Nối dài cảm hứng tự hào về lịch sử bằng ngôn ngữ xiếc

Những ngày này, các nghệ sĩ Liên đoàn Xiếc Việt Nam đang nỗ lực tập luyện để kịp ra mắt khán giả những chương trình nghệ thuật ấn tượng, giúp nối dài cảm hứng tự hào về lịch sử vẻ vang của dân tộc.
Chương trình “Sống mãi với Điện Biên” do Liên đoàn Xiếc Việt Nam dàn dựng. (Ảnh: Liên đoàn Xiếc Việt Nam)
Chương trình “Sống mãi với Điện Biên” do Liên đoàn Xiếc Việt Nam dàn dựng. (Ảnh: Liên đoàn Xiếc Việt Nam)

Thành thông lệ, cứ vào dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5, Liên đoàn Xiếc Việt Nam lại “chiêu đãi” người yêu xiếc bằng chương trình “Gala xiếc ba miền” tại Rạp xiếc Trung ương (Hà Nội). Sau 5 năm tổ chức, chương trình đã thật sự trở thành điểm hẹn nghệ thuật của những nghệ sĩ xiếc tài năng trên toàn quốc.

Ở mùa thứ sáu, đúng dịp kỷ niệm 49 năm Ngày Giải phóng hoàn toàn miền nam, thống nhất đất nước, chương trình hứa hẹn mang đến sự bùng nổ về cảm xúc khi bên cạnh ngôn ngữ xiếc còn có sự sánh đôi ăn ý của ảo thuật.

Trong thời lượng 120 phút, khán giả của “Gala xiếc và ảo thuật ba miền 2024” sẽ được đến với không gian ngập tràn sắc màu văn hóa ba miền thể hiện qua các tiết mục: “Sắc màu quê hương”, “Đạp ô”, “Đu son”, “Đám cưới dê”, “Lửa tình Tây Nguyên”, “Hoa hồng dại”, “Ngày hội non sông”...

Ở đó, hình ảnh của nón lá, áo dài, hoa sen, khèn, ô, rồng, tre, lúa... sẽ hiện lên đầy duyên dáng cùng các kỹ thuật xiếc điêu luyện như nhào lộn, tung hứng, cầu bật, đu lụa, đứng tay nghệ thuật, thăng bằng trên dây thép cao..., kết hợp những màn ảo thuật biến hóa. Tất cả cùng tấu lên niềm vui rộn ràng trong ngày hội lớn của đất nước.

Trong thời lượng 120 phút, khán giả của “Gala xiếc và ảo thuật ba miền 2024” sẽ được đến với không gian ngập tràn sắc màu văn hóa ba miền thể hiện qua các tiết mục: “Sắc màu quê hương”, “Đạp ô”, “Đu son”, “Đám cưới dê”, “Lửa tình Tây Nguyên”, “Hoa hồng dại”, “Ngày hội non sông”...

Chương trình có sự tham gia biểu diễn của các nghệ sĩ xiếc tài năng đến từ Liên đoàn Xiếc Việt Nam, Nhà hát Nghệ thuật Xiếc và Tạp kỹ Hà Nội, Nhà hát Thể nghiệm Xiếc Việt Nam... và các ảo thuật gia đã tạo được dấu ấn tại nhiều sân chơi nghệ thuật như: Nghệ sĩ Ưu tú Minh Tuấn (Quảng Trị), Harry Nguyễn (Nha Trang), Việt Duy (Thành phố Hồ Chí Minh)...

Cùng với gala xiếc, điểm nhấn trong tháng 5 của Liên đoàn Xiếc Việt Nam là chương trình kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ mang tên “Sống mãi với Điện Biên”. Kéo dài 90 phút với năm phần được dàn dựng công phu, chương trình đưa người xem ngược dòng thời gian trở về những tháng ngày chiến đấu gian khổ mà hào hùng của quân và dân ta để làm nên Chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.

Trong sợi dây cảm xúc được xâu chuỗi liền mạch, khán giả được đến với hoạt cảnh mở màn “Tây Bắc hào hùng”, cảm nhận tình cảm đoàn kết trong lao động của đồng bào Tây Bắc, sự thân tình của đồng bào khi chào đón các chiến sĩ bộ đội; để rồi sau đó được hòa theo nhịp chân hành quân của các chiến sĩ trong hoạt cảnh “Hành quân xa”; được chứng kiến cảnh quân ta đồng lòng kéo pháo lên dốc trong hoạt cảnh “Hò kéo pháo”; sống cùng không khí chiến đấu ác liệt cùng hoạt cảnh “Trên đồi Him Lam”, khi quân ta chiếm hầm, những cánh tay giơ hàng và cờ trắng của quân địch xuất hiện; và rồi tất cả vỡ òa trong niềm vui “Giải phóng Điện Biên”, tưng bừng cờ hoa trong ngày hội chiến thắng.

