"Ở Argentina, bóng đá có khả năng gắn kết cả xã hội"

Trong cuộc trò chuyện với phóng viên Báo Nhân Dân, ông Francisco José Franco Martínez, Đại biện lâm thời Đại sứ quán Cộng hòa Argentina tại Việt Nam, đã chia sẻ rất nhiều về ý nghĩa của World Cup với người dân xứ sở Tango, và cả về cơ hội hợp tác giữa bóng đá Argentina và Việt Nam.

Thưa ông, tại Việt Nam Argentina là một trong những đội tuyển được hâm mộ nhất. Nhiều người thậm chí mong ngóng World Cup để có cơ hội cổ vũ cho La Albiceleste. Vậy thì FIFA World Cup có ý nghĩa thế nào với người dân Argentina?

Ông Francisco José Franco Martínez: Đối với người Argentina, FIFA World Cup không chỉ là một giải đấu thể thao mà còn là ngày hội của một truyền thống văn hóa đã ăn sâu vào đời sống xã hội. Mỗi kỳ World Cup là dịp để gia đình và bạn bè sum họp, cùng thưởng thức bữa ăn hoặc tiệc nướng asado truyền thống, đồng thời chia sẻ những cảm xúc đặc biệt, tạo nên những ký ức chung của mỗi thế hệ.

Argentina đã ba lần vô địch FIFA World Cup vào các năm 1978, 1986 và 2022. Mỗi chức vô địch đều để lại dấu ấn sâu đậm trong ký ức chung của cả dân tộc và trong mỗi gia đình Argentina. Những người từng chứng kiến đội tuyển quốc gia lần đầu tiên đăng quang năm 1978 đã truyền lại những ký ức ấy cho con cháu. Thế hệ sống trong bầu không khí huy hoàng của chức vô địch năm 1986 dưới sự dẫn dắt của Diego Maradona cũng tiếp tục kể lại những câu chuyện đó cho các thế hệ sau. Trong khi đó, nhiều thanh niên Argentina lớn lên cùng những câu chuyện ấy và dõi theo từng bước chân của Lionel Messi. Chính vì vậy, chức vô địch World Cup năm 2022 mang ý nghĩa tinh thần đặc biệt sâu sắc khi gắn kết nhiều thế hệ trong niềm vui chung và chắc chắn sẽ tiếp tục được các bậc cha mẹ truyền lại cho con cháu trong tương lai.

Có thể khẳng định bóng đá là một phần không thể tách rời của bản sắc văn hóa Argentina. Điều đó là sự kết hợp giữa nhiều yếu tố lịch sử, xã hội và văn hóa đã gắn bó với quá trình phát triển của đất nước suốt hơn một thế kỷ.

Theo ông, điều gì khiến bóng đá trở thành một phần không thể tách rời của bản sắc văn hóa Argentina?

Ông Francisco José Franco Martínez: Trước hết, bóng đá gắn bó mật thiết với đời sống hằng ngày của người Argentina. Môn thể thao này hiện diện trong các buổi sum họp gia đình, những cuộc gặp gỡ bạn bè, tại các câu lạc bộ, quán bar, quảng trường và cả trong những câu chuyện thường ngày. Đó không phải là điều mới mẻ mà là thành quả của một truyền thống được vun đắp qua hơn một thế kỷ. Được những người nhập cư Anh đưa vào Argentina từ giữa thế kỷ XIX, bóng đá dần bén rễ trong xã hội và trở thành một trong những biểu tượng văn hóa tiêu biểu nhất của đất nước. Trận đấu chính thức đầu tiên được ghi nhận diễn ra tại Buenos Aires vào năm 1867, mở đầu cho một lịch sử vẫn tiếp tục được gìn giữ và phát huy cho đến ngày nay.

Thứ hai, Liên đoàn Bóng đá Argentina (AFA), được thành lập năm 1893, là một trong những liên đoàn bóng đá quốc gia lâu đời nhất thế giới. Điều đó cho thấy bóng đá đã gắn liền với quá trình phát triển về thể chế và xã hội của Argentina từ cuối thế kỷ XIX, đồng thời trở thành một phần của lịch sử đất nước trong hơn 130 năm qua.

