Những cánh đồng cam xanh mướt ở “thủ phủ” cam Cao Phong hôm nay là thành quả nhiều năm kiên trì chăm sóc, canh tác kết hợp áp dụng khoa học-kỹ thuật và sự phối hợp giữa người nông dân và cán bộ kỹ thuật.
Để khắc phục tình trạng thoái hóa vườn cam, đất đai chai cứng và những hạn chế mang tính chu kỳ của cây có múi, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Phú Thọ đã chủ trì phối hợp địa phương triển khai Đề án tái canh cây ăn quả có múi, trọng tâm là xây dựng mô hình, tổ chức sản xuất và tiêu thụ sản phẩm cam Cao Phong theo hướng bền vững, từ đó nhân rộng trên toàn vùng.
Mô hình được thực hiện từ năm 2023 tại cánh đồng Khu 2, xã Cao Phong với sự tham gia của 32 hộ dân đội sản xuất Bắc Phong trên diện tích gần 14 ha. Người dân nơi đây cho biết, tham gia mô hình, các hộ dân được hỗ trợ 100% cây giống cam canh sạch bệnh, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và được tập huấn, hướng dẫn về kỹ thuật xử lý đất, cách trồng chăm sóc và phòng trừ dịch hại trên cây cam...
Trong quá trình triển khai đề án, toàn bộ diện tích đất thực hiện mô hình đều được lấy mẫu phân tích và xử lý tiêu diệt các tồn dư nấm bệnh, rệp, tuyến trùng hại rễ trước khi trồng tái canh. Bên cạnh đó, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn cải tạo đất, tổ chức sản xuất tái canh cây có múi; tập huấn, tuyên truyền nâng cao nhận thức về thu gom, xử lý bao gói thuốc bảo vệ thực vật cho các hộ tham gia mô hình.
Sau ba năm thực hiện, những cây cam sinh trưởng khỏe mạnh với tán rộng, cành nhánh phân bố đều, lá xanh bóng đã khẳng định hiệu quả bước đầu của đề án, đồng thời cho thấy sự thay đổi tích cực trong tư duy sản xuất của người nông dân.
Không chỉ ở lĩnh vực trồng trọt, việc chuyển giao khoa học-kỹ thuật trong chăn nuôi cũng mang lại nhiều kết quả đáng ghi nhận. Tại xã Pà Cò - nơi điều kiện sản xuất còn nhiều khó khăn, bài toán “trồng cây gì, nuôi con gì” từng khiến người dân trăn trở suốt nhiều năm, mô hình “Chăn nuôi lợn bản địa” đã bước đầu mở ra hướng đi mới.
Với sự hỗ trợ của Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản tỉnh, mô hình được triển khai với quy mô ban đầu 60 con lợn giống cho 20 hộ dân tham gia, chủ yếu là các hộ có hoàn cảnh khó khăn. Người dân được cán bộ trực tiếp hướng dẫn từ kỹ thuật xây dựng chuồng trại, chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng bệnh đến việc sử dụng thuốc thú y.
Phương thức chuyển giao “cầm tay chỉ việc” được áp dụng xuyên suốt đã giúp họ từng bước nâng cao kiến thức và kỹ năng chăn nuôi. Nhờ đó, từ đàn giống ban đầu 60 con, đến nay tổng đàn lợn của các hộ đã phát triển lên hàng trăm con. Nhiều gia đình từng gặp khó khăn về kinh tế đã có thêm nguồn thu nhập ổn định, từng bước cải thiện đời sống.
Đáng chú ý, riêng giai đoạn 2020-2025, ngành nông nghiệp tỉnh đã phối hợp các địa phương tổ chức hơn 700 lớp đào tạo, tập huấn nâng cao kiến thức về khoa học-kỹ thuật cho hơn 35.000 lượt nông dân, hội viên nông dân; triển khai 148 mô hình ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, bao gồm chuyển giao giống mới, quy trình thâm canh hiệu quả, canh tác an toàn, chăn nuôi an toàn sinh học. Nhiều mô hình tiêu biểu như trồng thâm canh cây nông, lâm nghiệp có giá trị kinh tế cao, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ, mô hình sản xuất theo chuỗi liên kết, cải tạo vườn tạp...
Ông Nguyễn Hồng Yến, Chi Cục trưởng Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Phú Thọ cho biết: Nhờ đẩy mạnh ứng dụng khoa học-kỹ thuật vào thực tiễn, diện mạo ngành nông nghiệp của tỉnh đã có nhiều khởi sắc. Công tác chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi đáp ứng nhu cầu thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm, giá trị bình quân ước đạt 162,9 triệu đồng/héc-ta đất canh tác trồng trọt và nuôi trồng thủy sản, tăng 20,3 triệu đồng so năm 2020.
Hướng đi đúng đắn của ngành nông nghiệp tỉnh Phú Thọ đã mang lại hiệu quả thiết thực được chứng minh qua từng con số: Có 648 vùng trồng trọt tập trung các sản phẩm chủ lực, có lợi thế với diện tích 79.570 ha đã thực hiện thiết lập, cấp và quản lý 788 mã số vùng trồng với tổng diện tích hơn 7.600 ha (phục vụ xuất khẩu có 106 mã với diện tích 1.273,6 ha); nội tiêu có 682 mã với diện tích 7.958,2 ha và 4 mã số cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu có 3.900 ha được cấp chứng nhận VietGAP; 153 ha chứng nhận GlobalGAP... Lĩnh vực chăn nuôi quy mô ngày càng lớn với hơn 454.000 con lợn, gần 14.000 con bò, 5,3 triệu con gà...
Sản xuất nông nghiệp phát triển đã tạo động lực thúc đẩy xây dựng nông thôn mới. Toàn tỉnh hiện có 84/133 xã đạt chuẩn (63,2%) và 525 khu dân cư kiểu mẫu. Hạ tầng giao thông, thủy lợi, y tế, giáo dục, văn hóa-thể thao được đầu tư đồng bộ, từng bước hiện đại, góp phần nâng cao đời sống người dân.
Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Phú Thọ Bùi Duy Linh, thời gian tới, ngành nông nghiệp tiếp tục đối mặt nhiều khó khăn như biến đổi khí hậu, quỹ đất sản xuất thu hẹp, yêu cầu tiêu chuẩn an toàn ngày càng cao. Vì vậy, ứng dụng khoa học-kỹ thuật vẫn là yếu tố then chốt giúp nâng cao năng suất, chất lượng nông sản. Đồng thời, ngành sẽ đẩy mạnh phối hợp địa phương đào tạo, chuyển giao công nghệ, hình thành tư duy sản xuất hàng hóa quy mô lớn, chuyên nghiệp, hiện đại; thúc đẩy phát triển nông nghiệp xanh, hữu cơ, tuần hoàn, phát thải thấp và chuyển đổi số trong sản xuất, chế biến, tiêu thụ nông sản nhằm phát huy lợi thế từng vùng, nâng cao năng lực cạnh tranh.