Đảm nhận vai trò viết kịch bản và đạo diễn, Nghệ sĩ Nhân dân Tống Toàn Thắng, Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam chia sẻ: “Sống mãi với Điện Biên” không chỉ đơn thuần là chương trình nghệ thuật xiếc, mà còn là lời tri ân sâu sắc với thế hệ cha anh đã hy sinh máu xương vì độc lập, tự do của đất nước. Vì thế, từ kịch bản đến khâu dàn dựng đều được chuẩn bị kỹ lưỡng để mang đến những dấu ấn cảm xúc cho khán giả.

Với ý tưởng biến sân khấu trở thành sa bàn lớn tái hiện toàn cảnh về chiến dịch Điện Biên Phủ, cùng với phông cảnh núi rừng Tây Bắc, ê-kíp thực hiện còn đưa nhiều đạo cụ như mô hình khẩu pháo, thùng đạn, xe đạp thồ cùng hàng chục cây tre... lên sân khấu chính, phụ để người xem được tương tác trong không gian ba chiều cùng nghệ sĩ trong vai các anh bộ đội Điện Biên. Chung quanh vòng bục sân khấu cũng được tạo hình thành đường hào để từ hàng ghế khán giả nhìn xuống, người xem có cảm giác sân khấu giống như thung lũng thu nhỏ, nơi thể hiện chân thực, sống động những trận chiến cam go, sự anh dũng của các chiến sĩ Điện Biên thông qua các tiết mục: xe đạp chồng người, đế trụ tập thể, hình tượng nam, đu dây, leo cột, nhào lưới... kết hợp bởi ngôn ngữ xiếc, múa, âm nhạc.

Trong đó, có những trích đoạn đã được ê-kíp sáng tạo đặc biệt dụng công trong thiết kế, dàn dựng để tôn vinh hình ảnh bất khuất, sự hy sinh anh dũng của các Anh hùng Phan Đình Giót, Bế Văn Đàn, Tô Vĩnh Diện. Chẳng hạn, ở phần ba “Hò kéo pháo” sẽ có những chi tiết xúc động như khi pháo bị trôi xuống, người chiến sĩ lao tới dùng thân mình chèn pháo, đồng đội nhanh chóng ập đến đỡ chiến sĩ của mình, tiếp tục đồng lòng kéo pháo lên. Hay ở phần bốn “Trên đồi Him Lam”, cảnh Anh hùng Phan Đình Giót lấy thân mình lấp lỗ châu mai, quân ta tiến lên hạ gục cứ điểm Him Lam, phất cao lá cờ trên nóc hầm... cũng sẽ mang đến những rung cảm sâu lắng cho khán giả.

Đáng chú ý, bên cạnh phần biểu diễn của hơn 60 nghệ sĩ xiếc, chương trình còn có sự tham gia của một số nhân chứng lịch sử với phần chia sẻ ký ức về trận chiến họ đã đi qua, từ đó tạo ra sự kết nối sâu sắc giữa hiện thực và nghệ thuật. Lãnh đạo Liên đoàn Xiếc Việt Nam cho biết, sau khi công diễn vào các ngày 4, 5, 11 và 12/5 tại Rạp xiếc Trung ương, một số trích đoạn đặc sắc trong chương trình như “Bế Văn Đàn sống mãi” sẽ được mang tới các trường học, để thế hệ trẻ hôm nay có thêm những hình dung chân thực về sự hy sinh to lớn của những người đi trước, từ đó được bồi đắp lòng biết ơn, niềm tự hào, tình yêu quê hương, đất nước.

Có thể bạn quan tâm

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.

Các đại biểu cắt băng khai trương Tuần văn hóa Thanh Hóa-Hội An.

Tuần văn hóa kỷ niệm 65 năm kết nghĩa Thanh Hóa-Hội An

Kỷ niệm 65 năm ngày kết nghĩa giữa đô thị tỉnh lỵ Thanh Hóa và Hội An, thành phố Đà Nẵng (1961-2026), tại Công viên Hội An ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa diễn ra chuỗi hoạt động, sự kiện trong khuôn khổ Tuần lễ văn hóa tôn vinh nghĩa tình Thanh Hóa-Hội An.

Khuôn viên di tích Giồng Bốm là toàn bộ khu vực của Thánh thất Ngọc Minh gồm 3 ngôi nhà: Hiệp thiên đài, Cửu trùng đài và Bát quái đài. (Ảnh: Mộng Thường)

Giồng Bốm 80 năm: Hào khí “đạo không rời đời”

Tám mươi năm là một quãng lùi đủ dài để khói lửa chiến tranh tan vào hư không, nhường chỗ cho màu xanh trù phú phủ lên mảnh đất Phong Thạnh kiên cường. Thế nhưng, thời gian dẫu có bào mòn vạn vật cũng chẳng thể xóa nhòa ký ức bi tráng về rực lửa năm 1946 tại vùng đất cực nam Tổ quốc.