Nhiều nguồn lực đầu tư công trình điện nông thôn
Trước khi sáp nhập, tỉnh Tuyên Quang cũ đặt mục tiêu phấn đấu đến năm 2025 tất cả các thôn, bản có điện lưới quốc gia. Để đạt được mục tiêu đó, chính quyền địa phương đã huy động, lồng ghép nhiều nguồn lực để xây dựng công trình điện nông thôn; trong đó, trọng tâm là các dự án cấp điện nông thôn từ lưới điện quốc gia. Trong giai đoạn 2016-2025, địa phương đã hoàn thành 31 công trình đường dây và trạm biến áp, cấp điện cho gần 5.000 hộ dân ở 81 thôn thuộc 29 xã.
Đến đầu năm 2025, tỉnh đã đạt cột mốc quan trọng, 100% thôn, bản có điện lưới quốc gia, hoàn thành trước một năm so với nghị quyết Đại hội đại biểu tỉnh Tuyên Quang, nhiệm kỳ 2020-2025. Thôn cuối cùng ở tỉnh Tuyên Quang cũ có điện lưới quốc gia là thôn Vàng On, xã Trung Minh (cũ), nay là xã Hùng Lợi. Công trình cấp điện về thôn Vàng On được khởi công từ tháng 5/2024 với tổng vốn đầu tư 13,5 tỷ đồng.
Vượt qua những khó khăn về điều kiện địa hình, ảnh hưởng của mưa lũ, công trình đã hoàn thành đúng kế hoạch, đóng điện vào dịp đầu năm 2025 trong niềm vui của hơn 100 hộ đồng bào dân tộc Dao, H’Mông. Trưởng thôn Vàng On Giàng Seo Sính xúc động cho biết: Thôn được thành lập năm 1993, đến nay sau hơn 30 năm người dân mới được sử dụng điện lưới quốc gia. Ngày trước không có điện, cuộc sống người dân gặp nhiều khó khăn, kinh tế chậm phát triển dẫn đến tỷ lệ hộ nghèo chiếm hơn 75%.
Từ nay có điện sẽ tạo động lực giúp người dân trong thôn nâng cao chất lượng cuộc sống, đẩy mạnh phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững. Còn tại tỉnh Hà Giang cũ, trong những năm qua, chính quyền địa phương đã có nhiều nỗ lực trong việc đưa điện về nông thôn. Giai đoạn 2021- 2025, tỉnh đã thực hiện hơn 160 dự án đầu tư cấp điện cho các thôn vùng cao. Các công trình được triển khai từ nhiều chương trình như: Dự án cấp điện vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số chưa có điện lưới quốc gia; dự án cấp điện nông thôn từ lưới điện quốc gia do EU tài trợ; chương trình xây dựng nông thôn mới; chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi...
Nhờ đó, trên địa bàn tỉnh Hà Giang (cũ) đã có gần 93% thôn, bản, tổ dân phố có điện lưới quốc gia; gần 95% số hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia. Điểm nổi bật, giai đoạn 2021- 2025, tỉnh đã thực hiện mục tiêu tất cả các thôn biên giới có điện lưới quốc gia. Tại xã Lũng Cú, công trình xây dựng mới lưới điện trung, hạ áp cấp điện cho điểm cực bắc được khởi công và hoàn thành trong năm 2024.
Công trình do Công ty Điện lực Hà Giang (cũ) làm chủ đầu tư với số vốn gần 6,6 tỷ đồng. Ông Ma Doãn Khánh, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Lũng Cú, cho biết: “Công trình đưa điện vào điểm cực bắc của Tổ quốc có ý nghĩa to lớn không chỉ trong phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm an ninh, quốc phòng, mà còn thúc đẩy du lịch, dịch vụ, bởi nơi đây là điểm đến của đông đảo du khách”.
Phấn đấu tất cả các thôn có điện
Sau khi sáp nhập hai tỉnh Tuyên Quang và Hà Giang, tỉnh Tuyên Quang mới hiện vẫn còn 41 thôn, bản chưa có điện lưới quốc gia và 357 thôn, bản đã có điện lưới quốc gia, nhưng chưa bảo đảm ổn định, chất lượng. Các thôn, bản này đều nằm trên địa bàn xã đặc biệt khó khăn, chưa có trong các chương trình, dự án đầu tư giai đoạn 2026-2030.
Điển hình như xã Thuận Hòa hiện vẫn còn hai thôn với gần 170 hộ chưa được sử dụng điện lưới quốc gia; 5 thôn với gần 200 hộ có điện nhưng không bảo đảm chất lượng. Tại thôn Lũng Pù, nơi có gần 120 hộ đồng bào H’Mông sinh sống hiện vẫn chưa được sử dụng điện lưới quốc gia dù trên địa bàn thôn có đến hai nhà máy thủy điện đang hoạt động. Trưởng thôn Lũng Pù Sùng Văn Sình cho biết: Không có điện khiến người dân khó mua sắm vật dụng sinh hoạt, không thể đầu tư máy móc sản xuất dẫn đến chăn nuôi nhỏ lẻ, năng suất thấp, đời sống vì thế chưa được cải thiện; tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo vẫn còn hơn 80%.
Tỉnh Tuyên Quang đã đặt mục tiêu đến năm 2030, tất cả các thôn, bản trên địa bàn có điện. Để thực hiện mục tiêu này, chính quyền địa phương và ngành chức năng đã xây dựng kế hoạch, giải pháp tiếp tục đầu tư cấp điện, nâng cao chất lượng điện năng vùng nông thôn, miền núi. Theo tính toán của ngành chức năng, để thực hiện đầu tư điện cho 41 thôn và nâng cấp cải tạo hệ thống điện cho 357 thôn cần nguồn vốn hơn 1.230 tỷ đồng, đây là con số rất lớn đối với tỉnh miền núi.
Do đó, ngành chức năng phối hợp với Công ty Điện lực Tuyên Quang và chính quyền các địa phương rà soát, cập nhật hiện trạng lưới điện, xây dựng kế hoạch đầu tư, lồng ghép nhiều nguồn vốn, nhất là nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia để bảo đảm tiến độ, chất lượng công trình điện. Mới đây, Sở Công thương đã có văn bản gửi Ủy ban nhân dân tỉnh về việc thực hiện dự án cấp điện cho các thôn, bản chưa sử dụng điện lưới quốc gia trên địa bàn.
Ông Hoàng Đức Tiến, Phó Giám đốc Sở Công thương cho biết: Đơn vị chủ động tham mưu cho tỉnh trình Bộ Công thương và các bộ, ngành liên quan phân bổ nguồn vốn cho dự án cấp điện giai đoạn 2025-2030. Đồng thời, đề nghị Bộ sớm hoàn thiện và trình Chính phủ phê duyệt chương trình cấp điện nông thôn, miền núi và hải đảo giai đoạn 2025-2030, làm cơ sở để các địa phương triển khai thực hiện.
