Mỗi danh tính được xác định là thêm một người con được trở về với tên tuổi của mình, về với quê hương và gia đình.
Trong cái nắng bỏng rát tháng 7, Tổ lấy mẫu sinh phẩm từ hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin lặng lẽ thực hiện nhiệm vụ tại khu vực nghĩa trang xã Nhân Thắng (trước đây là xã Bình Dương), tỉnh Bắc Ninh. Cẩn thận cùng đồng đội đưa tiểu sành lên phục vụ lấy mẫu, anh Nguyễn Văn Cương, dân quân tự vệ xã Nhân Thắng cho biết: “Được góp một phần công sức vào hành trình trả lại tên cho các liệt sĩ còn thiếu thông tin là niềm vinh dự của mỗi cá nhân khi tham gia chiến dịch đặc biệt ý nghĩa này”.
Trung tá Ngô Văn Đông, Chính trị viên phó Ban Chỉ huy quân sự xã Nhân Thắng thông tin: “Trên địa bàn xã có 446 liệt sĩ, trong đó có 40 liệt sĩ chưa xác định được thông tin. Với quyết tâm cao nhất, trong hai ngày, chúng tôi cùng các đơn vị liên quan đã hoàn tất việc thu nhận mẫu sinh phẩm tại ba nghĩa trang trên địa bàn. Việc lấy mẫu được tiến hành theo quy trình nghiêm ngặt, bảo đảm yêu cầu chuyên môn, đồng thời giữ gìn sự tôn nghiêm đối với các phần mộ liệt sĩ”.
Tham gia chiến dịch từ những ngày đầu, Trung tá Hoàng Văn Khôi, thuộc Tổ lấy mẫu (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Bắc Ninh) cùng tổ công tác làm nhiệm vụ tại 13 nghĩa trang, thu nhận 111 mẫu sinh phẩm.
Đồng chí cho biết: “Lấy mẫu hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ mới, đòi hỏi yêu cầu kỹ thuật rất cao. Mỗi công đoạn đều phải thực hiện chặt chẽ, bởi chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả giám định sau này. Mỗi mẫu sinh phẩm sau khi thu thập sẽ được bảo quản, hoàn thiện hồ sơ và chuyển đến các cơ quan chuyên môn phục vụ giám định ADN, đối chiếu với dữ liệu gen thân nhân để từng bước xác định danh tính các liệt sĩ”.
Qua rà soát của Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Bắc Ninh, hiện toàn tỉnh có 311 nghĩa trang liệt sĩ với 35.847 phần mộ. Trong đó có 2.758 phần mộ chưa có thông tin, cần lấy mẫu phục vụ giám định ADN để xác định danh tính, thuộc 215 nghĩa trang liệt sĩ tại 92 xã, phường.
Tỉnh đã tổ chức thực hành làm điểm quy trình lấy mẫu, bàn giao mẫu và số hóa thông tin hài cốt liệt sĩ đối với các phần mộ chưa xác định được danh tính tại Nghĩa trang liệt sĩ phường Tiền Phong trước khi nhân rộng ra toàn tỉnh.
Để chiến dịch đạt hiệu quả cao, Bắc Ninh đồng thời tiến hành hai nhiệm vụ: Vừa lấy mẫu sinh phẩm từ hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin, vừa thu nhận mẫu ADN của thân nhân. Đây là đợt thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính có quy mô lớn nhất từ trước đến nay trên địa bàn tỉnh, nằm trong đợt cao điểm triển khai trên phạm vi toàn quốc.
Đại tá Thân Văn Duy, Phó Giám đốc Công an tỉnh Bắc Ninh cho biết: “Công an tỉnh được giao phối hợp Cục Cảnh sát quản lý hành chính thực hiện đợt cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Nhằm tạo thuận lợi cho thân nhân đi lại và có đủ cơ sở, vật chất để tổ chức thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ tập trung, Công an tỉnh đã tham mưu phân chia 99 xã, phường thành 18 khu vực và khảo sát, lựa chọn 18 hội trường của các xã, phường làm điểm trung tâm.
Kết quả, từ ngày 4 đến 8/7, Công an tỉnh phối hợp các đơn vị liên quan tổ chức 5 tổ công tác đến lần lượt 18 điểm, thu nhận tổng số gần 12.000 mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ trong tổng số 13.395 thân nhân liệt sĩ trên địa bàn tỉnh”. Tại cơ sở, lực lượng công an cấp xã, phường chủ động rà soát kỹ lưỡng từng trường hợp thân nhân, nhất là những người có hoàn cảnh khó khăn, tuổi cao sức yếu để kịp thời tham mưu các phương án hỗ trợ tối ưu.
Đồng chí Lê Xuân Lợi, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh, Trưởng Ban Chỉ đạo tỉnh khẳng định: “Tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” và trách nhiệm của thế hệ hôm nay đối với những người đã anh dũng chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Quá trình triển khai, tỉnh yêu cầu các cơ quan, đơn vị thực hiện nghiêm nguyên tắc “6 rõ” gồm: Rõ người, rõ việc, rõ sản phẩm, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ thẩm quyền; mỗi mẫu sinh phẩm ADN thu nhận phải đạt tiêu chuẩn kỹ thuật cao nhất để cho ra kết quả chính xác, mang lại cơ hội xác định danh tính cho từng liệt sĩ”. Tỉnh đặt mục tiêu đến hết quý I/2027 hoàn thành việc lấy mẫu, bàn giao mẫu và số hóa thông tin đối với 2.758 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính tại 215 nghĩa trang.
“Mỗi mẫu ADN được lấy thành công, mỗi hồ sơ được số hóa đầy đủ, mỗi danh tính liệt sĩ được xác định là thêm một người con của Tổ quốc được trở về với tên tuổi của mình, trở về với quê hương, gia đình và đồng đội. Đó cũng là sự tri ân sâu sắc, thiết thực nhất của thế hệ hôm nay đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc”- đồng chí Lê Xuân Lợi nhấn mạnh.
