Thực hiện nghĩa vụ quân sự là quyền lợi và trách nhiệm thiêng liêng cao cả của thanh niên Việt Nam để bảo vệ nền độc lập, tự do, hòa bình cho Tổ quốc, bảo vệ sự bình yên cho chính quê hương, gia đình, người thân của mình. Thế nhưng, các thế lực thù địch và cơ hội chính trị luôn tìm đủ mọi cách để xuyên tạc môi trường quân ngũ, làm méo mó nghĩa vụ thiêng liêng, cao quý của thanh niên.
Ngay trước ngày hội tòng quân năm 2026, trên mạng xã hội xuất hiện video mang tên “Con trai của Tư lệnh Đặc công bị đánh đập tàn nhẫn trong Quân đội”, thu hút hàng vạn người xem kèm theo bình luận chỉ trích Quân đội nhân dân Việt Nam.
Tuy nhiên, với những người từng công tác trong quân đội và những người có kiến thức về quân sự, chính trị, chỉ cần xem qua đã thấy sự vô lý bởi Tư lệnh Binh chủng Đặc công chưa từng có ai là phụ nữ, và trong video xuất hiện “bức ảnh của Thượng tướng Trần Thị Thanh”, nhưng quân hàm mà người này đeo lại là… Thượng úy!
Trên đây chỉ là một trong rất nhiều thông tin thiếu kiểm chứng, sai sự thật về môi trường quân ngũ, xuyên tạc bản chất của chế độ nghĩa vụ quân sự. Những thông tin sai lệch được phát tán với tốc độ chóng mặt.
Thủ đoạn phổ biến là đưa ra những câu chuyện chưa được kiểm chứng, sau đó suy diễn hoặc thổi phồng thành “bằng chứng” về một môi trường quân đội bạo lực, khắc nghiệt.
Thậm chí, có những tài khoản cố tình cắt ghép hình ảnh, video hoặc sử dụng thông tin từ những vụ việc không liên quan để gây hiểu lầm cho người xem. Đây là thủ đoạn quen thuộc trong chiêu bài “diễn biến hòa bình” trên mặt trận thông tin: Lấy cái riêng lẻ để quy chụp thành bản chất, từ đó làm suy giảm niềm tin của xã hội đối với các thiết chế quan trọng của đất nước.
Nếu không được nhận diện và phản bác kịp thời, các thông tin sai lệch này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến niềm tin xã hội đối với Quân đội nhân dân - lực lượng nòng cốt bảo vệ độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc.
Từ khi ra đời đến nay, Quân đội nhân dân Việt Nam luôn gắn bó máu thịt với nhân dân. Lịch sử đấu tranh giành độc lập dân tộc và bảo vệ Tổ quốc đã chứng minh rằng chính những thanh niên từ mọi miền đất nước, thông qua nghĩa vụ quân sự, đã góp phần quan trọng tạo nên sức mạnh của quân đội.
Nghĩa vụ quân sự, vì thế, không chỉ là trách nhiệm pháp lý được quy định trong luật pháp, mà còn là nghĩa vụ thiêng liêng đối với đất nước. Luật Nghĩa vụ quân sự cũng quy định chặt chẽ các chế độ, chính sách đối với quân nhân, từ chế độ sinh hoạt, huấn luyện đến chăm sóc sức khỏe, bảo đảm đời sống vật chất và tinh thần.
Thực tiễn các năm qua cho thấy, mỗi năm có hàng chục nghìn thanh niên lên đường nhập ngũ với tâm thế tự hào. Nhiều gia đình coi việc con em mình được khoác lên mình màu áo xanh là niềm vinh dự lớn lao.
Trong môi trường quân đội, thanh niên được rèn luyện kỷ luật, tinh thần tập thể, ý chí vượt khó và trách nhiệm với cộng đồng - những giá trị không chỉ cần thiết trong quân ngũ mà còn rất quan trọng trong cuộc sống sau này.
Ở bất kỳ tổ chức nào có số lượng con người lớn, việc phát sinh những sai phạm cá biệt là điều khó tránh khỏi, điều quan trọng là cách thức xử lý và cơ chế kiểm soát nội bộ.
Một thực tế ít được nhắc đến trong những thông tin sai lệch trên mạng xã hội là quân đội hiện có hệ thống kiểm tra, giám sát rất chặt chẽ đối với mọi hoạt động trong đơn vị.
