Nhiều thách thức đặt ra trong lĩnh vực xuất khẩu gỗ

Năm 2023 là một năm đầy khó khăn và thách thức của ngành gỗ Việt Nam. Nhu cầu tiêu dùng tại các thị trường xuất khẩu chính như Mỹ và EU giảm mạnh dẫn đến các đơn hàng sụt giảm, nhiều doanh nghiệp phải thu hẹp quy mô sản xuất thậm chí phải đóng cửa… Thị trường hiện đã có một số dấu hiệu hồi phục, tuy nhiên theo nhận định của các chuyên gia, năm 2024 vẫn tiềm ẩn một số khó khăn cho ngành gỗ...
Sản xuất đồ gỗ xuất khẩu tại Công ty TAVICO (Đồng Nai).
Sản xuất đồ gỗ xuất khẩu tại Công ty TAVICO (Đồng Nai).

Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn kim ngạch xuất khẩu của ngành lâm nghiệp hết năm 2023 chỉ đạt 14,39 tỷ USD, giảm 15,8% so với năm 2022. Thị trường hiện đã có những dấu hiệu hồi phục, tuy nhiên theo nhận định của các chuyên gia, năm 2024 vẫn tiềm ẩn một số khó khăn cho ngành. Bên cạnh khó khăn về đầu ra thị trường, ngành gỗ đang đối mặt với một số vấn đề khác, ảnh hưởng trực tiếp đến tính bền vững của sản xuất và xuất khẩu.

Các thị trường xuất khẩu lớn ngày càng có các quy định chặt chẽ hơn về tính hợp pháp và bền vững của sản phẩm. Cụ thể, quy định chống phá rừng của EU (EU Deforestation Regulation, EUDR) có hiệu lực từ cuối tháng 6 năm 2023 quy định các sản phẩm nhập khẩu vào thị trường này phải bảo đảm tính hợp pháp và không gây mất rừng.

Cùng với EU, nhiều thị trường khác cũng đang đặt ra các chính sách mới khá nghiêm ngặt, gây nhiều khó khăn cho hoạt động xuất khẩu gỗ. Thị trường Mỹ yêu cầu gia tăng tần suất các vụ điều tra áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại đối với ngành gỗ, đồng thời cũng yêu cầu việc tuân thủ quy định về lao động và sử dụng lao động. Nhật Bản cũng yêu cầu các sản phẩm gỗ của Việt Nam khi xuất khẩu sang thị trường này có chứng chỉ bền vững.

Tại Đức, hiện đang áp dụng Luật Nghĩa vụ thẩm định chuỗi cung ứng của doanh nghiệp, tác động gián tiếp đến các nhà xuất khẩu Việt Nam. Các nhà nhập khẩu phía Đức yêu cầu nhà xuất khẩu Việt Nam cung cấp thêm các chứng nhận liên quan nguồn gốc sản phẩm, tình trạng sử dụng lao động, tiền lương, xử lý chất thải và các chứng chỉ liên quan khác...

Canada hiện có xu hướng đặt ra nhiều quy định về môi trường trong chiến lược thiết kế sản phẩm, sản xuất và thị trường. Mới đây, Chính phủ nước này đã công bố tài liệu khung về quy định đối với việc ghi nhãn và hàm lượng tái chế của sản phẩm nhựa và trách nhiệm báo cáo với Cơ quan liên bang về vấn đề sản phẩm nhựa. Điều này sẽ có một số tác động đối với hầu hết các nhóm hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, từ bao bì hàng tiêu dùng, cho đến các lĩnh vực xuất khẩu mũi nhọn khác.

Tiếp đến, yêu cầu cả ở trong nước và tại các thị trường xuất khẩu về mức phát thải các-bon thấp trong các hoạt động của toàn chuỗi cung ứng nhằm đạt mục tiêu net-zero ngày càng tăng. Sản phẩm có hàm lượng các-bon cao sẽ trở nên đắt đỏ và sẽ mất tính cạnh tranh trên thị trường. Thêm vào đó, mỗi năm Việt Nam nhập khẩu khoảng 1,5-2 triệu mét khối gỗ tròn và gỗ xẻ có nguồn gốc từ các quốc gia nhiệt đới, là gỗ rủi ro về pháp lý, chiếm 30-40% tổng lượng gỗ nguyên liệu nhập khẩu của cả ngành. Điều này không chỉ tác động tiêu cực tới tình hình gỗ Việt xuất khẩu mà còn làm mất đi cơ hội trong việc sử dụng gỗ nhập khẩu rủi ro thấp và nhất là nguồn gỗ rừng trồng trong nước có nguồn gốc từ hàng triệu nông hộ.

Giám đốc Văn phòng Chứng chỉ rừng Việt Nam Vũ Tấn Phương khẳng định, phát thải trong chuỗi cung ngành gỗ và khả năng thích ứng với các quy định hiện hành và trong tương lai đang đặt ra nhiều yêu cầu chuyển đổi về cơ chế, chính sách và chuỗi cung ứng toàn cầu đối với các doanh nghiệp xuất khẩu ngành gỗ. Đây là một thách thức lớn đòi hỏi các doanh nghiệp gỗ phải vượt qua.

