Thế nhưng, từ năm 2019 công trình được nghiệm thu đưa vào sử dụng cho đến nay, người dân vẫn phải bỏ tiền đi mua nước sạch (nước đóng bình) về ăn, uống… do nguồn nước bị nhiễm phèn, vôi ảnh hưởng đến sức khỏe…
Cách trung tâm huyện Buôn Đôn chỉ vài ki-lô-mét, nhưng bao năm nay, cứ vào mùa khô là đồng bào dân tộc thiểu số ở xã Ea Wer lại thiếu nước sinh hoạt. Nhiều hộ dân đầu tư đào giếng, khoan giếng để lấy nước sinh hoạt nhưng nguồn nước bị nhiễm phèn và vôi nên phải mua nước sạch về sử dụng.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Buôn Đôn Y Sy Thắt Ksơr cho biết, để giải quyết tình trạng thiếu nước sinh hoạt cho người dân, năm 2017, Ủy ban nhân dân huyện đã đầu tư xây dựng công trình cấp nước sinh hoạt tập trung phục vụ nhu cầu sinh hoạt, ăn, uống hằng ngày của đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn buôn Tul A, buôn Tul B và một phần thôn 7, xã Ea Wer.
Theo quyết định phê duyệt và báo cáo kinh tế-kỹ thuật xây dựng, công trình khai thác nguồn nước ở giếng khoan để phục vụ 536 hộ gia đình ở hai buôn Tul A, Tul B và một số hộ dân thuộc thôn 7. Công trình có vốn đầu tư gần 13 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh, bố trí đối ứng cho chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới hỗ trợ 90%, ngân sách huyện, xã và huy động người dân 10% còn lại.
Công trình do Ban quản lý Dự án huyện Buôn Đôn làm chủ đầu tư. Tuy nhiên, sau khi xây dựng hoàn thành và nghiệm thu đưa vào vận hành, công trình không phát huy hiệu quả, vì nguồn nước có nhiều phèn, vôi nên nhiều hộ dân chỉ sử dụng để tắm rửa, giặt quần áo, lau nhà, còn nước sử dụng ăn, uống vẫn gặp khó khăn, phải bỏ tiền ra mua nước sạch đóng bình về sử dụng.
Đưa chúng tôi đến thị sát công trình cấp nước sinh hoạt tập trung xã Ea Wer, ông Y Đưng Knul ở buôn Tul B, nguyên Bí thư Đảng ủy xã Ea Wer bức xúc cho biết: Khi nghe tin buôn Tul A, buôn Tul B được đầu tư xây dựng công trình nước sạch, người dân trong buôn vui mừng háo hức, chờ đợi có nguồn nước hợp vệ sinh sử dụng, không còn cảnh thiếu nước sinh hoạt như trước đây nữa.
Thế nhưng, khi công trình không như mong đợi. Mỗi lần hứng nước bỏ trong can, trong bình để mang đi làm rẫy, sau vài giờ dưới đáy can, đáy bình vôi bám trắng xóa; còn khi sử dụng nước tắm, gội đầu thì vôi, phèn bám khiến tóc xù, cứng đơ.
Cũng theo ông Y Đưng, gia đình ông có sáu người, mỗi tháng phải mua hết 20 bình nước sạch để ăn, uống hằng ngày. Những ngày đi làm rẫy đông người phải mua hàng chục bình nước. Trung bình mỗi tháng gia đình tốn hết 300 nghìn đồng tiền nước sạch để dùng khiến cuộc sống càng khó khăn hơn.
Khi biết Ủy ban nhân dân huyện Buôn Đôn đầu tư xây dựng công trình cấp nước sinh hoạt tập trung xã Ea Wer ngay trước cổng nhà, gia đình ông Lê Xuân Giang (thôn 7, xã Ea Wer) hết sức phấn khởi.
Nhà ông Giang cũng có giếng khoan sâu 100m nhưng do nước nhiều vôi, phèn và nằm gần công trình phụ nên ông chỉ bơm nước lên để rửa ráy, tắm giặt, tưới cho cây trồng, còn sử dụng nguồn nước của công trình phục vụ ăn, uống. Sử dụng được một thời gian, ông thấy nước từ công trình cũng nhiều vôi và váng phèn bám vào vật dụng đựng nước. Sợ ảnh hưởng đến sức khỏe của gia đình, ông phải bỏ tiền mua máy lọc nước về lọc rồi mới dám cho vợ con nấu ăn, uống...
Ông Giang chia sẻ: "Ở xã Ea Wer, chỗ nào khoan giếng nước cũng nhiễm vôi và phèn. Lúc đầu, ai cũng nghĩ xây dựng công trình cấp nước sinh hoạt tập trung sẽ xử lý được vôi và phèn, nhưng bây giờ nguồn nước vẫn bị nhiễm. Nhiều hộ dân nghèo không có tiền mua máy lọc nước, hay mua nước bình thì vẫn phải ăn, uống, tắm, giặt bằng nguồn nước này...".
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Ea Wer, huyện Buôn Đôn Trần Minh Trình cho biết: Thời gian qua, công trình cấp nước sinh hoạt tập trung xã Ea Wer đã phát huy tác dụng trong việc cung cấp nguồn nước sinh hoạt cho người dân. Tuy nhiên, do công trình cấp nước sinh hoạt tập trung của xã khai thác nguồn nước từ giếng khoan nên khó tránh khỏi vôi và phèn. Do đó, để có nguồn nước sạch phục vụ người dân là chưa đáp ứng được!
Ea Wer là một xã khó khăn của huyện Buôn Đôn, toàn xã hiện có 2.600 hộ với 10.055 khẩu, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 41%, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo chiếm đến 39%. Ngoài những khó khăn về giao thông đi lại; thu nhập thấp, việc thiếu nguồn nước phục vụ sinh hoạt đang là nỗi lo, nỗi trăn trở của người dân.
Đặc biệt, do nguồn nước giếng đào, giếng khoan ở đây bị nhiễm phèn, vôi… quá trình sử dụng không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà người dân thường xuyên phải chi một khoản tiền mua nước sạch về sử dụng.
Người dân ở xã Ea Wer mong muốn chính quyền huyện Buôn Đôn phối hợp đơn vị quản lý, vận hành công trình cấp nước sinh hoạt tập trung xã Ea Wer, tìm giải pháp xử lý nguồn nước, giải quyết tình trạng nhiễm phèn, vôi nhằm giúp cho người dân được sử dụng nguồn nước sạch bảo đảm sức khỏe, vệ sinh.
