Nhà báo Hà Đăng và “Tinh hoa cách mạng Việt Nam”

Nhân kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2025), Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản cuốn sách Tinh hoa cách mạng Việt Nam của nhà báo lão thành Hà Đăng. 

Nhà báo Hà Đăng. (Ảnh: HOÀNG NHƯỠNG)
Nhà báo Hà Đăng. (Ảnh: HOÀNG NHƯỠNG)

Với tình cảm và sự trân trọng đối với bậc tiền bối của làng báo chí cách mạng Việt Nam đã dành trọn cuộc đời cho công tác tư tưởng của Đảng, đồng chí Lê Quốc Minh, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam đã viết Lời giới thiệu cuốn sách. Báo Nhân Dân trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Cầm trên tay cuốn sách Tinh hoa cách mạng Việt Nam, gồm hơn 100 bài báo được tuyển chọn từ hàng nghìn bài viết, cá nhân tôi vô cùng khâm phục sức làm việc dẻo dai, phi thường của nhà báo Hà Đăng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Đại biểu Quốc hội khóa VIII, IX, nguyên Trưởng Ban Tư tưởng-Văn hóa Trung ương, nguyên Tổng Biên tập Báo Nhân Dân và Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản, nguyên Trợ lý của hai Tổng Bí thư Lê Duẩn, Nông Đức Mạnh, nguyên Thành viên - Trợ lý Trưởng Đoàn đại biểu Mặt trận giải phóng dân tộc miền Nam Việt Nam và Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam. Sống gần trọn một thế kỷ, nhà báo Hà Đăng đã dành toàn bộ cuộc đời mình cho công tác tư tưởng của Đảng, cống hiến cho báo chí cách mạng Việt Nam.

df5c92484d6ef930a07f-6582.jpg
(Ảnh: SƠN TÙNG)

Cuộc đời của ông là cả một kho tàng phong phú các sự kiện, nhân vật, miền đất, thế thái nhân tình đã trải qua. Ông đã viết hàng nghìn bài báo, trong đó có những bài bút chiến sắc bén vạch trần bộ mặt kẻ thù, đấu tranh với những quan điểm, nhận thức sai trái; những bài ghi chép, phóng sự công phu, tinh tường, phát hiện những điển hình tiên tiến, mở ra phong trào thi đua mới và những bài chính luận mang tầm tư tưởng và có sức khái quát cao.

Ông đã xuất bản ba cuốn sách mang những chủ đề lớn, gồm Thế ta phải thắng, Đi lên từ sản xuất nhỏ, Cái mới trong đổi mới. Và lần này là cuốn sách Tinh hoa cách mạng Việt Nam, tập hợp những bài viết tinh hoa trong cuộc đời làm báo của ông, hướng tới chào mừng kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2025)...

Cả sự nghiệp cầm bút gắn với sự nghiệp làm báo Đảng, ông luôn trăn trở: Viết về Đảng thì viết về điều gì và nên viết như thế nào, và đi đến đúc kết để có những tác phẩm báo chí hay về Đảng thì nhà báo phải có khả năng chọn lọc, cách đánh giá khoa học mọi vấn đề và làm việc nghiêm túc ở mức cao nhất. Những tâm huyết này, ông gửi gắm vào Phần I: Chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước của cuốn sách. Đây là những bài báo chính luận viết về đạo đức và tư tưởng Hồ Chí Minh, về các nghị quyết quan trọng của Đảng qua các kỳ đại hội, về xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước pháp quyền, về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, về quyền làm chủ của nhân dân... Đó là những đề tài khó đối với bất kỳ người làm báo nào, nhưng bằng năng lực suy ngẫm và sáng tạo, nhà báo Hà Đăng đã chuyển tải những vấn đề lớn, quan trọng và phức tạp ấy qua ngôn ngữ báo chí sinh động và giàu sức thuyết phục, đưa các nghị quyết, chủ trương, đường lối của Đảng từ lý luận vào cuộc sống và từ cuộc sống đến với nhân dân.

Phần II: Về lãnh tụ và một số nhà lãnh đạo của cách mạng Việt Nam của cuốn sách, đúng như tên gọi, là chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh, các nhà cách mạng cao cấp của Đảng và Nhà nước mà trong đời ông hằng ngưỡng mộ. Nửa đầu của Phần II là những bài viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chân dung Bác Hồ đã được ông xây dựng với lòng kính yêu vô hạn, thông qua những trước tác, những chỉ đạo, những lời dạy, tấm gương đạo đức và tinh thần nhân văn cao cả mà Người để lại cho dân tộc. Không thuần túy ngợi ca, nhà báo Hà Đăng đã có nghiên cứu, tìm hiểu kỹ lưỡng và khoa học, đưa ra những phân tích sắc sảo về chiều sâu tư tưởng và phong cách, phẩm chất cao quý và giản dị của Người thông qua những câu chuyện vô cùng sinh động, gần gũi.