Trên nền tảng truyền thống lâu đời đó, Argentina đã khẳng định vị thế là một trong những cái nôi đào tạo tài năng bóng đá hàng đầu thế giới. Qua nhiều thế hệ, đất nước này đã sản sinh nhiều danh thủ xuất sắc như Alfredo Di Stéfano, Mario Kempes, Diego Maradona và Lionel Messi, cùng nhiều cầu thủ khác hiện vẫn đang thi đấu nổi bật tại các giải vô địch hàng đầu thế giới.

Một nét đặc trưng của bóng đá Argentina là vai trò của các câu lạc bộ khu dân cư (clubes de barrio). Tại đó, trẻ em và thanh thiếu niên không chỉ học cách chơi bóng mà còn được bồi dưỡng những giá trị như tinh thần đồng đội, ý chí vươn lên và ý thức gắn bó với cộng đồng.

Thứ ba, một nét đặc trưng của bóng đá Argentina là vai trò của các câu lạc bộ khu dân cư (clubes de barrio). Trong hơn một thế kỷ qua, những câu lạc bộ này không chỉ đóng góp cho sự phát triển của thể thao mà còn đảm nhiệm vai trò giáo dục và gắn kết cộng đồng. Đối với hàng triệu người Argentina, đó cũng là nơi họ lần đầu tiên tiếp xúc với bóng đá. Tại đó, trẻ em và thanh thiếu niên không chỉ học cách chơi bóng mà còn được bồi dưỡng những giá trị như tinh thần đồng đội, ý chí vươn lên và ý thức gắn bó với cộng đồng.

Bên cạnh đó, văn hóa potrero cũng là một trong những nét đặc sắc nhất của bóng đá Argentina. Thuật ngữ này bắt nguồn từ từ potro, có nghĩa là ngựa non, vốn dùng để chỉ những bãi đất dành cho việc chăn thả ngựa. Theo thời gian, tại Argentina, potrero được dùng để chỉ những bãi đất trống hoặc khoảng không gian rộng trong các khu dân cư, nơi trẻ em và thanh thiếu niên tự tổ chức các trận bóng không cần luật lệ chính thức hay cơ sở hạ tầng dành cho bóng đá. Chính những không gian ấy đã nuôi dưỡng một phong cách thi đấu đề cao sự sáng tạo, khả năng ứng biến và tinh thần tự do, những đặc trưng theo thời gian đã được thế giới công nhận là bản sắc riêng của bóng đá Argentina.

Cuối cùng, có lẽ một trong những biểu hiện rõ nét nhất của bản sắc chung ấy là mỗi khi FIFA World Cup diễn ra, những đối đầu truyền thống giữa các câu lạc bộ đều tạm lùi vào phía sau. Người Argentina ở mọi vùng miền, dù là cổ động viên của những đội bóng khác nhau, đều cùng hướng về đội tuyển quốc gia và ăn mừng mỗi bàn thắng như niềm vui chung của chính mình. Chính khả năng gắn kết cả xã hội ấy đã lý giải vì sao bóng đá luôn giữ một vị trí đặc biệt trong trái tim người dân Argentina.

Argentina tham dự FIFA World Cup 2026 với tư cách là đương kim vô địch thế giới. Người hâm mộ Argentina kỳ vọng điều gì ở đội tuyển quốc gia tại giải đấu lần này?

Ông Francisco José Franco Martínez: Theo quan điểm của tôi, việc người hâm mộ Argentina luôn dành cho đội tuyển quốc gia niềm tin và kỳ vọng rất lớn là điều hoàn toàn tự nhiên. Văn hóa bóng đá Argentina được hình thành trên tinh thần cạnh tranh, khát vọng không ngừng vươn lên cùng mong muốn đại diện cho đất nước một cách xứng đáng nhất. Như huấn luyện viên trưởng đội tuyển Argentina Lionel Scaloni đã nhiều lần khẳng định, khoác lên mình màu áo đội tuyển quốc gia đồng nghĩa với việc gánh vác một trách nhiệm rất lớn. Người dân Argentina luôn đặt kỳ vọng rất cao vào đội tuyển, dù đó là một trận giao hữu, một trận đấu vòng loại, một giải đấu châu lục hay FIFA World Cup. Kỳ vọng ấy không chỉ thể hiện ở mong muốn giành chiến thắng mà còn ở niềm tin rằng đội tuyển sẽ thi đấu với tinh thần cống hiến, sự khiêm tốn, tôn trọng đối thủ và luôn trung thành với bản sắc bóng đá của đất nước.

