Nhạc sĩ Hoàng Việt và những bài ca còn mãi với đời

Tối 23/9, tại Nhà hát Thành phố, Ban Tuyên giáo Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, Sở Văn hóa và Thể thao thành phố tổ chức chương trình nghệ thuật chân dung âm nhạc  - nhạc sĩ Hoàng Việt với chủ đề “Tình ca dâng cả bao người”. Chương trình nghệ thuật đặc biệt nhằm vinh danh, tưởng nhớ nhạc sĩ Hoàng Việt nhân dịp 95 năm ngày sinh của ông.
Ca sĩ Hồ Trung Dũng, Võ Hạ Trâm trình bày ca khúc Vẳng từ quê mẹ của nhạc sĩ Hoàng Việt.
Ca sĩ Hồ Trung Dũng, Võ Hạ Trâm trình bày ca khúc Vẳng từ quê mẹ của nhạc sĩ Hoàng Việt.

Nhạc sĩ Hoàng Việt còn được biết đến với các bút danh khác là Lê Trực, Hoàng Việt Hận và Lê Quỳnh. Ông có tên khai sinh là Lê Chí Trực. Ông sinh ngày 28/2/1928 tại Chợ Lớn (nay thuộc Thành phố Hồ Chí Minh) và hy sinh ngày 31/12/967 tại bờ kênh Ả Rặt, làng Mỹ Thiện, huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang khi mới 39 tuổi.

Lớn lên từ đô thành Sài Gòn, nhạc sĩ Hoàng Việt sáng tác từ rất sớm, rồi theo tiếng gọi của non sông, ông đi kháng chiến, được tập kết ra Bắc, được Nhạc viện Việt Nam cử sang học tại Nhạc viện Bulgaria. Ông tốt nghiệp loại ưu với bản giao hưởng “Quê hương” và “Quê hương” - bản giao hưởng đầu tiên của âm nhạc Việt Nam được trình diễn ba buổi tại đất nước được mệnh danh là "xứ sở của hoa hồng".

Nghệ sĩ Ưu tú Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao thành phố phát biểu tại chương trình.

Nghệ sĩ Ưu tú Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao thành phố phát biểu tại chương trình.

Trở về nước, sau khi bản giao hưởng “Quê hương” được vang lên tại Nhà hát lớn Hà Nội, nhạc sĩ Hoàng Việt tình nguyện vượt Trường Sơn, trở về miền Nam đang còn trong khói lửa chiến tranh. Và trong khói lửa chiến tranh, nhạc sĩ Hoàng Việt đã sống, sáng tác và chiến đấu cho đến hơi thở cuối cùng.

Có thể nói, Hoàng Việt là một trong những nhạc sĩ đầu tiên ở nước ta được học hành chính quy, kết hợp được hai yếu tố cực kỳ quý giá đối với một người sáng tác: thực tế đời sống và đào tạo bài bản.

Nghệ sĩ Nhân dân Tạ Minh Tâm trình bày ca khúc Tình ca.

Nghệ sĩ Nhân dân Tạ Minh Tâm trình bày ca khúc Tình ca.

Yếu tố thứ nhất giúp ông cho ra đời những bài hát luôn nóng hổi hơi thở thời cuộc; yếu tố thứ hai tạo nên sự chững chạc, sung mãn, mang tính chuyên nghiệp của âm nhạc bác học. Những năm tháng học tại nước bạn Bulgaria, ông đã sáng tác nhiều tác phẩm khí nhạc, trong đó có bản Giao hưởng mang tên “Quê hương”. Đây là bản giao hưởng đầu tiên của Việt Nam gồm 4 chương đã biểu hiện được truyền thống đấu tranh bất khuất của dân tộc chống mọi kẻ thù xâm lược.

Với một bút pháp vững vàng, tác phẩm dạt dào âm hưởng yêu nước, tự hào dân tộc, chất trữ tình hòa quyện với anh hùng ca đã có sức thuyết phục lớn đối với người nghe. Hoàng Việt đã khai thác chất liệu âm nhạc từ 9 ca khúc cách mạng và hai bài dân ca để tạo nên ngôn ngữ của tác phẩm giao hưởng.