Đến nay, các hoạt động xuất, nhập khẩu ngành gỗ đã chứng kiến sự sụt giảm mạnh về lượng và kim ngạch. Sụt giảm ở khâu đầu ra sản phẩm, nhất là tại các thị trường chính của Việt Nam như Mỹ, EU, kéo theo sự giảm mạnh trong nguồn cung ứng gỗ nguyên liệu nhập khẩu và nhu cầu sử dụng gỗ rừng trồng trong nước. Suy giảm của thị trường, cả về khía cạnh đầu ra xuất khẩu và nguyên liệu đầu vào sản xuất diễn ra trong bối cảnh Việt Nam và các thị trường đưa ra các quy định mới nhằm kiểm soát chuỗi cung chặt chẽ hơn, bảo đảm sản phẩm hợp pháp và bền vững.

Đây là yêu cầu bắt buộc đối với các doanh nghiệp tham gia thị trường xuất, nhập khẩu. Các thông tin thay đổi chính sách nêu trên cùng với các tín hiệu của thị trường đầu ra sản phẩm xuất khẩu không mấy sáng sủa, cho thấy năm 2024 có thể sẽ tiếp tục là một năm khó khăn, thử thách của ngành gỗ Việt Nam…

Có thể bạn quan tâm

Nâng cao chất lượng dịch vụ công góp phần cải thiện chất lượng sống của người dân và thúc đẩy phát triển vùng bền vững. (Ảnh: VL)

Phát triển vùng gắn với chất lượng sống của người dân

Với mục tiêu tăng GRDP bình quân 9-11%/năm tại 6 vùng kinh tế-xã hội, Nghị quyết số 27-NQ/TW đặt yêu cầu phát triển nhanh đi đôi với bảo đảm giới hạn sinh thái, phù hợp khả năng chịu tải của môi trường, nâng cao chất lượng sống của người dân. Sức chống chịu qua đó trở thành một yếu tố quan trọng trong năng lực cạnh tranh vùng.

Dây chuyền sản xuất rượu chuối mốc bản địa của Hợp tác xã Sơn Bua. (Ảnh: HIỂN CỪ)

Đổi mới chế biến và bảo quản nông sản

Sau hợp nhất, không gian phát triển của ngành nông nghiệp Quảng Ngãi rộng lớn, sở hữu lợi thế đặc thù: Kinh tế biển-rừng. Với mục tiêu đưa sản phẩm nông nghiệp vươn xa, tỉnh xác định đổi mới sáng tạo trong chế biến và bảo quản nông sản là “chìa khóa” chuyển đổi tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp.

Sản xuất thép tại nhà máy của Tập đoàn Hòa Phát. (Ảnh: ĐỨC DŨNG)

Kiến tạo phát triển các ngành công nghiệp trọng điểm

Luật Công nghiệp trọng điểm được xây dựng nhằm thúc đẩy, kiến tạo phát triển các ngành công nghiệp trọng điểm phù hợp bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và những thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4.

Ngành thuế đẩy mạnh rà soát, chuẩn hóa dữ liệu người nộp thuế. (Ảnh: Minh Phương)

Làm sạch mã số thuế, phản ánh đúng trạng thái doanh nghiệp

Gần 600.000 doanh nghiệp ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký tính đến tháng 6/2026. Xử lý hồ sơ tồn đọng cần vừa tháo gỡ nhanh cho doanh nghiệp tuân thủ, vừa sàng lọc các trường hợp lợi dụng pháp nhân để vi phạm pháp luật.

(Ảnh: TTXVN)

Chứng khoán ngày 9/9: Vn-Index đảo chiều giảm điểm, áp lực bán dâng cao cuối phiên

Phiên giao dịch ngày 9/9, thị trường chứng khoán Việt Nam đóng cửa trong sắc đỏ do sức ép từ nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là bất động sản và chứng khoán. Ở chiều ngược lại, nhóm ngân hàng và năng lượng duy trì sắc xanh, góp phần nâng đỡ thị trường. Chốt phiên, VN-Index giảm 3,32 điểm, xuống mức 1.827,12 điểm.

(Ảnh: HNV)

Đổi mới tư duy phát triển, đáp ứng yêu cầu của thời đại mới

Giai đoạn mới đòi hỏi chuyển trọng tâm sang năng suất, năng lực nội sinh, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, dữ liệu, chuyển đổi số-xanh, chất lượng thể chế, phát triển con người. Đổi mới mô hình phát triển vì thế là đổi mới tư duy, cách phân bổ nguồn lực, mô hình doanh nghiệp, phương thức quản trị và thước đo thành công.

Hơn 100 sản phẩm đặc trưng của Cao Bằng sẽ được giới thiệu tại “Sức sống hàng Việt”. (Ảnh: Cục Quản lý thị trường)

Đặc sản Cao Bằng xuống phố Tràng Tiền

Miến dong Phia Đén, bánh khảo, lạp sườn, thạch đen, mật ong người Tày, hạt dẻ Quây Sơn, măng khô Bảo Lạc, dao Phúc Sen… hơn 100 sản phẩm đặc trưng của Cao Bằng sẽ được giới thiệu tại “Sức sống hàng Việt” số 13, từ ngày 11-13/9 tại 62 Tràng Tiền, Hà Nội.

Lễ khai mạc VITW 2026 diễn ra ngày 9/9, mở đầu cho ba ngày triển lãm và hội nghị tại VEC. (Ảnh: BTC cung cấp)

VITW 2026 quy tụ hơn 2.000 gian hàng công nghiệp và công nghệ

Diễn ra trong 3 ngày (9-11/9), Tuần lễ Công nghiệp và Công nghệ Việt Nam 2026 (VITW 2026) kết nối các hoạt động trưng bày, trình diễn công nghệ với các hội nghị chuyên ngành và giao thương, qua đó cập nhật những xu hướng đang định hình ngành công nghiệp toàn cầu.