Nhà văn Nguyễn Xuân Thủy lan tỏa những câu chuyện ý nghĩa về Trường Sa

Thượng tá, nhà văn Nguyễn Xuân Thủy (công tác tại Tạp chí Văn nghệ Quân đội) là người lính, người viết đã dành gần như trọn vẹn thanh xuân của mình nơi quần đảo Trường Sa.

Năm nay, anh tham gia một hành trình đặc biệt, đó là chuỗi buổi giao lưu, ký tặng, trò chuyện với học sinh nhiều trường học ở Hà Nội. Hoạt động ý nghĩa này được Nhà xuất bản Kim Đồng phối hợp một số đơn vị tổ chức. Ở bất cứ nơi đâu nhà văn có mặt, câu chuyện về Trường Sa đều được kể bằng tình cảm gần gũi, chan chứa khát vọng, yêu thương.

Mở đầu tháng 12, khuôn viên Trường trung học cơ sở Chu Văn An (Tây Hồ, Hà Nội) đã có buổi lễ chào cờ đầu tuần đặc biệt với phần giao lưu, ký tặng sách "Tôi kể em nghe chuyện Trường Sa".

Nhà văn Nguyễn Xuân Thủy - chàng lính trẻ ngày nào "khoác ba lô phấp phới ra đảo" - nay đứng giữa vòng tròn những ánh mắt trong veo của học sinh. Những câu hỏi hồn nhiên, dí dỏm về các loài cây phong ba, bão táp hay sóng bạc đầu, "nước ngọt ở Trường Sa có… ngọt không" đã mang đến không khí đầy hào hứng cho các em học sinh và thầy, cô giáo.

Rất nhiều cuốn sách được mang đến trường đã nhanh chóng đến tay các bạn độc giả nhí. Những trang sách mở ra trước mắt các em một thế giới vừa lạ vừa quen: Trường Sa - nơi thiêng liêng của Tổ quốc nhưng lại được kể trong trẻo như những câu chuyện cổ tích giữa đời thực.

Hỏi han, trò chuyện rồi ký sách đến… "sã cánh tay", nhà văn vẫn không giấu được niềm vui. Thượng tá Nguyễn Xuân Thủy chia sẻ, các câu hỏi của các em khiến anh như được quay trở lại những ngày thanh xuân ở đảo xa, nơi bầu trời mỗi ngày đều rộng lớn, đa sắc và đầy bất ngờ.

Nếu những ai từng đến Trường Sa vài ngày sẽ nhớ những giờ phút thiêng liêng trên đảo, thì nhà văn Nguyễn Xuân Thủy - người lính đã gắn bó với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền Tổ quốc tại đây lại bồi đắp cho mình những ký ức dày dặn, tinh tế.

Với anh, bầu trời Trường Sa có những lúc đẹp tựa sân khấu ca nhạc, ánh sáng thay đổi liên tục, lung linh như ai đó đang điều khiển hệ thống đèn khổng lồ. Và có những ngày người lính ngắm được những vùng trời khác nhau: bên nắng chói chang, bên mưa giăng trắng xóa.

Những trang bút ký của anh còn được đưa vào sách giáo khoa, luôn khiến bạn đọc nhỏ tuổi háo hức vì những hình ảnh tựa tranh vẽ. Ở đó, bầu trời biến hóa không ngừng; những đàn cá chuồn, cá heo tung mình lên mặt nước; những gốc phong ba, bão táp kiêu hãnh đứng giữa đại dương và bóng dáng bao người lính đảo sống bình dị, vững vàng giữa khơi xa.

Tuổi thanh xuân, nhà văn Nguyễn Xuân Thủy đến với Trường Sa bằng hành trình tự nguyện. Nhập ngũ năm 1996, anh lần lượt công tác tại Nam Trung Bộ, Tây Nguyên rồi Cam Ranh. Khi nghe thông báo đăng ký đi Trường Sa, anh là một trong những người đầu tiên xung phong.

Ở đảo, thử thách, gian lao là chuyện thường tình: nắng cháy, muối mặn, gió mùa đông bắc quất rát mặt, bão biển dữ dội khiến mọi thứ rung chuyển... Nhưng chính nơi đó đã thắp lên trong người lính trẻ tình yêu mãnh liệt với biển đảo. Những buổi từ vị trí gác trở về, ngồi dưới gốc phong ba, những đêm biển động nghe tiếng gió giật bên tai, những ngày nắng vàng trải dài trên bãi san hô… đều trở thành phần ký ức không thể tách rời.

Từ ký ức ấy nảy nở những trang văn. Anh có tác phẩm đầu tay rồi mở ra con đường văn chương chuyên nghiệp. Sau này, Nguyễn Xuân Thủy tạo ấn tượng với rất nhiều tác phẩm, đa dạng về đề tài, thể loại. Song, dù viết gì, trong anh vẫn luôn có một nhịp đập chung đó là sự chia sẻ, thấu cảm.

