Thâm hụt ngân sách đang là vấn đề nan giải hàng đầu đối với nền kinh tế Bỉ, Thủ tướng Bart De Wever đã công bố hàng loạt biện pháp “thắt lưng buộc bụng”, nhất là trong lĩnh vực an sinh xã hội.
Theo đó, Bỉ sẽ cắt giảm hơn 5 tỷ euro từ ngân sách an sinh xã hội bằng các biện pháp giới hạn thời gian nhận trợ cấp thất nghiệp và giảm dần mức hỗ trợ này, siết chặt điều kiện nhận lương hưu sớm và điều chỉnh cách tính thời gian đóng bảo hiểm hưu trí.
Bên cạnh đó, Chính phủ Bỉ còn triển khai các biện pháp kiểm soát chặt chẽ chi tiêu công, nhất là những khoản chi cho nhân sự trong bộ máy hành chính, qua đó giúp tiết kiệm thêm 1,6 tỷ euro. Một trong những biện pháp quan trọng khác là thắt chặt chính sách nhập cư. Brussels dự kiến giảm chi tiêu trong lĩnh vực này khoảng 1,4 tỷ euro mỗi năm bằng cách hạn chế số người nhập cư và tối ưu hóa nguồn lực hành chính.
Theo kế hoạch, Chính phủ Bỉ có thể tiết kiệm từ 18 đến 23 tỷ euro trong nhiệm kỳ này, giúp ổn định tài chính và đáp ứng các yêu cầu từ Ủy ban châu Âu (EC) về kiểm soát thâm hụt ngân sách. Các biện pháp cũng phù hợp cam kết của chính phủ mới về việc siết chặt chính sách tiếp nhận tị nạn, đẩy mạnh cuộc chiến chống buôn lậu ma túy và thúc đẩy người thất nghiệp tham gia thị trường lao động.
Tuy nhiên, theo giới chuyên gia, việc triển khai những chính sách nêu trên có thể vấp phải nhiều khó khăn. Quy định về giới hạn thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp và cải cách chính sách thuế sẽ gây tác động lớn đến hàng nghìn lao động có thu nhập thấp, trong khi các nhóm dễ bị tổn thương như người về hưu hay người tìm việc cũng chịu ảnh hưởng tiêu cực.
Thắt chặt chi tiêu được đánh giá là bước đi cần thiết trong bối cảnh ngân sách Bỉ đối mặt áp lực lớn. Trong báo cáo vừa được công bố, tổ chức xếp hạng tín dụng Fitch Ratings dự báo thâm hụt ngân sách của Bỉ ở mức 4,8% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) vào năm 2025 và 4,7% vào năm 2026.
Bỉ đang là một trong 7 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) phải chịu các biện pháp kỷ luật vì vi phạm quy tắc tài chính của khối, đồng thời bị giới hạn thâm hụt ngân sách dưới 3% GDP. Theo quy định của EU, những nước không khắc phục được tình trạng thâm hụt ngân sách cao quá mức có thể đối mặt mức phạt tương đương 0,1% GDP/năm cho đến khi giải quyết được vấn đề.
Tốc độ tăng trưởng ỳ ạch cũng tạo sức ép lên nỗ lực kiểm soát khối thâm hụt ngân sách hiện nay. Theo ước tính sơ bộ của Ngân hàng Quốc gia Bỉ, nền kinh tế nước này chỉ tăng trưởng 1% trong năm 2024, mức thấp nhất trong bốn năm qua.
Liên đoàn Doanh nghiệp Bỉ (FEB) cho rằng, chi phí lao động cao, giá năng lượng tăng vọt và gánh nặng về hành chính là những nguyên nhân hàng đầu cản trở đà phát triển của nền kinh tế. Chuyên gia kinh tế Edward Roosens thuộc FEB nhấn mạnh, những yếu tố nêu trên đã làm suy yếu sức cạnh tranh, xói mòn hoạt động xuất khẩu và đẩy đầu tư kinh doanh vào tình trạng suy giảm trong ba năm qua.
Bên cạnh đó, thị trường việc làm cũng đối mặt nhiều thách thức. Theo cơ quan thống kê Statbel của Bỉ, 2024 là năm nước này ghi nhận số vụ phá sản cao nhất trong hơn 10 năm qua, với hơn 11.000 doanh nghiệp tuyên bố phá sản. Tình trạng này đã khiến hơn 32.500 người mất việc làm, tăng 18,3% so với mức cùng kỳ năm 2023.
Bên cạnh thách thức về ngân sách, thời gian tới, nền kinh tế Bỉ có thể tiếp tục đối mặt nhiều biến động do tác động từ những căng thẳng thương mại toàn cầu, sự suy giảm kinh tế thế giới. Trong bối cảnh đó, giới phân tích hy vọng, những giải pháp của Chính phủ Bỉ sẽ góp phần giảm thâm hụt ngân sách, thúc đẩy đà phục hồi của nền kinh tế.
