Ô nhiễm không khí ảnh hưởng đến 2,5 tỷ cư dân thành phố

Phóng viên TTXVN tại Pháp dẫn một nghiên cứu mới đây đăng trên The Lancet cho rằng, các hạt mịn trong không khí ở các thành phố có thể gây ra 1,8 triệu ca tử vong sớm trong năm 2019.

Ô nhiễm không khí là mối đe dọa môi trường lớn nhất đối với sức khỏe con người ở châu Âu. (Ảnh: Reuters)
Ô nhiễm không khí là mối đe dọa môi trường lớn nhất đối với sức khỏe con người ở châu Âu. (Ảnh: Reuters)

Ngoài ra nitrogen dioxide (NO2) được cho là tác nhân đã gây ra nhiều trường hợp mới mắc bệnh hen suyễn ở trẻ em.

Theo The Lancet, khoảng 86% dân số thành thị trên thế giới, chiếm 1/3 nhân loại, đang hít thở bầu không khí ô nhiễm. Lancet Planetary Health thông báo quan sát đáng lo ngại này trong một nghiên cứu được công bố hôm 6/1 trên trang web của mình.

Trong một nghiên cứu khác đăng tải trên tạp chí y khoa nổi tiếng này của Anh, các chuyên gia cũng cho biết do sự ô nhiễm này mà mỗi năm, gần 2 triệu trường hợp trẻ em mới bị mắc bệnh hen suyễn. Phần lớn tác nhân gây ra bệnh ở những đứa trẻ này là do hít phải khí NO2 từ ô-tô, công nghiệp và nông nghiệp thải ra.

Sự ô nhiễm này tồn tại rất phổ biến ở nhiều ở các thành phố và khu vực đô thị, những nơi tập trung 2/3 số ca viêm phổi ở trẻ em mà NO2 này được coi là nguyên nhân.

Để thiết lập đánh giá này, các nhà nghiên cứu của The Lancet bắt đầu từ quan sát vệ tinh về sự hiện diện của chất NO2 trong hơn 13.000 khu vực đô thị. Nồng độ khí NO2 được ghi nhận trong khoảng thời gian từ năm 2000 đến 2019, trên mỗi khu vực này được đối chiếu với số trường hợp mắc bệnh hen suyễn mới ở trẻ em được ghi nhận ở đó mỗi năm.

Một công trình kiểm tra chéo của The Lancet cũng đã cho kết quả là 1,85 triệu trẻ em bị hen suyễn vì NO2 vào năm 2019. Con số này tương đương với 8,5% số trường hợp được quan sát thấy ở trẻ nhỏ trong cùng năm này. Nhưng đây mới chỉ là mức trung bình. Tỷ lệ này cao gần gấp đôi ở khu vực thành thị (16%), nơi số lượng trẻ bị nhiễm đang tăng lên đáng kể (+14%).

Cảnh báo hạt mịn

Một chất gây ô nhiễm khác trong không khí cũng có sức tàn phá khủng khiếp đối với sức khỏe, đó là các hạt mịn PM2.5 có kích thước nhỏ hơn hoặc bằng 2,5 micron. Áp dụng phương pháp nghiên cứu tương tự, The Lancet cho rằng, đây cũng là nguyên nhân dẫn đến cái chết sớm của 1,8 triệu người trong năm 2019, chủ yếu là những người mắc bệnh tim mạch, ung thư phổi hoặc bị nhiễm trùng đường hô hấp.

Trong hơn 13.000 thành phố và khu đô thị được nghiên cứu, nồng độ PM 2,5 vào năm 2019 là 35 microgam trên mét khối không khí. Con số này tương đương năm 2000 và gấp 7 lần so giá trị giới hạn do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đặt ra. Tại các khu vực đô thị này, trung bình có 61 người trong số 100.000 người thiệt mạng vì loại hạt này vào năm 2019.

Mức độ bụi mịn thay đổi tùy theo các khu vực trên hành tinh. Trong thập kỷ qua, nồng độ chất này đã bùng nổ (+27%) ở các thành phố của Đông Nam Á. Ngược lại, trong 20 năm qua, tỷ lệ này đã giảm ở châu Phi (-18%), châu Âu (-21%), Bắc và Nam Mỹ (-29%).

Kết quả là, các khu vực đô thị của Ấn Độ và Đông Nam Á phải hứng chịu, từ năm 2010 đến 2019, tỷ lệ tử vong liên quan đến các hạt này tăng cao nhất. Số người chết liên quan đến bụi mịn đã tăng từ 63 người trên 100.000 người lên 84 trên 100.000, tăng 33% chỉ trong 10 năm.

Ở một số thành phố khác trên thế giới, xu hướng tỷ lệ tử vong do bụi mịn đã giảm, nhưng không phải nơi nào cũng vậy và cũng không phải do nồng độ bụi mịn giảm. Tại thành phố Canton (Trung Quốc), mức độ phơi nhiễm của dân số với PM2.5 đã giảm 14%, nhưng mức độ tử vong do bụi mịn gây ra lại tăng 10%.

Trong khi đó ở Luanda của Angola, tỷ lệ tử vong do chất này đã giảm 16% ngay cả khi nồng độ các hạt mịn tăng lên (+38%). Nghiên cứu của Lancet giải thích điều này là còn do các yếu tố khác ảnh hưởng đến cấu trúc nhân khẩu học của các thành phố, chẳng hạn như độ tuổi trung bình của cư dân, thu nhập của họ và sự chăm sóc y tế dành cho họ.