Bên cạnh khí nhạc, nhắc đến ông, khán giả yêu nhạc còn nhớ ngay đến những ca khúc có giai điệu đẹp như: Tiếng còi trong sương đêm, Lá xanh, Lên ngàn, Mùa lúa chín, Nhạc rừng, Tình ca… Đây là những ca khúc gắn bó với nhiều thế hệ, đã đồng hành cùng nhân dân, cùng đất nước trong suốt hành trình giữ nước và xây dựng đất nước và đã trở thành tài sản tinh thần vô giá của dân tộc Việt Nam.

Tam ca nữ trình bày ca khúc Mùa lúa chín.

Tam ca nữ trình bày ca khúc Mùa lúa chín.

Theo Nghệ sĩ Ưu tú Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh, tác phẩm âm nhạc của Hoàng Việt đa dạng về nội dung, phong phú về tiết tấu, sâu lắng thiết tha về giai điệu, truyền tải được tinh thần chiến đấu kiên cường của dân tộc quyết giành lại độc lập tự do cho Tổ quốc, đồng thời cũng bộc lộ được tâm hồn thiết tha yêu đời yêu người của dân tộc Việt Nam.

Do cuộc đời quá ngắn ngủi, nên ông để lại không nhiều tác phẩm, nhưng đó là những tài sản tinh thần vô giá, sống mãi với thời gian, càng theo năm tháng, dường như càng tỏa sáng long lanh như những viên ngọc quý, không lớp bụi nào có thể phủ mờ.

Nhìn lại toàn bộ sáng tác của Hoàng Việt - cả ca khúc và khí nhạc, ta thấy rõ ông luôn hướng đến những tình cảm lớn của dân tộc về quê hương, đất nước, về cách mạng, giải phóng, tuy sâu sắc nhưng dung dị, không hô hào, đao to búa lớn. Mọi tình cảm riêng tư đều được hòa quyện nhuần nhuyễn với tình cảm chung của mọi người giữa bối cảnh đất nước chưa được trọn vẹn độc lập, tự do. Điều đó tạo nên giá trị tư tưởng lớn trong các tác phẩm của ông. Ông đích thực là một nghệ sĩ lớn, đồng thời là một chiến sĩ dũng cảm.

Nghệ sĩ Ưu Tú Vân Khánh trình bày ca khúc Lên ngàn.

Nghệ sĩ Ưu Tú Vân Khánh trình bày ca khúc Lên ngàn.

Với những cống hiến lớn lao, năm 1985, một tên đường của Thành phố Hồ Chí Minh được đặt tên theo tên nhạc sĩ Hoàng Việt. Năm 1996, nhạc sĩ Hoàng Việt được Nhà nước truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học nghệ thuật và năm 2011, nhạc sĩ Hoàng Việt được truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Hoàng Việt đã sống trọn với ý nghĩa một nghệ sĩ chân chính. Tác phẩm của ông, đặc biệt là bài hát “Tình ca” lại càng sáng đẹp, phát huy tác dụng bội phần giữa sự trân trọng, ngưỡng mộ của nhiều thế hệ công chúng. Sự ra đi quá sớm của ông đã để lại thiệt thòi lớn trong nền âm nhạc hiện đại Việt Nam và khó có thể bù đắp.

Trong gần 120 phút của chương trình, khán giả đã được thưởng thức lại những bài ca còn mãi với đời của nhạc sĩ Hoàng Việt cùng trích đoạn vở kịch Bản giao hưởng dang dở, qua phần thể hiện của các ca sĩ, nghệ sĩ: Nghệ sĩ Nhân dân Tạ Minh Tâm, Nghệ sĩ Ưu tú Lê Thiện, Nghệ sĩ Ưu tú Vân Khánh, Nghệ sĩ Ưu tú Hữu Quốc, Nghệ sĩ Ưu tú Ngọc Trinh, Võ Hạ Trâm, Hồ Trung Dũng, Quốc Đại, Cao Công Nghĩa, Hòa Hiệp…

Có thể bạn quan tâm

[Infographic] Công bố đồ họa kỷ niệm 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO

[Infographic] Công bố đồ họa kỷ niệm 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO

Ngày 22/9, Văn phòng UNESCO tại Việt Nam phối hợp với Ủy ban quốc gia UNESCO Việt Nam giới thiệu bộ nhận diện đồ họa kỷ niệm 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO (1976-2026), đánh dấu chặng đường nửa thế kỷ Việt Nam đồng hành và hợp tác với UNESCO trong các lĩnh vực giáo dục, văn hóa, khoa học, thông tin và truyền thông.

