Nhà văn Nguyễn Quang Sáng - chất "Phong vị Nam Bộ"

Ngày 6/12, tại Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo “Nhà văn Nguyễn Quang Sáng - Cuộc đời và sự nghiệp”, nhân kỷ niệm 10 năm nhà văn ra đi.
Quang cảnh Hội thảo.
Quang cảnh Hội thảo.

Nhà văn Nguyễn Quang Sáng (1932-2014) sinh ra tại xã Mỹ Luông, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang. Năm 14 tuổi, cậu thiếu niên Nguyễn Quang Sáng rời nơi chôn nhau, cắt rốn để đi theo kháng chiến.

Tập tành viết lách từ năm 1952 tại rừng U Minh thời chống Pháp, nhưng sau khi tập kết ra Bắc thì Nguyễn Quang Sáng mới có truyện ngắn đầu tay. Đó là truyện ngắn“Con chim vàng” vào năm 1956. Và từ đó, Nguyễn Quang Sáng không chỉ là một “con chim vàng” của văn học Nam Bộ mà còn là một mục từ cá tính trong từ điển văn học Việt Nam.

Đã 10 năm vắng bóng nhà văn Nguyễn Quang Sáng trên đời sống dương gian, nhưng ông chưa bao giờ vắng mặt trong đời sống văn học. Bởi lẽ, tác phẩm của ông vẫn tiếp tục được đọc lại, được ngẫm lại với tất cả sự trân trọng của công chúng và đồng nghiệp.

Hơn nửa thế kỷ cầm bút miệt mài, nhà văn Nguyễn Quang Sáng có một gia tài đồ sộ. Ông gom nhặt từng câu chuyện đời thường và trình bày sinh động trong tác phẩm. Ông có thành tựu đáng kể về tiểu thuyết, truyện vừa, như “Những người ở lại”, “Đất lửa”, “Mùa gió chướng” , “Cánh đồng hoang” và ông cũng được ghi nhận có duyên khi biên kịch với tác phẩm văn học của chính mình cho phim điện ảnh như “Cánh đồng hoang”, “Mùa nước nổi” hoặc “Pho tượng”. Tuy vậy, sở trường đặc biệt của ông nằm ở thể loại truyện ngắn.

Phong vị Nam bộ trong tác phẩm Nguyễn Quang Sáng không dừng lại ở cảnh sắc Nam bộ, mà được ông thể hiện rõ nét hơn qua ngôn ngữ Nam Bộ và tính cách Nam Bộ. Đọc văn ông, dễ dàng mường tượng một không gian Nam Bộ với đầy đủ sự cởi mở, sự thân thiện, sự hào hiệp, sự bao dung...

Nhà văn Bích Ngân, Chủ tịch Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh

Theo Nhà văn Bích Ngân, Chủ tịch Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh, bước vào thế giới truyện ngắn Nguyễn Quang Sáng, độc giả được bắt gặp những con người bình dị và lam lũ, mà tình cảm thật phong phú và sức sống thật phi thường. Trong nhiều truyện ngắn Nguyễn Quang Sáng, có nhiều số phận cay đắng và bẽ bàng vẫn lấp lánh ánh sáng của tin yêu và khát vọng. Nhắc đến truyện ngắn Nguyễn Quang Sáng phải kể ngay đến những tác phẩm gần như đã thành kinh điển của văn học cách mạng Việt Nam như “Chiếc lược ngà”, “Quán rượu người câm”, “Tư Quắn” hoặc “Bàn thờ tổ của một cô đào”.

Nhà văn Bích Ngân, Chủ tịch Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu khai mạc Hội thảo.

Nhà văn Bích Ngân, Chủ tịch Hội Nhà văn Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu khai mạc Hội thảo.

“Sự độc đáo của nhà văn Nguyễn Quang Sáng là ông nhìn ra vẻ đẹp bất ngờ ẩn giấu bên trong những con người nhỏ bé và lầm lũi. Họ chịu đựng những thiệt thòi một cách nhẹ nhàng, họ gánh vác những mất mát một cách ung dung để họ được làm chủ chính mình, được cống hiến cho quê hương", nhà văn Bích Ngân nhận xét.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Võ Văn Nhơn, trong các nhà văn thuộc đội ngũ văn nghệ giải phóng miền nam, Nguyễn Quang Sáng có lẽ là nhà văn có phong cách Nam Bộ nhất. Giọng văn của ông hồn hậu, mộc mạc, tự nhiên như cảnh sắc thiên nhiên của Nam Bộ.

