Nhà văn Nguyễn Quang Sáng - chất "Phong vị Nam Bộ"

Ngày 6/12, tại Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo “Nhà văn Nguyễn Quang Sáng - Cuộc đời và sự nghiệp”, nhân kỷ niệm 10 năm nhà văn ra đi.
Quang cảnh Hội thảo.
Quang cảnh Hội thảo.

Nhà văn Nguyễn Quang Sáng (1932-2014) sinh ra tại xã Mỹ Luông, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang. Năm 14 tuổi, cậu thiếu niên Nguyễn Quang Sáng rời nơi chôn nhau, cắt rốn để đi theo kháng chiến.

Tập tành viết lách từ năm 1952 tại rừng U Minh thời chống Pháp, nhưng sau khi tập kết ra Bắc thì Nguyễn Quang Sáng mới có truyện ngắn đầu tay. Đó là truyện ngắn“Con chim vàng” vào năm 1956. Và từ đó, Nguyễn Quang Sáng không chỉ là một “con chim vàng” của văn học Nam Bộ mà còn là một mục từ cá tính trong từ điển văn học Việt Nam.

Đã 10 năm vắng bóng nhà văn Nguyễn Quang Sáng trên đời sống dương gian, nhưng ông chưa bao giờ vắng mặt trong đời sống văn học. Bởi lẽ, tác phẩm của ông vẫn tiếp tục được đọc lại, được ngẫm lại với tất cả sự trân trọng của công chúng và đồng nghiệp.

Hơn nửa thế kỷ cầm bút miệt mài, nhà văn Nguyễn Quang Sáng có một gia tài đồ sộ. Ông gom nhặt từng câu chuyện đời thường và trình bày sinh động trong tác phẩm. Ông có thành tựu đáng kể về tiểu thuyết, truyện vừa, như “Những người ở lại”, “Đất lửa”, “Mùa gió chướng” , “Cánh đồng hoang” và ông cũng được ghi nhận có duyên khi biên kịch với tác phẩm văn học của chính mình cho phim điện ảnh như “Cánh đồng hoang”, “Mùa nước nổi” hoặc “Pho tượng”. Tuy vậy, sở trường đặc biệt của ông nằm ở thể loại truyện ngắn.

Phong vị Nam bộ trong tác phẩm Nguyễn Quang Sáng không dừng lại ở cảnh sắc Nam bộ, mà được ông thể hiện rõ nét hơn qua ngôn ngữ Nam Bộ và tính cách Nam Bộ. Đọc văn ông, dễ dàng mường tượng một không gian Nam Bộ với đầy đủ sự cởi mở, sự thân thiện, sự hào hiệp, sự bao dung...

Nhà văn Bích Ngân, Chủ tịch Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh

Theo Nhà văn Bích Ngân, Chủ tịch Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh, bước vào thế giới truyện ngắn Nguyễn Quang Sáng, độc giả được bắt gặp những con người bình dị và lam lũ, mà tình cảm thật phong phú và sức sống thật phi thường. Trong nhiều truyện ngắn Nguyễn Quang Sáng, có nhiều số phận cay đắng và bẽ bàng vẫn lấp lánh ánh sáng của tin yêu và khát vọng. Nhắc đến truyện ngắn Nguyễn Quang Sáng phải kể ngay đến những tác phẩm gần như đã thành kinh điển của văn học cách mạng Việt Nam như “Chiếc lược ngà”, “Quán rượu người câm”, “Tư Quắn” hoặc “Bàn thờ tổ của một cô đào”.

Nhà văn Bích Ngân, Chủ tịch Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu khai mạc Hội thảo.

Nhà văn Bích Ngân, Chủ tịch Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu khai mạc Hội thảo.

“Sự độc đáo của nhà văn Nguyễn Quang Sáng là ông nhìn ra vẻ đẹp bất ngờ ẩn giấu bên trong những con người nhỏ bé và lầm lũi. Họ chịu đựng những thiệt thòi một cách nhẹ nhàng, họ gánh vác những mất mát một cách ung dung để họ được làm chủ chính mình, được cống hiến cho quê hương", nhà văn Bích Ngân nhận xét.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Võ Văn Nhơn, trong các nhà văn thuộc đội ngũ văn nghệ giải phóng miền nam, Nguyễn Quang Sáng có lẽ là nhà văn có phong cách Nam Bộ nhất. Giọng văn của ông hồn hậu, mộc mạc, tự nhiên như cảnh sắc thiên nhiên của Nam Bộ.