Có thể bạn quan tâm

Đại tá Nguyễn Thế Vinh, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự thành phố kiểm tra vật chất cứu hộ cứu nạn tại xã Duy Nghĩa. (Ảnh: QUANG CƯỜNG)

Ứng phó mưa bão: Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng yêu cầu bố trí lực lượng, phương tiện ứng trực tại các khu vực xung yếu

Ngày 7/10, đoàn công tác Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng do đồng chí Đại tá Nguyễn Thế Vinh, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự thành phố làm trưởng đoàn, kiểm tra công tác phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn tại phường Hội An Đông và xã Duy Nghĩa.

Xí nghiệp Thi công cơ giới ứng trực trên đường Nguyễn Xiển. (Ảnh: Đơn vị cung cấp)

“Thoát nước xanh” giúp chống ngập đô thị

Ngập lụt đô thị đang trở thành vấn đề nghiêm trọng tại các đô thị lớn ở Việt Nam. Theo các chuyên gia, cần giải quyết từ khâu quy hoạch, quản lý nước đến phát triển các giải pháp thoát nước xanh, qua đó giảm tải cho hệ thống cống ngầm và tăng khả năng chống chịu của đô thị.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, Bắc Bộ nắng ráo

[Video] Dự báo thời tiết ngày 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, Bắc Bộ nắng ráo

Hôm nay, thời tiết Bắc Bộ khá thuận lợi với trạng thái tạnh ráo, có nắng và nền nhiệt tăng nhẹ. Trong khi đó, Trung Bộ tiếp tục có diễn biến đáng chú ý khi mưa rất to tập trung từ Quảng Trị đến Đà Nẵng và phía đông Quảng Ngãi, trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng. Nam Bộ ngày nắng gián đoạn, chiều tối và đêm có mưa dông.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng

Mưa lớn là diễn biến đáng chú ý nhất tại Trung Bộ trong đêm nay và ngày mai. Từ Quảng Trị đến Đà Nẵng và phía Đông Quảng Ngãi có mưa rất to, trong đó trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng có nơi trên 300mm. Mưa lớn tiếp tục kéo dài sang ngày mai, tiềm ẩn nguy cơ ngập úng, lũ quét và sạt lở đất.

Hệ thống thủy lợi Rào Nan, tỉnh Quảng Trị bảo đảm nguồn nước cho sản xuất trong mùa khô. (Ảnh: Bảo Hân)

El Nino gia tăng nguy cơ hạn hán, xâm nhập mặn

Theo dự báo, trạng thái El Nino có cường độ rất mạnh với xác suất rất cao xảy ra từ nay đến tháng 12, sau đó khả năng giảm dần và duy trì đến đầu mùa hè năm 2027. Do tác động của El Nino, nguy cơ xảy ra hạn hán, xâm nhập mặn ảnh hưởng đến hàng trăm nghìn ha cây trồng ở nhiều địa phương.

Chủ động vận hành điều tiết các hồ chứa thủy lợi nhằm chủ động đón lũ. (Ảnh: Bảo Hân)

Ứng phó với mưa lớn, ngập lụt, lũ quét

Ban Chỉ đạo phòng thủ dân sự quốc gia vừa có Văn bản số 56/BCĐ-BNNMT gửi các địa phương về việc chủ động ứng phó với mưa lớn, lũ, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất, lốc, sét, mưa đá.

Khu vực Hà Nội không mưa, đêm và sáng trời lạnh. (Ảnh minh họa: Đ.T)

Không khí lạnh gây mưa to ở miền trung

Chiều nay (5/10), không khí lạnh đã ảnh hưởng đến hầu hết khu vực tây Bắc Bộ và từ Thanh Hóa đến phía bắc tỉnh Quảng Trị. Cảnh báo đêm 5 và ngày 6/10, khu vực từ Hà Tĩnh đến thành phố Huế có mưa to và dông với lượng mưa phổ biến từ 50-100mm, cục bộ có nơi mưa rất to trên 200mm.

Chiều 5/10, thủ đô Bangkok tiếp tục có mưa. (Ảnh: XUÂN SƠN)

Thái Lan đối mặt nguy cơ tái ngập

Ngày 5/10, Cục Khí tượng Thái Lan ra Thông báo số 8 cho biết, từ ngày 5-7/10, Thái Lan tiếp tục sẽ có mưa nhiều trên diện rộng, trong đó có thủ đô Bangkok. Trong khi đó, chính phủ Thái Lan tiếp tục thực hiện nhiều biện pháp nhằm hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả lũ lụt.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 5/10/2026: Không khí lạnh gây mưa ở Bắc Bộ, Trung Bộ; Nam Bộ chiều tối tăng dông

[Video] Dự báo thời tiết ngày 5/10/2026: Không khí lạnh gây mưa ở Bắc Bộ, Trung Bộ; Nam Bộ chiều tối tăng dông

Không khí lạnh tiếp tục chi phối thời tiết miền Bắc và miền Trung, gây mưa diện rộng tại nhiều nơi. Hôm nay, Bắc Bộ trời nhiều mây, mưa giảm dần ở Tây Bắc Bộ nhưng Đông Bắc Bộ vẫn có mưa rải rác, cục bộ mưa to đến rất to. Trung Bộ tiếp tục có mưa, trong khi Nam Bộ mưa dông gia tăng về chiều tối.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Không khí lạnh tràn về, đêm nay và ngày mai, Bắc Bộ trời chuyển lạnh, vùng núi cao có nơi trời rét

Dự báo, đêm nay (4/10), không khí lạnh tràn về, khu vực Đông Bắc Bộ và Thanh Hóa từ đêm nay, trời chuyển lạnh, vùng núi cao có nơi trời rét, nhiệt độ thấp nhất 14-17 độ C. Khu vực Hà Nội, từ tối đêm nay đến sáng mai (5/10) có mưa, mưa vừa và dông, cục bộ có nơi mưa to, gần sáng trời chuyển lạnh.