Tính cách Nam Bộ thể hiện ngay trong bút danh của ông. Trong khi các nhà văn khác lúc vào miền nam phải đổi bút danh để giữ bí mật, như Nguyễn Văn Bổng đổi thành Trần Hiếu Minh, Lê Khâm đổi thành Phan Tứ, Bùi Đức Ái đổi thành Anh Đức, Nguyên Ngọc đổi thành Nguyễn Trung Thành, Ca Lê Hiến đổi thành Lê Anh Xuân, Bùi Minh Quốc đổi thành Dương Hương Ly… thì Nguyễn Quang Sáng chỉ đơn giản lược bỏ chữ lót trong tên mình để thành Nguyễn Sáng.

“Sức hấp dẫn của truyện Nguyễn Quang Sáng trước hết là ở tài kể chuyện, câu chuyện của ông bao giờ cũng tạo nên một không khí đầy kịch tính với nhiều chi tiết sinh động, đắt giá. Truyện của ông thường có những kết thúc bất ngờ, thú vị, như Quán rượu người câm, Chiếc lược ngà, Bông cẩm thạch,... chẳng hạn”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Võ Văn Nhơn cho biết thêm.

Có thể nói, 10 năm nhà văn Nguyễn Quang Sáng ra đi, người ở lại càng nhận ra khoảng trống khi văn học Việt Nam mất đi cây đại thụ. Ông không chỉ đóng góp to lớn vào sự nghiệp văn học nước nhà mà truyền cảm hứng cho những người cầm bút thế hệ nối tiếp. Đó cũng là lý do để nhiều thế hệ cầm bút, nhiều độc giả có mặt tại buổi Hội thảo nhằm tri ân, tôn vinh và tưởng niệm về ông.

Có thể bạn quan tâm

Luật Phát triển đô thị mở ra nhiều cơ hội phát triển mới cho Thành phố Hồ Chí Minh.

Điều kiện cần và điều kiện đủ

Mở rộng không gian phát triển mới là điều kiện cần. Điều kiện đủ là cơ chế đủ mạnh để biến không gian ấy thành công trình, dự án và giá trị cụ thể. Luật Phát triển đô thị vừa được Quốc hội thông qua ngày 24/8 được kỳ vọng sẽ đáp ứng được những yêu cầu đó.

Dự án mở rộng cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành đang được đẩy nhanh tiến độ sau khi thành phố Đồng Nai hoàn thành bàn giao mặt bằng.

Gọn mặt bằng, thông tiến độ

Thành phố Đồng Nai hiện như đại công trường xây dựng, khi cùng lúc triển khai hàng loạt dự án trọng điểm với khối lượng giải phóng mặt bằng rất lớn. Để tháo gỡ vướng mắc về mặt bằng lâu nay khiến các dự án chậm tiến độ, Đồng Nai đang thực hiện những giải pháp mới, góp phần đẩy nhanh tốc độ thi công các dự án.

Phát bánh canh chay, cơm chay tại chùa Đại Từ Liên Xã trong khuôn viên Bệnh viện Nguyễn Tri Phương.

Lễ Vu Lan viếng chùa cầu an

Tháng 7 âm lịch, nhiều người dân Thành phố Hồ Chí Minh chọn viếng chùa, thả hoa đăng cầu an cho đấng sinh thành. Cũng có người đến cửa thiền để gửi nỗi niềm vào các hoạt động như phóng sinh, hành thiện cầu siêu cho hương linh đồng bào, chiến sĩ hay người thân đã khuất do đại dịch, thiên tai.

Lãnh đạo xã Vĩnh Châu kiểm tra tiến độ thi công công trình đê bao chống lũ kết hợp với đường giao thông nông thôn.

Chủ động ứng phó thiên tai mùa mưa lũ

Mới bước vào mùa mưa lũ năm 2026, Tây Ninh đã ghi nhận nhiều đợt mưa lớn kèm giông, lốc, gió giật mạnh, gây thiệt hại về người, nhà ở và sản xuất. Trước diễn biến ngày càng bất thường của thời tiết, tỉnh đang chuẩn bị lực lượng, phương tiện và phương án sơ tán dân, chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, hạn chế thấp nhất thiệt hại.