Tính cách Nam Bộ thể hiện ngay trong bút danh của ông. Trong khi các nhà văn khác lúc vào miền nam phải đổi bút danh để giữ bí mật, như Nguyễn Văn Bổng đổi thành Trần Hiếu Minh, Lê Khâm đổi thành Phan Tứ, Bùi Đức Ái đổi thành Anh Đức, Nguyên Ngọc đổi thành Nguyễn Trung Thành, Ca Lê Hiến đổi thành Lê Anh Xuân, Bùi Minh Quốc đổi thành Dương Hương Ly… thì Nguyễn Quang Sáng chỉ đơn giản lược bỏ chữ lót trong tên mình để thành Nguyễn Sáng.

“Sức hấp dẫn của truyện Nguyễn Quang Sáng trước hết là ở tài kể chuyện, câu chuyện của ông bao giờ cũng tạo nên một không khí đầy kịch tính với nhiều chi tiết sinh động, đắt giá. Truyện của ông thường có những kết thúc bất ngờ, thú vị, như Quán rượu người câm, Chiếc lược ngà, Bông cẩm thạch,... chẳng hạn”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Võ Văn Nhơn cho biết thêm.

Có thể nói, 10 năm nhà văn Nguyễn Quang Sáng ra đi, người ở lại càng nhận ra khoảng trống khi văn học Việt Nam mất đi cây đại thụ. Ông không chỉ đóng góp to lớn vào sự nghiệp văn học nước nhà mà truyền cảm hứng cho những người cầm bút thế hệ nối tiếp. Đó cũng là lý do để nhiều thế hệ cầm bút, nhiều độc giả có mặt tại buổi Hội thảo nhằm tri ân, tôn vinh và tưởng niệm về ông.

Có thể bạn quan tâm

[Infographic] 16 điểm bắn pháo hoa kỷ niệm 50 năm Thành phố Hồ Chí Minh vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh

[Infographic] 16 điểm bắn pháo hoa kỷ niệm 50 năm Thành phố Hồ Chí Minh vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh

Kỷ niệm 50 năm Ngày thành phố Sài Gòn-Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976-2/7/2026), Thành phố Hồ Chí Minh dự kiến tổ chức bắn pháo hoa nổ tại 16 điểm, gồm: 5 điểm bắn pháo hoa nổ tầm cao (kết hợp tầm thấp), 11 điểm bắn pháo hoa nổ tầm thấp. Thời gian bắn pháo hoa từ 21 giờ đến 21 giờ 15 phút, ngày 2/7/2026.

Các nghệ sĩ, KOLs cùng cam kết tham gia công tác tuyên truyền tác hại của ma túy đối với cộng đồng.

Nghệ sĩ, KOLs lan tỏa thông điệp phòng, chống ma túy đến cộng đồng

Hưởng ứng Tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026 và mục tiêu xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh không ma túy vào năm 2030, tọa đàm “Khi nghệ sĩ là chiến sĩ” do Câu lạc bộ Tình nguyện Vì bình yên thành phố và Công an Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức ngày 26/6 đã lan tỏa thông điệp chung tay phòng, chống ma túy trong cộng đồng.

Quang cảnh tọa đàm.

Phế cầu khuẩn tiếp tục là mối đe dọa với trẻ nhỏ

Bệnh do phế cầu khuẩn vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây viêm phổi, viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết ở trẻ em. Trong khi nhiều chủng vi khuẩn ngày càng kháng kháng sinh, các chuyên gia cho rằng tăng cường phòng ngừa từ sớm là giải pháp căn cơ nhằm giảm gánh nặng bệnh tật và tử vong ở trẻ em.

Đoàn công tác tỉnh Tây Ninh đi xúc tiến đầu tư tại Đức.

Tây Ninh ký kết nhiều thỏa thuận hợp tác quy mô lớn với các đối tác Đức

Trong khuôn khổ chương trình xúc tiến đầu tư tại châu Âu, ngày 25/6, tại thành phố Stuttgart, bang Baden-Württemberg (Đức), Tây Ninh tổ chức thành công Hội nghị xúc tiến đầu tư và ký kết nhiều thỏa thuận hợp tác quy mô lớn với các đối tác Đức, tạo động lực mới cho phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh trong giai đoạn tới.

Một góc Khu đô thị The Global City.