Đồng thời, FIFA World Cup là một trong những giải đấu thể thao có tính cạnh tranh cao nhất thế giới. Dù sở hữu truyền thống bóng đá lẫy lừng và bước vào giải đấu lần này với tư cách đương kim vô địch thế giới, Argentina vẫn nhận thức rõ những khó khăn và thử thách to lớn phía trước. Bóng đá hiện đại đã phát triển lên một trình độ rất cao, với ngày càng nhiều đội tuyển đủ khả năng cạnh tranh ở đẳng cấp cao nhất. Trong bối cảnh đó, mỗi trận đấu đều là một thử thách và không một đối thủ nào có thể bị xem nhẹ.

Theo tôi, bên cạnh kết quả thi đấu, điều quan trọng hơn cả là được tận hưởng thêm một kỳ FIFA World Cup và trân trọng những giá trị mà thể thao mang lại cho xã hội. Bóng đá có khả năng đặc biệt trong việc kết nối các nền văn hóa, vun đắp tình hữu nghị giữa các dân tộc và lan tỏa những giá trị như sự tôn trọng lẫn nhau, tinh thần đồng đội và tinh thần thể thao. Tôi hy vọng FIFA World Cup lần này sẽ tiếp tục là dịp để hàng triệu người dân Argentina, Việt Nam cũng như trên khắp thế giới cùng chia sẻ niềm đam mê chung, qua đó góp phần củng cố tình hữu nghị giữa các quốc gia.

Ông muốn gửi gắm thông điệp gì tới những người hâm mộ Việt Nam luôn dành sự ủng hộ cho đội tuyển Argentina?

Ông Francisco José Franco Martínez: Trước hết, Đại sứ quán Cộng hòa Argentina tại Việt Nam xin bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới nhân dân Việt Nam vì tình cảm yêu mến và sự ủng hộ nồng nhiệt dành cho đội tuyển quốc gia Argentina. Tình cảm ấy đã trở thành một nhịp cầu quý báu, góp phần gắn kết nhân dân hai nước. Nhân dịp FIFA World Cup lần này, Đại sứ quán đã nhận được rất nhiều lời chúc và thông điệp đầy tình cảm từ người dân Việt Nam. Đó là minh chứng rõ nét cho tình cảm mà người dân Việt Nam dành cho bóng đá Argentina.

Bên cạnh những tình cảm mà Đại sứ quán nhận được, một trong những điều khiến tôi ấn tượng nhất kể từ khi đến Việt Nam là hầu như ở bất cứ nơi đâu tôi cũng bắt gặp những chiếc áo đấu của đội tuyển Argentina. Tôi đã có dịp đi qua nhiều vùng miền của Việt Nam, từ Sơn La, Điện Biên Phủ, Lai Châu, Sa Pa, Xín Mần và Quản Bạ ở vùng núi phía Bắc đến Ninh Bình, vịnh Hạ Long, Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh và đồng bằng sông Cửu Long. Ở tất cả những nơi ấy, tôi đều bắt gặp các em nhỏ và nhiều bạn trẻ khoác trên mình màu áo đội tuyển Argentina, phần lớn là áo đấu mang số của Lionel Messi. Đối với một người Argentina, được cảm nhận tình cảm ấy ở một đất nước cách quê hương mình hàng chục nghìn kilômét thực sự là một trải nghiệm vô cùng xúc động.

Điều cũng khiến tôi hết sức ngạc nhiên là mỗi khi có dịp trò chuyện với một người Việt Nam lần đầu tiên, dù ở một nhà hàng, trong một chuyến đi hay tại quảng trường, chỉ cần biết tôi là người Argentina thì câu chuyện gần như luôn xoay quanh bóng đá. Và rồi, gần như ngay lập tức, một cái tên sẽ được nhắc đến. Những người Việt Nam từng lớn lên cùng bóng đá vào những năm 1980 thường nhắc ngay đến Diego Maradona, trong khi các thế hệ trẻ lại nói về Lionel Messi. Sự tiếp nối từ Maradona đến Messi cho thấy tình cảm của người dân Việt Nam dành cho bóng đá Argentina đã vượt qua nhiều thế hệ, trở thành một nhịp cầu gắn kết nhân dân hai nước.

