những lão nông ở làng hoa truyền thống Thái Phiên, Đa Thiện kể chuyện canh tác hoa cúc, lily, cát tường, đồng tiền...; đến làng hoa Hà Đông để ngược miền ký ức, về nơi khai mở nghề trồng hoa Đà Lạt.
Trong những cuộc trò chuyện với ông Tạ Minh Quân ở làng hoa Hà Đông, ông cho biết, gia đình ông là một trong những hộ dân đầu tiên của Hà Đông, tỉnh Hà Tây cũ (nay là Hà Nội) vào Đà Lạt lập nghiệp từ thập niên 30 thế kỷ trước. Hiện, ông Quân đã theo nghề trồng hoa hơn 25 năm.
Ông Quân kể: “Vào những năm thập niên 30 thế kỷ trước, những cư dân đầu tiên từ các làng hoa Quảng Bá, Nhật Tân, Ngọc Hà, Xuân Tảo… vào cao nguyên hoang sơ lập nên ấp Hà Đông (sau đổi thành Phường 8, thành phố Đà Lạt). Trong hành trình đến với miền đất mới, họ mang theo hạt giống rau, hoa và kinh nghiệm nghề nông của quê hương để lập nên làng hoa truyền thống đầu tiên tại Đà Lạt”.
Đến nay, sau hơn 90 năm, cư dân làng hoa Hà Đông vẫn giữ được phần nào phong tục, tập quán xưa. Người dân làng hoa bao năm trăn trở cùng hoa, để giờ đây làng hoa trở thành điểm đến hấp dẫn. Cùng với vùng chuyên canh hoa thương phẩm, làng hoa còn là một điểm du lịch canh nông, giúp du khách hòa mình với thiên nhiên, khám phá và trải nghiệm quy trình canh tác hoa và tăng thời gian lưu trú ở Lâm Đồng.
Giờ đây, làng hoa Hà Đông được ví là làng hoa cúc, hoa địa lan truyền thống, nơi những đóa hoa cúc, nhành lan đã trở thành biểu tượng; làng hoa Thái Phiên nổi tiếng với những loài hoa hoàng anh, cẩm tú cầu, lily và các loại hoa cúc ngoại. Thậm chí, làng hoa Đa Thiện được mệnh danh là “thủ phủ” của nhiều loại hoa cho năng suất, chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu đa dạng của thị trường hiện nay, như đồng tiền, cẩm chướng...
Bà Loan cho biết thêm, đây là những làng hoa truyền thống lâu đời tại Đà Lạt, nhưng điều gây ấn tượng đó là nhà nông nơi đây rất nhanh nhạy trong việc chủ động thay đổi diện mạo của nền nông nghiệp truyền thống sang canh tác hiện đại rất sớm. Họ không ngừng học hỏi, sáng tạo, mạnh dạn đầu tư và ứng dụng khoa học-công nghệ để nâng cao chất lượng sản phẩm, bắt nhịp thị hiếu khách hàng trong nước và nước ngoài.
Từ việc sử dụng hệ thống tưới tự động, nhà kính, nhà lưới, đến ứng dụng các giải pháp công nghệ thông minh trong quản lý, IoT, chăm sóc cây trồng; thay đổi và cải tạo giống, nhiều nông hộ còn đầu tư xây dựng các trung tâm nghiên cứu, thuê kỹ sư nông nghiệp nghiên cứu thay đổi màu sắc các loại hoa, nuôi cấy mô và trở thành nơi cung cấp nguồn giống hoa lớn cho nông dân trong và ngoài tỉnh.
Nhà nông Bùi Văn Hội ở làng hoa Thái Phiên cho biết, cách đây gần 30 năm, gia đình chuyển đổi 3.000 m2 trồng rau sang chuyên canh hoa cúc trong nhà kính đã tăng lợi nhuận lên gấp 10 lần. “Gia đình tôi đã nhân rộng thành công quy trình sản xuất hoa cúc công nghệ cao từ làng hoa Thái Phiên sang vùng nông nghiệp lân cận, mở rộng diện tích hơn 1,5 ha, nên thu nhập tăng cao. Chúng tôi mong muốn, địa phương có quy hoạch vùng nông nghiệp chuyên canh hiện đại, bài bản, để sản phẩm hoa và nông sản khác đạt chất lượng tốt nhất, có đầu ra ổn định và phát triển bền vững”, ông Hội chia sẻ.
Qua thời gian gắn bó với nghề, cùng sự tìm tòi, học hỏi, tiếp cận và ứng dụng khoa học-công nghệ hiện đại, nhà nông ở các làng hoa truyền thống tại Lâm Viên-Đà Lạt đều tự tin với trình độ kỹ thuật canh tác hoa được truyền qua nhiều đời.
Theo đánh giá, hiện giá trị thu hoạch bình quân canh tác hoa đạt từ 1 đến 1,2 tỷ đồng/ha/năm; làng hoa Thái Phiên được công nhận đạt tiêu chí vùng nông nghiệp công nghệ cao, các làng hoa khác trên địa bàn phường đã hình thành được các tuyến du lịch kết nối với các điểm du lịch nổi tiếng của xứ ngàn hoa Đà Lạt. Tuy nhiên, địa phương cần tiếp tục triển khai những giải pháp hiệu quả về quy hoạch và quản lý quy hoạch làng hoa; đầu tư cơ sở hạ tầng; chuyển giao công nghệ; mở rộng liên kết sản xuất hoa; đa dạng hóa các loại hình dịch vụ du lịch; tăng cường quảng bá, xúc tiến thương mại, quảng bá du lịch làng hoa… để sản phẩm hoa và du lịch canh nông nâng cao giá trị thương hiệu, phát triển bền vững.
Theo Bí thư Đảng ủy phường Lâm Viên-Đà Lạt Đặng Quang Tú, địa bàn có lợi thế giao thông thuận lợi và cơ sở hạ tầng phát triển. Trong định hướng phát triển kinh tế-xã hội nhiệm kỳ 2025-2030, phường sẽ thu hút đầu tư phát triển thương mại, du lịch-dịch vụ, phát triển kinh tế đêm; kinh tế nông nghiệp tiếp tục được quan tâm đầu tư phát triển theo chiều sâu, gắn với nông nghiệp xanh, nông nghiệp tuần hoàn và chuyển đổi số… Thời gian tới, phường sẽ tập trung quy hoạch xây dựng vùng sản xuất tập trung ứng dụng công nghệ cao, thúc đẩy phát triển nông nghiệp thông minh, tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, kết nối vùng sản xuất nông nghiệp với các điểm du lịch, hệ thống phân phối hiện đại để đưa nền nông nghiệp của phường phát triển bền vững.