Với bạn đọc thiếu nhi, "Tôi kể em nghe chuyện Trường Sa" (Nhà xuất bản Kim Đồng, 2011) trở thành dấu mốc quan trọng. Tác phẩm đoạt giải Vàng Sách hay toàn quốc 2012, gieo vào lòng bạn đọc niềm yêu biển đảo theo cách tự nhiên nhất.

Cùng trong tháng 12 này, nhà văn có nhiều buổi gặp gỡ đầy xúc động với học sinh. Tại Trường tiểu học Lê Hồng Phong (Hà Nội), không khí sôi động đến mức cả các cô giáo trẻ cũng hào hứng giơ tay phát biểu. Cô giáo Lê Thị Minh Cúc kể lại kỷ niệm năm 2015 khi cô thi giới thiệu sách bằng chính tác phẩm này và đoạt giải Nhất cấp quận. Nhưng ấn tượng nhất vẫn là lời của một cô bé tiểu học: "Con thấy nhiều chú bộ đội đẹp trai lắm ạ!" Câu nói khiến bầu không khí bỗng trở nên rộn ràng và phía sau những nụ cười ấy là niềm vui thầm lặng của tác giả khi cảm nhận được những hình ảnh về bộ đội Trường Sa đang đi vào trái tim trẻ thơ theo cách chân thật và hồn nhiên nhất.

Ở các điểm trường khác, nơi nhà văn đặt chân đến anh cũng lại nhận thêm nhiều tình cảm mới. Mỗi cuốn sách ký tặng chính là sợi dây nối các em nhỏ với biển đảo quê hương. Trở về đất liền đã hơn hai thập kỷ, nhưng với Thượng tá, nhà văn Nguyễn Xuân Thủy, Trường Sa luôn là một phần máu thịt, một miền ký ức thiêng liêng không rời.

Thế hệ bạn đọc trẻ hôm nay có thể chưa hiểu hết những nhọc nhằn của người lính đảo, chưa biết đến những đêm canh biển giữa gió bấc cồn cào, chưa từng chứng kiến những vòi rồng nổi trên mặt nước mỗi mùa biển động. Nhưng qua văn phong đẹp, ấm áp, cuốn hút và giọng kể ấm áp, chân thành của nhà văn Nguyễn Xuân Thủy, các em đã thấy được một Trường Sa gần hơn, đẹp hơn và đầy rung động.

Bà Lê Thị Thùy Dương, phụ trách dự án "Sách nhà mình" - đơn vị đồng tổ chức cùng Nhà xuất bản Kim Đồng và các nhà trường, chia sẻ: Chúng tôi luôn tin rằng những cuốn sách tốt và bao câu chuyện đẹp sẽ gieo mầm nhân ái, trách nhiệm và lòng yêu nước tới mọi tâm hồn. Vì thế, khi phối hợp thực hiện chuỗi chương trình giao lưu với nhà văn Nguyễn Xuân Thủy, chúng tôi coi đó là hành trình đưa Trường Sa đến gần hơn với các em học sinh. Tác giả là người lính đã sống, trải nghiệm, đã yêu từng con sóng, từng tấc đất nơi đảo xa nên khi anh kể chuyện tạo nên sức lan tỏa rất đặc biệt".

Bà Thùy Dương bày tỏ, ở mỗi ngôi trường, ban tổ chức đều nhìn thấy ánh mắt háo hức của các em, những cánh tay nhỏ giơ lên liên tục để được hỏi thêm những câu về biển đảo, người lính. Đội ngũ thực hiện chương trình càng được tiếp thêm động lực để đưa sách đến gần hơn với học sinh. Những buổi giao lưu như thế vừa giúp các em tiếp cận tri thức, đồng thời góp phần giáo dục truyền thống trong bầu không khí tự nhiên, vui tươi, tràn đầy cảm xúc.

Trong tháng 12, chuỗi hoạt động giao lưu, tuyên truyền truyền thống sẽ tiếp tục được triển khai tại nhiều trường học và đơn vị trên địa bàn Hà Nội cũng như tại một số tỉnh, thành khác. Bên cạnh nhà văn Nguyễn Xuân Thủy, các chương trình sắp tới còn dự kiến mời thêm nhiều tác giả, nhà báo, nhà nghiên cứu cùng tham gia trò chuyện với học sinh, qua đó mở rộng không gian tiếp nhận tri thức và giúp các em có được những góc nhìn đa dạng hơn về biển đảo, lịch sử và văn hóa dân tộc.

Nhà văn Nguyễn Xuân Thủy chia sẻ, anh đặc biệt mong chờ những buổi giao lưu có sự góp mặt của nhiều người viết, vì điều đó sẽ giúp câu chuyện về Tổ quốc được nhìn từ nhiều phía. Các đơn vị tổ chức, trong đó có Nhà xuất bản Kim Đồng và dự án "Sách nhà mình" kỳ vọng chuỗi hoạt động sẽ lan tỏa ngày càng rộng rãi, tạo nên môi trường giáo dục sinh động, góp phần bồi đắp tình yêu quê hương, ý thức chủ quyền biển đảo và niềm tự hào dân tộc cho thế hệ học sinh hôm nay, nhất là khi toàn ngành giáo dục đang hướng về kỷ niệm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam 22/12 đầy ý nghĩa.