Các nhà khoa học thảo luận về kết quả khai quật khảo cổ năm 2026 tại khu vực nền Điện Kính Thiên.

Chuẩn bị khởi công phục dựng Điện Kính Thiên

Theo thông tin từ Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long-Hà Nội, thành phố Hà Nội sẽ khởi công phục dựng Điện Kính Thiên đúng vào dịp Hội nghị Đối thoại châu Á-Thái Bình Dương về di sản và tính xác thực do Chính phủ Việt Nam, UNESCO đồng tổ chức vào cuối tháng 9, đầu tháng 10/2026.

Với nhiều học sinh ở biên giới Nà Hỳ thì Tết Trung thu năm nay là lần đầu tiên được xem múa lân và liên hoan phá cỗ đón trăng rằm. (Ảnh: LÊ LAN)

Rộn ràng Tết Trung thu ở vùng biên Nà Hỳ

Dành sự quan tâm đặc biệt cho học sinh con em đồng bào các dân tộc thiểu số ở biên giới, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Điện Biên phối hợp Báo Giáo dục và Thời đại cùng Chính quyền xã Nà Hỳ vừa tổ chức chương trình Tết Trung thu cho hơn 1.000 học sinh.

Áo dài Fashion Week London 2026 thu hút sự quan tâm của cộng đồng thiết kế thời trang quốc tế. (Ảnh: Ban Tổ chức)

Lan tỏa giá trị áo dài trên sàn diễn thời trang quốc tế

Áo dài Fashion Week London 2026 giới thiệu nhiều cách tiếp cận về áo dài, từ kỹ nghệ truyền thống đến những thử nghiệm mới trong thiết kế và chất liệu. Chương trình mở ra không gian riêng để các nhà thiết kế, nghệ nhân cùng những ý tưởng thú vị được thể hiện. Qua đó, lan tỏa vẻ đẹp áo dài đến cộng đồng thời trang quốc tế.

Quang cảnh buổi gặp mặt. (Ảnh: NGỌC LIÊN)

Hội tụ di sản, kết nối những sắc màu văn hóa thế giới tại Hà Nội

Lễ hội văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ 2 chủ đề “Hội tụ di sản-Kiến tạo tương lai” sẽ diễn ra từ ngày 1-4/10 tại Khu di tích Hoàng Thành Thăng Long, thu hút sự tham gia của 50 quốc gia, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp với các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, âm nhạc, ẩm thực, điện ảnh, thời trang và công nghiệp sáng tạo.

Các tiết mục biểu diễn tại Festival Thăng Long-Hà Nội năm 2026 cho thấy sức hấp dẫn của việc phát huy chất liệu di sản thông qua sáng tạo và trải nghiệm văn hóa. (Ảnh: Ban Tổ chức)

Festival Thăng Long-Hà Nội 2026: Để di sản tiếp tục được trao truyền và sáng tạo

Từ Hoàng thành Thăng Long, làng gốm Bát Tràng đến hồ Hoàn Kiếm, Festival Thăng Long-Hà Nội 2026 đã kết nối di sản, nghệ thuật với đời sống đương đại. Hơn 16 hoạt động đặc sắc diễn ra, thu hút khoảng 250 nghìn lượt khách với sự tham gia của hơn 3.000 nghệ sĩ, diễn viên, 100 nghệ nhân, cùng các đoàn nghệ thuật trong và ngoài nước.

Workshop thu hút đông đảo sinh viên tham gia trải nghiệm và khám phá di sản. (Ảnh: VƯƠNG DIỆM)

Để di sản đến gần hơn với người trẻ

Sáng 21/9, tại Hà Nội, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam phối hợp Đại học RMIT Việt Nam tổ chức workshop “Chạm-Chơi-Hiểu: Khám phá di sản qua trải nghiệm sáng tạo”. Chương trình nhằm tìm kiếm những cách tiếp cận phù hợp hơn để công chúng, đặc biệt là người trẻ, quan tâm hơn đến di sản.