Ông cảm thấy thế nào khi người hâm mộ bóng đá Việt Nam thậm chí còn tổ chức các buổi xem bóng đá tập thể chỉ để cổ vũ cho Argentina?

Ông Francisco José Franco Martínez: Nhân dịp FIFA World Cup lần này, tại Hà Nội cũng đã diễn ra nhiều hoạt động giao lưu, thu hút đông đảo người hâm mộ địa phương đến theo dõi các trận đấu của đội tuyển Argentina. Những hoạt động ấy một lần nữa cho thấy sức hút của bóng đá Argentina cũng như tình cảm đặc biệt mà người hâm mộ Việt Nam dành cho đội tuyển.

Trong kỳ World Cup lần này, tôi có dịp cùng những người bạn Việt Nam theo dõi trận đấu gần đây nhất của đội tuyển Argentina gặp Jordan, đồng thời thưởng thức món asado truyền thống của Argentina do chính tôi chuẩn bị. Đó là một kỷ niệm đẹp mà tôi sẽ luôn ghi nhớ, bởi khoảnh khắc ấy giúp tôi cảm nhận rõ hơn rằng bóng đá có thể đưa những con người đến từ những nền văn hóa khác nhau xích lại gần nhau quanh một bàn ăn. Có lẽ đó chính là điều tuyệt vời nhất mà thể thao mang lại: gắn kết con người, vượt qua mọi khoảng cách và biên giới.

Tôi hy vọng người hâm mộ Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành cùng đội tuyển Argentina và tận hưởng vẻ đẹp của bóng đá với niềm đam mê như bấy lâu nay.

Theo ông, Argentina và Việt Nam có thể thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực bóng đá theo những hướng nào trong thời gian tới?

Ông Francisco José Franco Martínez: Theo tôi, Argentina và Việt Nam có nền tảng rất vững chắc để tiếp tục mở rộng hợp tác trong lĩnh vực bóng đá. Trong những năm gần đây, hai nước đã triển khai nhiều hoạt động tích cực, cho thấy sự quan tâm và mong muốn không ngừng thúc đẩy mối quan hệ hợp tác này.

Một trong những dấu mốc đáng chú ý là chuyến thăm Việt Nam của đội tuyển U20 Argentina vào tháng 5/2017. Khi đó, đội đã thi đấu trận giao hữu với đội tuyển U20 Việt Nam trên sân vận động Thống Nhất (Thành phố Hồ Chí Minh), trong khuôn khổ chuẩn bị cho FIFA U-20 World Cup 2017 tổ chức tại Hàn Quốc.

Một minh chứng khác là việc đội tuyển futsal quốc gia Việt Nam hiện do huấn luyện viên người Argentina Diego Giustozzi dẫn dắt. Chính ông là người đã giúp đội tuyển futsal Argentina giành chức vô địch FIFA Futsal World Cup năm 2016.

Sự nghiệp của cầu thủ Argentina Sebastián Gastón Merlo, được người hâm mộ Việt Nam biết đến với tên gọi Đỗ Merlo, cũng là minh chứng sinh động cho mối gắn bó giữa bóng đá hai nước. Sau khi đến Việt Nam năm 2009, anh đã trải qua giai đoạn thành công nhất trong sự nghiệp, đặc biệt trong màu áo SHB Đà Nẵng, cùng câu lạc bộ này giành chức vô địch V.League 1 vào các năm 2009 và 2012, đồng thời bốn lần trở thành Vua phá lưới của giải đấu. Năm 2017, anh nhập quốc tịch Việt Nam và mang tên Đỗ Merlo, trở thành biểu tượng của sự giao lưu bóng đá giữa Argentina và Việt Nam.

Hiện nay, sự hiện diện của bóng đá Argentina tại Việt Nam tiếp tục được nối dài với những cầu thủ như Joel Brandon López Pissano, tiền vệ người Argentina gia nhập SHB Đà Nẵng để thi đấu ở V.League 1 mùa giải 2025–2026.