Nửa sau của Phần II là chân dung các nhà cách mạng và chính khách xuất sắc của cách mạng Việt Nam. Đó là Chủ tịch Tôn Đức Thắng - Người bạn lớn của Bác Hồ, là Tổng Bí thư Trường Chinh - Người anh cả trong làng báo; Tổng Bí thư Lê Duẩn - Hoài bão lớn về “làm chủ tập thể”; Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh - Một nhà lãnh đạo đổi mới kiên định; Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng - Những nhận thức sâu sắc về lý luận xây dựng Đảng; là Thủ tướng Phạm Văn Đồng - Dòng sông chảy mãi; Ủy viên Bộ Chính trị, Cố vấn tại Hội nghị Paris Lê Đức Thọ - Hai lần bàn kế sách; Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Phạm Hùng - Nụ cười và những trái tim nhân hậu; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng: Tố Hữu - Người lĩnh xướng; Hoàng Tùng - Cây đại thụ trong làng tư tưởng, báo chí…

Qua ngòi bút của ông, chân dung các nhân vật lớn của đất nước hiện lên đời thường, sống động và chân thực, bởi đó là những người ông đã may mắn tiếp cận trực tiếp, được phục vụ hoặc cùng làm việc trong một thời gian dài. Mỗi chân dung không chỉ khắc họa về một con người mà còn có tư tưởng, tính cách và những bài học vô cùng sâu sắc để lại cho bạn đọc. Những chân dung ấy vừa mang tính cá nhân, lại vừa là những tư liệu lịch sử vô giá được soi chiếu qua góc nhìn của một nhà báo lão thành.

Phần III: Những thành tựu thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước là những bài viết với nhiều thể loại: phóng sự, tùy bút, phân tích, bình luận tâm đắc của Hà Đăng trong cuộc đời làm báo. Có thể kể đến các bài: Ba lần đuổi kịp trung nông viết về Hợp tác xã Đại Phong, được Bác Hồ viết thư khen ngợi;... Trong Phần III, ông cũng dành nhiều bài viết bàn về nghề báo, tính chiến đấu của báo chí cách mạng, về vai trò của nhà báo trong tiến trình đổi mới đất nước.

Gần 80 năm cầm bút (ông bắt đầu làm báo từ năm 1947), nhà báo Hà Đăng đã để lại di sản báo chí đồ sộ. Trong cuốn sách này, bài báo xa nhất ông viết vào năm 1955 khi mới được điều ra công tác tại Báo Nhân Dân ở Hà Nội, còn bài gần nhất là tháng 7/2024, đăng trên Tạp chí Cộng sản.

Nhà báo Hà Đăng đã trải qua nhiều vị trí công tác quan trọng khác nhau, nhưng có lẽ Báo Nhân Dân là nơi ông gắn bó nhất. Ông luôn nhận mình là “nhà báo nhân dân” theo là cách chơi chữ hóm hỉnh và sâu sắc thường thấy trong khi ông trò chuyện.

Ở tuổi 95, ông vẫn giữ nếp sống lạc quan, yêu đời, mẫn tiệp, khiêm nhường và hài hước hiếm thấy. Ông vẫn thường xuyên viết báo, tham dự các sự kiện báo chí, đóng góp những ý kiến chân thành, sắc sảo và luôn bám sát thời cuộc. Nhà báo Hà Đăng là tấm gương sáng về lao động nghề nghiệp, là người nhiệt thành với tâm thức “mắt sáng, lòng trong, bút sắc” để nhiều thế hệ làm báo, đặc biệt là các nhà báo trẻ soi vào và noi theo.

Có thể bạn quan tâm

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

"Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau: Không thể bóp méo giá trị văn hóa bằng vỏ bọc "thương dân"

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.

Các đại biểu cắt băng khai trương Tuần văn hóa Thanh Hóa-Hội An.

Tuần văn hóa kỷ niệm 65 năm kết nghĩa Thanh Hóa-Hội An

Kỷ niệm 65 năm ngày kết nghĩa giữa đô thị tỉnh lỵ Thanh Hóa và Hội An, thành phố Đà Nẵng (1961-2026), tại Công viên Hội An ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa diễn ra chuỗi hoạt động, sự kiện trong khuôn khổ Tuần lễ văn hóa tôn vinh nghĩa tình Thanh Hóa-Hội An.

Khuôn viên di tích Giồng Bốm là toàn bộ khu vực của Thánh thất Ngọc Minh gồm 3 ngôi nhà: Hiệp thiên đài, Cửu trùng đài và Bát quái đài. (Ảnh: Mộng Thường)

Giồng Bốm 80 năm: Hào khí “đạo không rời đời”

Tám mươi năm là một quãng lùi đủ dài để khói lửa chiến tranh tan vào hư không, nhường chỗ cho màu xanh trù phú phủ lên mảnh đất Phong Thạnh kiên cường. Thế nhưng, thời gian dẫu có bào mòn vạn vật cũng chẳng thể xóa nhòa ký ức bi tráng về rực lửa năm 1946 tại vùng đất cực nam Tổ quốc.