Ban tổ chức cùng các bạn học sinh, sinh viên đã tự tay làm và đóng gói 3.500 chiếc bánh nướng Trung thu truyền thống, đồng thời chuẩn bị hàng nghìn phần quà gửi tới trẻ em tại một số bệnh viện trên địa bàn Thủ đô. (Ảnh: Ban tổ chức cung cấp)

Chương trình “Tết Trung thu-Tết sẻ chia 2026” gửi tặng 3.500 bánh Trung thu cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn

Hướng tới Tết Trung thu 2026, Câu lạc bộ Liên Kết Trẻ Việt Nam phối hợp Câu lạc bộ Vitamin Smile-Trường trung học phổ thông Yên Hòa cùng các tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp, nhà hảo tâm và đông đảo đoàn viên, thanh niên, học sinh, sinh viên tổ chức chương trình “Tết Trung thu-Tết sẻ chia 2026”.

Lãnh đạo tỉnh Lào Cai tham quan phòng trưng bày tại thư viện tỉnh. (Ảnh: THANH SƠN)

Lào Cai kỷ niệm 68 năm ngày Bác Hồ thăm tỉnh

Sáng 21/9, tại Thư viện tỉnh Lào Cai, cơ sở 1, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh tổ chức chương trình ra mắt: Không gian Hồ Chí Minh-Không gian số “Từ di sản đến tri thức số”. Đây là hoạt động thiết thực kỷ niệm 68 năm ngày Bác Hồ thăm Lào Cai (23/9/1958- 23/9/2026).

Thí sinh Huỳnh Kim Tho có số điểm cao nhất trong đêm Chung kết 3. (Ảnh: LINH BẢO)

Ba thí sinh Huỳnh Kim Tho, Trần Văn Khiêm và Võ Thị Bé bước vào đêm Chung kết xếp hạng Chuông vàng vọng cổ 2026

Tối 20/9, đêm chung kết 3 Cuộc thi Chuông vàng vọng cổ 2026 với chủ đề “Chạm khúc ân tình” đã được diễn ra tại phim trường Đài Phát thanh và Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh. Đêm thi không chỉ đưa khán giả đến với những trích đoạn cải lương giàu cảm xúc về tình đất, tình người mà còn mang đến không ít điều bất ngờ.

Chương trình nghệ thuật hoành tráng kết thúc chuỗi sự kiện Festival Thăng Long-Hà Nội lần thứ II, năm 2026.

[Ảnh] Bế mạc Festival Thăng Long-Hà Nội lần thứ II năm 2026

Tối 20/9, tại Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục (Hà Nội) đã diễn ra chương trình Bế mạc Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026, khép lại loạt sự kiện diễn ra từ ngày 11 đến 20/9/2026 với hơn 16 hoạt động văn hóa, nghệ thuật, quy tụ hơn 3.000 nghệ sĩ, diễn viên, nghệ nhân tham gia.

Chương trình nghệ thuật đặc sắc tại lễ khai mạc. (Ảnh: ĐỨC THẮNG)

Khai mạc Lễ hội Thành Tuyên 2026

Tối 20/9, tại Quảng trường Nguyễn Tất Thành, phường Minh Xuân, tỉnh Tuyên Quang tổ chức khai mạc Lễ hội Thành Tuyên năm 2026. Đây là sự kiện văn hóa, du lịch đặc sắc, góp phần quảng bá hình ảnh đất và người Tuyên Quang đến du khách trong nước và quốc tế.

Các cháu thiếu nhi biểu diễn trong chương trình "Đêm trăng làng cổ" tổ chức tại Làng cổ Đường Lâm, phường Sơn Tây, Hà Nội. (Ảnh: HÀ THÀNH)

Đường Lâm tổ chức chương trình “Đêm trăng làng cổ”

Tối 19/9, tại không gian Làng cổ Đường Lâm, phường Sơn Tây (Hà Nội) tổ chức chương trình Trung thu với chủ đề “Đêm trăng làng cổ”, mang đến cho thiếu nhi, nhân dân và du khách một đêm hội trăng rằm vui tươi, đầm ấm và giàu bản sắc văn hóa truyền thống.