Cũng trong năm nay, Liên đoàn Bóng đá Argentina (AFA) chính thức triển khai hoạt động tại Việt Nam thông qua việc bổ nhiệm AG Consultancy làm đại diện thương mại độc quyền và đối tác tiếp thị số. Đây là bước đi nhằm tăng cường hợp tác với các doanh nghiệp Việt Nam, đồng thời phát triển các nội dung bằng tiếng Việt để đưa đội tuyển Argentina đến gần hơn với cộng đồng người hâm mộ Việt Nam ngày càng đông đảo, qua đó tiếp tục củng cố mối gắn kết giữa hai bên trong dài hạn.

Về phía mình, Đại sứ quán Cộng hòa Argentina tại Việt Nam luôn tích cực thúc đẩy hợp tác thể thao giữa hai nước. Trong khuôn khổ đó, chúng tôi đã làm việc với Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) nhằm trao đổi về các cơ hội hợp tác mới và hướng tới thiết lập những cơ chế hợp tác lâu dài.

Đồng thời, Đại sứ quán cũng tích cực giới thiệu các câu lạc bộ bóng đá giàu truyền thống của Argentina như River Plate, Racing Club và Rosario Central, cũng như các chương trình đào tạo và trao đổi của các đơn vị này tới các liên đoàn, câu lạc bộ, học viện và trung tâm đào tạo bóng đá của Việt Nam. Qua đó, chúng tôi mong muốn góp phần thúc đẩy hợp tác giữa các liên đoàn, câu lạc bộ và các cơ sở đào tạo bóng đá của hai nước.

Liệu một ngày nào đó, sẽ có huấn luyện viên Argentina dẫn dắt đội tuyển Việt Nam?

Ông Francisco José Franco Martínez: Tôi tin rằng tiềm năng hợp tác giữa Argentina và Việt Nam trong lĩnh vực bóng đá còn rất lớn. Argentina có nhiều kinh nghiệm trong đào tạo cầu thủ, huấn luyện viên và các chuyên gia thể thao, trong khi bóng đá Việt Nam đang có những bước phát triển đáng ghi nhận và thể hiện quyết tâm tiếp tục vươn lên.

Tại FIFA World Cup 2026, có sáu huấn luyện viên người Argentina dẫn dắt các đội tuyển tham dự giải, gồm Lionel Scaloni (Argentina), Néstor Lorenzo (Colombia), Sebastián Beccacece (Ecuador), Gustavo Alfaro (Paraguay), Mauricio Pochettino (Mỹ) và Marcelo Bielsa (Uruguay). Trong số đó, có năm đội tuyển đã góp mặt tại vòng 1/16 FIFA World Cup 2026.

Năng lực chuyên môn của Argentina cũng được thể hiện qua đội ngũ huấn luyện viên đang dẫn dắt nhiều đội tuyển quốc gia trên thế giới. Tại FIFA World Cup 2026, có sáu huấn luyện viên người Argentina dẫn dắt các đội tuyển tham dự giải, gồm Lionel Scaloni (Argentina), Néstor Lorenzo (Colombia), Sebastián Beccacece (Ecuador), Gustavo Alfaro (Paraguay), Mauricio Pochettino (Mỹ) và Marcelo Bielsa (Uruguay). Trong số đó, có năm đội tuyển đã góp mặt tại vòng 1/16 FIFA World Cup 2026. Đây là minh chứng cho uy tín của đội ngũ huấn luyện viên Argentina trên trường quốc tế, đồng thời cho thấy tiềm năng hợp tác giữa Argentina và Việt Nam trong lĩnh vực chuyên môn và kỹ thuật vẫn còn rất lớn.

Từ nền tảng đó, hai nước hoàn toàn có thể mở rộng hợp tác thông qua các chương trình trao đổi chuyên môn, đào tạo cầu thủ, huấn luyện viên, trọng tài và các chuyên gia y học thể thao; đồng thời tăng cường phối hợp trong công tác đào tạo trẻ và thúc đẩy kết nối giữa các liên đoàn, câu lạc bộ cũng như các học viện bóng đá của hai nước.

Về phần mình, Đại sứ quán Argentina tại Việt Nam sẽ tiếp tục nỗ lực thúc đẩy các hoạt động hợp tác để thể thao tiếp tục trở thành cầu nối gắn kết nhân dân hai nước, qua đó góp phần làm sâu sắc hơn nữa mối quan hệ hữu nghị giữa Argentina và Việt Nam.