Học sinh trải nghiệm thiết bị thực tế ảo tại ngày hội chuyển đổi số ngành giáo dục.

Khai thác giá trị dữ liệu, nâng cao chất lượng giáo dục

Từ xây dựng nền tảng dữ liệu dùng chung đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo và đổi mới phương thức đánh giá, Thành phố Hồ Chí Minh đang từng bước chuyển từ số hóa sang khai thác giá trị dữ liệu. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu quả quản trị, đổi mới dạy và học, đồng thời đo lường thực chất chất lượng giáo dục.

Phương tiện bay không người lái ngày càng được sử dụng phổ biến ở nước ta (Ảnh THẾ ANH)

Giữ an toàn vùng trời sân bay giữa lòng đô thị

Thời gian gần đây, hoạt động của sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất nhiều lần bị gián đoạn do vật thể lạ xâm nhập vùng trời lân cận. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc phát hiện, cảnh báo, phối hợp xử lý và ngăn chặn nguy cơ từ bên ngoài hàng rào sân bay.

Các khối tham gia đi bộ tại điểm cầu Thành phố Hồ Chí Minh trước giờ xuất phát. (Ảnh: THÀNH LÊ)

Rộn ràng những bước chân xanh tại Thành phố Hồ Chí Minh

Sáng 30/8, tại Công viên 30/4, phường Sài Gòn, Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 6.000 người thuộc 13 khối đại biểu đã tụ hội cùng hòa chung nhịp đập với hàng triệu người dân tại 33 tỉnh, thành phố trên cả nước tham gia chương trình đi bộ “Cùng Việt Nam tiến bước” năm 2026 với thông điệp “10 tỷ bước xanh-Vì Việt Nam vững bền”.

Tiểu thương chợ Tân Định gắn bó lâu năm với các gian hàng của mình. (Ảnh: QuANG QUÝ)

Gìn giữ những “mảnh ký ức” đô thị

Giữa nhịp sống hiện đại của đô thị Thành phố Hồ Chí Minh, những ngôi chợ truyền thống vẫn hiện diện như những “mảnh ký ức” sống động của đô thị. Đây không đơn thuần chỉ là nơi mua bán mà còn lưu giữ kiến trúc, văn hóa, nếp sinh hoạt và câu chuyện của nhiều thế hệ.

Đồng chí Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (bên trái) và đồng chí Nguyễn Hồ Hải, Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau (bên phải) trao Huy hiệu 80 năm tuổi Đảng tặng đồng chí Quách Kim Tuyến, ở phường Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau. (Ảnh: PV)

Đồng chí Đoàn Minh Huấn trao Huy hiệu 80 năm tuổi Đảng tại Cà Mau

Ngày 29/8, đồng chí Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và đoàn công tác đã đến trao Huy hiệu 80 năm tuổi Đảng tặng đồng chí Quách Kim Tuyến, hiện đang sinh hoạt Đảng tại Chi bộ Khóm 18, Đảng bộ phường Bạc Liêu (tỉnh Cà Mau).

Công nhân chở rác tới trạm trung chuyển trước khi đưa đến khu vực xử lý. (Ảnh: QUANG QUÝ)

Đầu tư hạ tầng đồng bộ để phân loại rác tại nguồn hiệu quả

Muốn phân loại rác tại nguồn hiệu quả, hạ tầng thu gom, vận chuyển, xử lý phải được đầu tư đồng bộ; đồng thời, cơ chế kinh tế rõ ràng để tạo động lực cho các chủ thể tham gia. Đây là những vấn đề được đặt ra tại hội thảo “Phân loại rác tại nguồn: Đồng bộ hạ tầng-Thực thi hiệu quả”, diễn ra ngày 28/8 tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Thi công tường vây, nhà ga ngầm Phạm Văn Bạch bằng công nghệ TBM, tuyến Metro số 2 Bến Thành-Tham Lương. (Ảnh: QUÝ HIỀN)

Thành phố Hồ Chí Minh áp dụng công nghệ mới thi công hạ tầng giao thông

Thành phố Hồ Chí Minh đang tập trung thi công các dự án trọng điểm như đường vành đai, cao tốc, metro, đồng thời nâng cấp hệ thống hạ tầng xuống cấp. Việc ứng dụng công nghệ xây dựng hiện đại được xem là giải pháp then chốt giúp tối ưu chi phí xã hội và giảm thiểu tối đa tác động đến đời sống người dân tại một đô thị đông dân.