Xu hướng thận trọng trong đầu tư bất động sản

Ngày 26/6, tại Khu đô thị The Global City, Kênh thông tin tài chính-kinh tế CafeF tổ chức Tọa đàm "Bất động sản 6 tháng cuối 2026: Thị trường bước vào giai đoạn phục hồi có chọn lọc". Các chuyên gia đã có những phân tích, nhận định các động lực chính của thị trường, cơ hội đầu tư đáng chú ý trong thời gian tới.

Quang cảnh buổi họp báo. (Ảnh: LONG TRÌ)

Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày thành phố Sài Gòn-Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh diễn ra vào sáng 2/7

Chiều 25/6, tại cuộc họp báo về tình hình kinh tế-xã hội Thành phố Hồ Chí Minh, đại diện Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh thông tin về một số hoạt động trọng tâm nhân kỷ niệm 50 năm Ngày thành phố Sài Gòn-Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976-2/7/2026).

Triển lãm Quốc tế Vietnam ICTCOMM 2026 diễn ra từ 24-26/6 tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Doanh nghiệp vận hành trên nền tảng AI – Tương lai của chuyển đổi số

Diễn ra từ ngày 24-26/6/2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh, Vietnam ICTCOMM 2026 quy tụ hàng trăm doanh nghiệp công nghệ trong các lĩnh vực ICT, AI, IoT, Cloud, Data Center và Cybersecurity. Theo Ban tổ chức, ngày khai mạc đã thu hút hơn 2.000 lượt khách tham quan cùng nhiều hội thảo chuyên đề về chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo.

Bác sĩ thăm khám bệnh nhân. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Cảnh báo ung thư hốc mắt sau nhiều năm tự chữa

Từ một khối u nhỏ ở mí mắt phải, sau nhiều năm điều trị bằng thuốc nam và các phương pháp dân gian, người đàn ông 61 tuổi đã bị tổn thương xâm lấn nghiêm trọng cả hai hốc mắt, làm suy giảm thị lực và lan đến nhiều hạch trong cơ thể.

Lãnh đạo hai đơn vị ký kết hợp tác.

Liên kết phát triển khoa học sức khỏe và phục vụ cộng đồng

Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh và Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh vừa tổ chức ký kết thỏa thuận hợp tác trong các lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và phục vụ cộng đồng, mở rộng kết nối giữa hệ thống giáo dục đại học với cơ sở nghiên cứu chuyên sâu về y tế dự phòng.

Diễn tiến điều trị ca zona tại Bệnh viện quốc tế City.

Không chủ quan với biến chứng zona chỉ sau 48 giờ

Nhiều người vẫn cho rằng zona thần kinh chủ yếu gây nổi mụn nước trên da và đau kéo dài sau bệnh. Tuy nhiên, một trường hợp vừa được điều trị tại Bệnh viện quốc tế City cho thấy các biến chứng nhiễm trùng có thể diễn tiến rất nhanh, ngay cả ở người trẻ tuổi, khỏe mạnh và không có bệnh nền.

Đầu năm đến nay, 37 điểm cấp nước sạch miễn phí cho người dân vùng hạn mặn được thành phố Cần Thơ duy trì, cung cấp.

Cần Thơ chủ động ứng phó El Nino

Trước dự báo hiện tượng El Nino có thể quay trở lại với cường độ mạnh trong những tháng cuối năm 2026, thành phố Cần Thơ đang triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo đảm nguồn nước sinh hoạt cho người dân nông thôn. 

Nhiều hạng mục của dự án đã gần hoàn thành thì phải ngừng thi công.

Kết luận của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc về tiến độ dự án ngăn triều của Thành phố Hồ Chí Minh

Ngày 24/6, Văn phòng Chính phủ có văn bản truyền đạt kết luận ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc tại cuộc họp với Thành phố Hồ Chí Minh về giải quyết các vướng mắc liên quan Dự án giải quyết ngập do triều có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn 1).

Đoàn công tác của tỉnh Tây Ninh do Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Văn Quyết làm Trưởng đoàn tham quan làm việc với Tập đoàn Intersnack tại tỉnh Gelderland.

Doanh nghiệp Hà Lan đề xuất đầu tư dự án xử lý rác phát điện hơn 125 triệu USD tại Tây Ninh

Trong khuôn khổ chương trình xúc tiến đầu tư tại châu Âu kéo dài đến ngày 27/6, tại thủ đô Amsterdam (Hà Lan), tỉnh Tây Ninh phối hợp Đại sứ quán Việt Nam tại Hà Lan tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư, kết nối giữa tỉnh Tây Ninh với cộng đồng doanh nghiệp Hà Lan nhằm mở rộng cơ hội hợp tác trên các lĩnh vực thế mạnh của hai bên.