Các đơn vị quân đội đều duy trì “đường dây nóng”, “hòm thư góp ý”, cũng như các kênh liên lạc với gia đình quân nhân để kịp thời tiếp nhận thông tin phản ánh. Khi có dấu hiệu vi phạm, các cơ quan chức năng sẽ xác minh và xử lý theo đúng quy định của pháp luật cũng như điều lệnh quân đội.
Điều này cho thấy môi trường quân ngũ không phải là “không gian khép kín” như một số người cố tình mô tả. Ngược lại, đây là môi trường có tính tổ chức cao, được quản lý bằng hệ thống quy định và kỷ luật nghiêm minh. Chính cơ chế quản lý đó đã giúp quân đội duy trì được sự ổn định và kỷ cương suốt nhiều thập kỷ.
Những năm gần đây, cùng với quá trình xây dựng quân đội chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, các đơn vị trong toàn quân ngày càng chú trọng nâng cao chất lượng đời sống cho chiến sĩ, nhất là chiến sĩ thực hiện nghĩa vụ quân sự.
Điều này không chỉ nhằm bảo đảm điều kiện huấn luyện tốt nhất mà còn tạo nên một môi trường sinh hoạt lành mạnh, nhân văn, giúp thanh niên nhanh chóng hòa nhập môi trường quân đội. Chính cơ chế dân chủ trong nội bộ đơn vị là một yếu tố quan trọng giúp hạn chế các biểu hiện tiêu cực, đồng thời tăng cường sự gắn bó giữa cán bộ và chiến sĩ.
Mối quan hệ giữa người chỉ huy và người lính không chỉ là quan hệ cấp trên-cấp dưới, mà còn là mối quan hệ đồng chí-đồng đội, cùng chung mục tiêu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Một yếu tố quan trọng khác giúp bảo đảm môi trường quân ngũ lành mạnh là sự gắn kết giữa đơn vị quân đội với gia đình chiến sĩ và chính quyền địa phương. Ở nhiều địa phương, trước và sau khi thanh niên nhập ngũ, chính quyền đều tổ chức gặp gỡ, động viên và nắm bắt tình hình đời sống của gia đình quân nhân.
Quá trình tại ngũ, nhiều đơn vị thường xuyên tổ chức thăm hỏi, liên hệ với gia đình chiến sĩ để thông tin về tình hình học tập, huấn luyện của con em mình. Nhờ đó, gia đình có thể yên tâm hơn khi con em thực hiện nghĩa vụ quân sự.
Những hoạt động này cho thấy nghĩa vụ quân sự không phải là sự “tách biệt” thanh niên khỏi xã hội như một số luận điệu xuyên tạc, mà là quá trình rèn luyện có sự đồng hành của gia đình, địa phương và toàn xã hội.
Thực tế đã chứng minh đại đa số thanh niên sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự đã trưởng thành hơn, tự tin hơn và có định hướng rõ ràng trong cuộc sống. Ở nhiều địa phương, các cựu quân nhân còn trở thành nòng cốt trong phong trào xây dựng nông thôn mới, bảo vệ an ninh trật tự và tham gia các hoạt động cộng đồng.
Những đóng góp đó chính là minh chứng rõ ràng cho giá trị của quá trình rèn luyện trong quân ngũ. Khi xuất hiện các thông tin sai lệch về môi trường quân ngũ, không chỉ quân đội mà toàn xã hội đều có trách nhiệm lên tiếng bảo vệ sự thật.
Trước hết, mỗi người sử dụng mạng xã hội phải nâng cao khả năng nhận diện thông tin, không vội vàng chia sẻ hoặc bình luận khi chưa kiểm chứng nguồn tin.
Các cơ quan truyền thông chính thống cần chủ động cung cấp thông tin khách quan, minh bạch về đời sống quân đội, phản ánh cả những thành tựu lẫn những vấn đề cần khắc phục. Sự minh bạch và kịp thời trong thông tin chính là cách tốt nhất để ngăn chặn tin giả.
Đồng thời, các cơ quan chức năng cần tiếp tục tăng cường xử lý những hành vi lợi dụng mạng xã hội để tung tin sai sự thật, gây ảnh hưởng đến uy tín của quân đội và trật tự xã hội.